Кіріспе
Хейзелвуд паркі – Оңтүстік Австралияның Аделаида штатындағы Бернсайд қаласындағы жоғары дәрежелі шағын қала, оның халық санағы бойынша 1717 адам тұрады. Шағын қала орталық бизнес-ауданынан шамамен 5 километр шығысқа қарай орналасқан. Хейзелвуд паркі – шағын қаланың ішіндегі парк, бұл шағын қаланың басты тартымдылығы және Аделаида жазығының Аделаида төбелерінің етегіндегі жазық жердің басталуы. Жақын орналасқан Говард террасасы жазықтың соңы және төбелердің басталуы деп есептеледі. Хейзелвуд паркіне жазда кең таралған Бернсайд жүзу орталығы кіреді. Шағын қаланың көп бөлігі тұрғын үйлермен құралған, бірақ шығыс жағындағы Глинберн жолы бойында шағын сауда орталығы бар. Бұл аймаққа алғаш рет 1848 жылы еуропалықтар қоныстанған, содан бері көптеген әлеуметтік өзгерістер болды. Шағын қала Гринхилл жолымен екіге бөлінген, солтүстігінде тұрғын үйлер мен парк орналасқан. Оңтүстік және шығыс жағында Маунт-Лофти тауларының етегінде тұрғын үйлер жалғасады. Хейзелвуд паркі солтүстік жағынан Найтсбридж жолымен, шығыс жағынан Глинберн жолымен, оңтүстік жағынан Купер-плейспен және батыс жағынан Деверроукс жолымен, сондай-ақ Хейзелвуд және Тусмор даңғылдары арасындағы үйлердің артқы қатарымен шектеледі.
Hazelwood Park is an upper class suburb in the City of Burnside, Adelaide, South Australia with a census area population of 1,717 people. The suburb is about 5 kilometres east of the Central business district. Hazelwood Park, a suburban park inside the suburb, is the major attraction in the suburb and is the start of the flat country of the Adelaide Plains at the bottom of the Adelaide Hills. Adjacent Howard Terrace is considered to be the end of the Plains and the start of the foothills. Hazelwood Park includes the Burnside Swimming Centre, a popular site in the summer. Much of the remainder of the suburb is residential but there is a small shopping area along Glynburn Road on the eastern edge. The area was first settled by Europeans in 1848 but has seen many community changes over the years. The suburb is split in half by Greenhill Road, to the north there are residential dwellings and the park. To the south and east are the foothills of the Mount Lofty Ranges with continued residential properties. Hazelwood Park is bounded to the north by Knightsbridge Road, to the east by Glynburn Road, to the south by Cooper Place and to the west by Devereux Road and a line along the back of the blocks between Hazelwood and Tusmore avenues.
Тарих
Еуропалықтар қоныстанғанға дейін, қазіргі Хейзелвуд паркі Порт-Броутоннан Кейп-Джервисқа дейін созылған Каурна халқының дәстүрлі жерлерінің бір бөлігі болды. Айналасындағы аумақ (оның ішінде Либрук және Эриндейл қалашықтары, сондай-ақ Бёрнсайд қалашығының бір бөлігі) және Хейзелвуд паркі 1848 жылы сол атпен ауыл құрылғанда Knightsbridge деп белгілі болды. Ауыл 298-ші бөлімде Бірінші және Екінші ағыстар арасындағы жерге орналастырылды. Басқа, жақсы жоспарланған алғашқы ауылдардан (мысалы, Бомонт) ерекшелік танытқан Knightsbridge-ті бастапқыда Порт-Аделаидадан келген капитан Холл құрды. Ол жерді сегіз блокқа бөліп, олардың арасынан Knightsbridge жолын өткізді. Жердің көп бөлігі ағаш саудагерлеріне сатылды, олар қала маңындағы тығыз орманды жерді тез пайдаланды. Қала маңындағы алғашқы үйді 1854 жылы жергілікті дүкен иесі Джордж Тейлор салдырды. Knightsbridge House деп аталған бұл үйдің ерекшелігі – жерге жартылай көмілген қабаттары, бұл Австралияның ыстық жазына төтеп беру үшін жасалған. Тейлордың жалпы меншігі отыз үш акрды құрады, оған бүгінгі қала маңының көп бөлігі кірді. 1856 жылы ол Англияға оралып, мүлікті жалға берді. Айта кетерлігі, жерінде католик ұйымы – Әйгілі Жүсіп әпкелерінің жетімдер үйі құрылды. Олар 1875 және 1887 жылдар аралығында мүліктің ішінде 40-тан 60-қа дейін балаға қамқорлық көрсетті. Жетімдер үйі балаларға көрсеткен қамқорлығымен танымал болды, Аделаиданың күнделікті газеті "Реестр" "Әйгілі Жүсіп әпкелері осы балаларға адал қызметкерлер болды" деп жазды. Вудвилде жақсырақ жағдай болғандықтан, жетімдер үйі көшірілді, ал Knightsbridge фермасы сатылуға тырысты, бірақ қайтадан жалға берілді. 1888-1950 жылдары бұл Кут отбасының ірі сүт фермасы болды. 298-ші бөлімнің қалған бөлігі, оның көп бөлігі Дебни мырзаға тиесілі және Knightsbridge фермасының бөлігі емес, 1880 жылы одан әрі бөлініп, Либрук ауылына айналды. Бүгінгі Хейзелвуд паркінің Гринхилл жолының оңтүстігіндегі қалған бөлігі бастапқыда Линден деп аталды. Ол атын бүгінгі Линден Парк қалашығына берді, және Линден Парк атауы Линден Хейзелвуд паркінің бөлігі болғаннан кейін де өзгермеді. Линден аймақтағы ең жақсы егістік жерге ие болды және өте сұранысқа ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Аделаиданың қалалық және төбелік аймақтарында қарқынды өсуге байланысты, желді және қауіпті Маунт-Баркер жолын ауыстыру үшін әртүрлі жоспарлар жасалды. Осы ұсыныстардың бірі – Бернсайд-Крейферс тас жолы, ол Гринхилл жолынан шығып, Хейзелвуд паркіне жеткенде. Ол содан кейін Хейзелвуд паркі мен Бомонт арқылы өтіп, Вотерфолл Гулли төбелерін айналып, содан кейін Арқаш төбесінен Крейферске дейін баратын жол болды. Бернсайд кеңесі бұл ұсынысқа көп күш салды, тас жолға дайындалу үшін Линден даңғылын (Түстік-батыстан Оңтүстік-шығысқа қарай) кеңейтті. Алайда, бұл ұсыныс Маунт-Баркер жолын жаңарту пайдасына қабылданбады, ал Линден даңғылы тыныш қала маңынан өтетін үлкен, орынсыз жол болып қалды. 2 км-ге созылған даңғылмен жылдар бойы жарысқан жүргізушілерден кейін, 2005 жылы Бернсайд кеңесі үлкен медиандық жолақты салды. Ал Хейзелвуд паркі 1915 жылдың шілдесінде мемлекеттік үкіметтен тегін сатып алынып, "көңіл көтеру орны" деп жарияланды. Бұл ескі Хейзелвуд иелігінен алынған, Франсис Кларк отбасына тиесілі болған. Олар 1853 жылы Томас Беррден "Гроув Коттедж" деп аталған резиденцияны және 50 акрлық иелікті сатып алып, оны Роуленд Хилл (пошта реформаторы), Кэролайн Кларктың ағасы Бирмингемде құрған мектептің атымен "Хейзелвуд" деп атады. Бернсайд кеңесі 1944 жылы үкіметтік отырыстан паркті жеке меншік иесіне сату туралы жазбаларды тапқаннан кейін паркті мемлекеттік үкіметтен сатып алуға тырысты. Сол кездегі Бернсайд қаласының мэрі Джордж Болтон парктің болашағы туралы үлкен жоспарлары болды, әсіресе олимпиадалық мөлшердегі бассейн құрылысы туралы. (Болтон 1952 жылдан 1954 жылға дейін, содан кейін 1962 жылдан 1967 жылға дейін қала әкімі болды). Бірнеше жылдық күш-жігерден кейін, Бернсайд кеңесі 1963 жылдың мамыр айында премьер-министр сэр Томас Плейфордпен келіссөздер жүргізгеннен кейін паркті сатып алды. Сатып алу шартында Бернсайд кеңесі "Хейзелвуд" атауын сақтап, паркті мемлекеттік үкіметке қанағаттанарлық деңгейде ұстап тұру керек болды. 1964 жылдың 2 қаңтарында 298-ші бөлімдегі 2,2 га, яғни Хейзелвуд паркі үшін құжат берілді. 1966 жылы саяси тартыстардан кейін Хейзелвуд паркінде 3 бассейндік бассейн орталығы ашылды. Ол құрылысын қолдаған мэр Джордж Болтонның есімімен аталып, қазірге дейін жұмыс істеп келеді, 1996 жылы жаңа нысандар қосылды. Парк – мемлекеттік мұра нысаны. SA мемлекеттік мұра тізілімінде оның маңыздылығы былай сипатталған:
Knightsbridge when a village was laid out under that name in 1848. The village was laid out in section 298 in the land between First and Second Creeks. Unlike other more brilliantly designed early villages (such as Beaumont) Knightsbridge was laid out by a Captain Hall, originally from Port Adelaide. He simply divided the land into eight blocks and ran Knightsbridge Road through them. Much of the land was sold to timber merchants, who quickly made use of the suburb's thick bushland. The first house in the suburb, which remains to this day on 12 Hazelwood Avenue, was built by George Taylor, a local grocer, in 1854. Named Knightsbridge House, it was unique in having much of the ground floor situated half underground to cope with the fierce Australian summers. The total property owned by Taylor amounted to thirty three acres, which included much of today's suburb. He returned to England in 1856 and leased the property out. Notably, an orphanage was established on the land by the Sisters of St. Joseph, a Catholic Organisation. They cared for forty to sixty children on the property between the years 1875 and 1887. The orphanage was known for providing much care to the children, with the Adelaide daily the Register noting that 'the good Sisters of St. Joseph were perfect slaves to these children'. With better accommodation provided at Woodville, the orphanage moved and the Knightsbridge farm attempted a sale, but was once again leased out. In the years 1888 to 1950 it was a large dairy farm under the Coote family. The remaining part of section 298, much of it owned by a Mr Debney and not part of Knightbridge Farm, was further subdivided in 1880 and became the village of Leabrook. The remainder of today's suburb of Hazelwood Park, south of Greenhill Road, was originally known as Linden. It lent its name to today's suburb of Linden Park, and it is notable that Linden Park's name remained so, even after Linden became part of Hazelwood Park. Linden had some of the best arable land in the area, and was a highly sought after area. After World War II, with Adelaide rapidly expanding both in the metropolitan region and in the hills area various plans were laid out to replace the windy and dangerous Mount Barker Road. One of these proposals was the Burnside Crafers Highway, which envisioned leaving Greenhill Road once reaching Hazelwood Park. It was then to pass through Hazelwood Park and Beaumont, wind around the hills of Waterfall Gully and then go over Eagle On The Hill to Crafers. The Burnside Council put much effort into this proposal, widening Linden Avenue (which runs NW to SE) in preparation for the highway. The proposal was eventually rejected in favour of upgrading Mount Barker Road and Linden Avenue remained a huge out of place road running through an otherwise peaceful suburb. After years of drivers racing down the 2 km long avenue, the Burnside Council constructed a large median strip in 2005. The actual Hazelwood Park was acquired by the State Government free of charge in July 1915, and gazetted as a 'pleasure resort'. This came from the old Hazelwood estate, owned by the Francis Clark family. They had acquired a residence and 50 acre estate named "Grove Cottage" from Thomas Burr in 1853 and renamed it "Hazelwood", which reflects the name of the school in Birmingham founded by Rowland Hill (postal reformer), a brother of Caroline Clark. The Burnside Council sought to acquire the park from the State Government after finding notes from a government meeting in 1944 that were to see the park sold to a private owner. The Mayor of Burnside at the time, George Bolton, had a grand vision for what the park should become; notably in the construction of an Olympic sized swimming pool. (Bolton was Mayor from 1952 to 1954 and then from 1962 to 1967) After years of effort, the Burnside Council eventually acquired the park in May 1963 after negotiations with the Premier, Sir Thomas Playford. As part of the acquisition, the Burnside Council was to retain the name 'Hazelwood' and was to maintain the park at a level satisfactory to the State Government. The deed was transferred on 2 January 1964 for the 2.2 ha of Section 298 that is Hazelwood Park. In 1966, after much political wrangling, a 3 pool swimming centre opened at Hazelwood Park. It was named after Mayor George Bolton who had been the leading voice in advocating its construction. The George Bolton Swimming Center remains open to this day, and saw renovations in 1996 which added further facilities The park is a State Heritage Item. The SA State Heritage Register lists its significances as follows:
Мемлекеттік мұра маңыздылығы: "Хейзелвуд паркі – 1853–1914 жылдары Кларк отбасына тиесілі болған Хейзелвуд паркі иелігінің бір бөлігі. Олардың меншігінде олар жалпы жұртшылыққа аймақты демалыс үшін пайдалануға рұқсат берді және ол "Кларк шабындығы" деп белгілі болды. Бұл пайдалану отбасы оны Оңтүстік Австралия үкіметіне саудаға ұсынғанда ресмиландырылды, егер ол парк ретінде қала берсе, ал үкімет 1914 жылы оны сатып алды. 1915 жылы ол Ұлттық көңіл көтеру орындары туралы заңға сәйкес Ұлттық көңіл көтеру орны ретінде бекітілді, бұл бекітілген алғашқы төрт орынның бірі болды. Парк – алғашқы Ұлттық көңіл көтеру орындарының бірі және Кларктармен байланысы үшін маңызды. Кларк отбасы қоғамдық өмірге белсенді қатысқанымен танымал болды. Говард Аделаида философиялық қоғамында және институт қозғалысында жетекші тұлға болды. Ол сонымен қатар колонияның ірі газеттерінің бірі – "South Australian Register" газетінің редакторы болды (1870–78). Кэролайн Эмили кедей отбасылардан келген балаларды бағып-қағу (асырап алу емес) жүйесін енгізуге жауапты болды." (HSA 2/01)
География
Хазелвуд паркінің бастапқы өсімдігі аймақтың қалған бөліктерімен ұқсас болды. Көк және қызыл эвкалипт тоғайлары негізінен Гринхилл жолының солтүстігінде, ал сұр эвкалипт тоғайлары оның оңтүстігінде орналасқан. Қоныстану кезінде әлі бар болған сұр эвкалипт тоғайы "Қара орман" деп аталған. Қала маңындағы саябақ – қалған көк және қызыл эвкалипттердің жақсы мысалы. Қазіргі өсімдіктер салыстырмалы түрде тығыз, бірақ көптеген әкелінген гүл түрлерін қамтиды. Бернсайд кеңесі соңғы жылдары өзінің қорықтарын жаңарту/қолдау кезінде жергілікті өсімдік түрлерін сақтап, отырғызуға ерекше мән берді. Бұл – бұрынғы кездегі халықтың тілегімен жергілікті өсімдіктердің орнына еуропалық түрлер отырғызылған уақыттармен қатысты үлкен айырмашылық. Маунт Лофти және Аделаида төбелерінде бастау алатын First Creek, қала маңы мен парк арқылы ағып өтеді. Бұл маусымдық өзен және жаз айларының көп бөлігінде құрғап қалады. Өзен Waterfall Gully-ден басталып, Burnside арқылы Hazelwood Park-ке дейін ағып, содан кейін Аделаида ботаникалық бағының жанында River Torrens-ке қосылады. Hazelwood Park-тен басқа, Linden Avenue-нің орта тұсына жақын орналасқан Ray Cooper Gardens да маңызды қорық болып табылады.
Көлік
Хейзелвуд Парк санақ аймағында, Австралияның көптеген аймақтарындағыдай, көлік жүйесі негізінен жеке көлікке бағытталған, орташа есеппен бір үйге 1,56 көлік шамасында. Бұл тұрғындардың 68,5% жұмысқа көлікпен барып, тек 5,8% жолаушы ретінде баратынын көрсетеді. Хейзелвуд Паркте көлік қозғалысы салыстырмалы түрде тыныш, екі негізгі магистраль – Гринхилл және Глинберн жолдарында ғана ең жұмсақ уақытта қысылулар байқалады. Қалаға әдетте он минутта, ал Гринхилл жолы арқылы ең жұмсақ уақытта он бес минутта жетуге болады. Аделаиданың көптеген қалалық аудандары сияқты, негізгі жолдарда жылдамдық шегі 60 км/сағ, ал қосалқы көшелерде 50 км/сағ құрайды. Хейзелвуд Парктің жол желісі (кейбір ерекшеліктерден басқа) Аделаиданың дәстүрлі торлы жүйесін ұстанады. Жұмысқа тек 7,5% тұрғын автобуспен барады, олар Аделаида метро автобустарын пайдаланады, бұл қала маңындағы жалғыз қоғамдық көлік құралы. Қала орталығына (CBD) қалыпты маршруттар 142 немесе 147 нөмірлі автобустар арқылы жүзеге асырылады, олар қала маңынан өтеді немесе оған жақын жерлермен байланысады. 820/821 нөмірлі автобус Аделаида тауларынан Гринхилл жолы арқылы қала орталығына қатынайды. Автобустар апта ішінде әдетте 30 минут сайын, ал басқа уақытта сағат сайын жүреді. Аймақта жеке көлікке басымдық берілгендіктен, автобус маршруттары шектеулі және жетілдіруді қажет етеді, әсіресе Аделаиданың басқа бөліктерімен тиімді қоғамдық көлік байланыстарымен салыстырғанда.
Тұрғындар
2021 жылғы халық санағы бойынша Хейзелвуд паркінің халқы 1 953 адамды құрады. Халықтың шамамен 51,0% әйелдер, 68,2% -ы Австралияда туған, ал орташа жасы 43-ке тең. Хейзелвуд паркінің халқы білімді, оның 40% астам бөлігі жоғары білімге ие. Бұл білім деңгейі аймақтың жұмыспен қамту салаларында көрініс береді: ең көп таралған салалар – білім беру, кафелер мен мейрамханалар, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер, қаржы, сақтандыру және бизнес-қызметтер. Апталық орташа отбасылық табыс Аделаида бойынша 1455 долларға қарағанда аптасына 2300 доллар және одан да жоғары. Хейзелвуд паркінде орташа көрсеткіштен жоғары тұрақты отбасылар саны бар, олардың көп бөлігі балалары мен ересек ата-аналарынан тұрады. Көптеген үйлер отбасылық тұрғын үйлер болып табылады, бірақ балалары үйден кеткен қарт жастағы адамдардың саны артып келеді. Зейнеткерлердің саны салыстырмалы түрде төмен, бірақ өсуде. Тұрғын үйлердің 76,3% жеке үйлер, бірақ бұл көрсеткіш жалға берілетін үйлердің пайдасына төмендеп барады. Соңғы жылдары учаскелерге бөлу де жиі кездесетін құбылысқа айналды. 2001–02 қаржы жылынан бері құрылысқа рұқсат беру саны азайып келеді.
Көрікті жерлер
Қала маңындағы ең үлкен тартымдылық – парк және оған қоса Бёрнсайд жүзу орталығы. Бұл орын тек жаз айларында ғана ашық, себебі ол ашық бассейн және Аделаидадағы 30°C-ден жоғары температурадағы ыстық күндері өте танымал, кешкі сағаттарға дейін ашық болады. Бірінші арна таулардан басталып, парк арқылы ағып, Уотерфолл Галлиден Тусморға дейін су ағып түседі. Арна парктің ортасынан өтеді және бір жерде бөгет салынып, көл құрылады. Бұл орын балаларға үйректерді тамақтандыруға және отбасыларға демалуға ыңғайлы. Парктің солтүстік-шығысында бір ойын алаңы бар, ал паркте бірнеше үстелдер мен бірнеше барбекю орнатылған. Парк жергілікті стандарттар бойынша салыстырмалы түрде үлкен, бірақ ойын алаңдары жоқ. Ол алыстан көрінетін алып ескі Gum ағаштарымен ерекшеленеді. Жақсы жабдықталған болса да, көбінесе жақын орналасқан кіші Тусмор паркінен кем танымал. Бұл жерде жыл сайын желтоқсан айының бірінші жексенбісінде дәстүрлі рождество әндері кеші өткізіледі, ол өте танымал. Хейзелвуд паркі Глинберн/Гринхилл жолының айналма жолы маңында шоғырланған бірнеше шағын сауда аймақтарын қамтиды. Бұл аймақ бұрын "The Feathers" деп аталған, көптеген дүкендер осы атауды өздерінің аттарына енгізген. Гринхилл жолындағы дүкендер "Фетерс" сауда орталығының бөлігі болып табылады. Гринхилл және Глинберннің батыс бұрышында орташа өлшемді сауда орталығы орналасқан. Осы кешеннің солтүстігінде "Фетерс" қонақ үйі орналасқан, бұл аймақтағы жалғыз қонақ үй, ол Бёрнсайд маңындағы көрші ауданда орналасқан. Аудандағы ірі сауда орталықтары қала маңындағы Бёрнсайд ауылында, Мариатвилл сауда орталығында және Норвуд парадында орналасқан.
Саясат
2002 жылғы штаттық сайлауда: Либералдық партия – 65%, Еңбек партиясы – 20%, Демократтар – 10%, «Отбасы бірінші» – 2,5%, «SA Бірінші» – 2,5%. 2004 жылғы федералды сайлауда: Либералдық партия – 65%, Еңбек партиясы – 25%, «Жасылдар» – 5%, Демократтар – 2,5%, «Отбасы бірінші» – 2,5%.
2004 Federal Election Liberal 65% Labor 25% Greens 5% Democrats 2.5% Family First 2.5%
Хейзелвуд Паркі – Брагг штатының сайлау округінің құрамында, және 2002 жылдан бері осы округті Либералдық партияның депутаты Вики Чепмен басқарып келеді. Федералды саясатта бұл маң Стурт сайлау округінің бөлігі болып табылады, ал 1993 жылдан бері оны Кристофер Пайн өкілдік етеді. Көрсетілген нәтижелер Хейзелвуд Паркіне ең жақын орналасқан, бірақ маңнан тысқарыдағы, Глинберн жолындағы (Бёрнсайд) Сент-Дэвид шіркеуінің залындағы сайлау учаскесінен алынған. Барнсайд қаласының қалған бөлігі сияқты, Хейзелвуд Паркінің де саяси бағыты Либералдық партияға басымдық береді. Мұның себебі Либералдық партияның дәстүрлі орта және жоғарғы тапқа жататын қолдаушылары болуы мүмкін, және Хейзелвуд Паркі осы талаптарға толыққанды сай келеді. Австралия Демократтары партиясының дауыс жинауы 2004 жылғы сайлауларда партия таратылғанға дейін айтарлықтай болды (шамамен 10%). Кіші партиялардың көрсеткіштері ел бойыншағы орташа деңгейге сәйкес келеді, ал Еңбек партиясы дауыстардың тек бестен бірін немесе төрттен бірін ғана жинап алады.