Кіріспе

Порт-Аугуста (жергілікті Barngarla тілінде Goordnada деп аталады) – Оңтүстік Австралиядағы шағын жағалау қаласы, штат астанасы Аделаидадан автомобиль жолымен шамамен 300 шақырым қашықтықта орналасқан. Қаланың көп бөлігі Спенсер шығанағының шығыс жағалауында, шығанақтың кіреберісінің оңтүстігінде орналасқан, қала орталығын және оны қоршаған Стирлинг Норт қалашығын, сондай-ақ Коммиссариат Пойнт, Бланш Харбор және Мирандадағы теңіз жағалауындағы үйлерді қамтиды. Порт-Аугуста-Вест қалашығы Эйр түбегіндегі шығанақтың батыс жағында орналасқан. Бұл жерлердің барлығында 13 515 адам тұрады.

Бұрын теңіз порты болған қала аймақтық ауыл шаруашылығын қолдайды және Оңтүстік Австралияның солтүстігіндегі көптеген кен орындарына қызмет көрсетеді. 2019 жылға дейін электр энергиясын өндіру маңызды сала болды, алайда көмірмен жұмыс істейтін электр станциялары жабылды. 2020 жылы күн электр станциясы ашылды.

Тарих

Порт-Аугуста – Австралияның аборигендерінің Нукуну елінің бір бөлігі, ондағы жергілікті тіл – Барнгарла тілі. Бұл тілдің соңғы сөйлеушісі 1964 жылы қайтыс болды, бірақ 1840 жылдары неміс лютеран пасторы Кламор Вильгельм Шюрман құрастырған 3500 сөздік негізінде оны қайта жаңғыртуға сәтті күш-жігер жұмсалды. Барнгарланың түпнұсқалық атауы – Гурднада. Бұл – табиғи порты, ол 1852 жылдың 24 мамырында Александр Эльдер (Томас Эльдердің ағасы) және Джон Грейнджер Эдвард Доусетт басқарған «Yatala» үкіметтік шхунасында оны ашқан кезде жарияланды. Порт Оңтүстік Австралия губернаторы сэр Генри Эдвард Фокс Янгтың әйелі Аугуста Софияның құрметіне аталды. Леди Янг – британдық Вест-Индияда құлдарды ұстаған Чарльз Марриат Снр.-дың қызы болды. Оның ағасы – Аделаиданың англикандық дін қызметкері, деканы Чарльз Марриат.

Флора мен фауна

Теңіз фаунасына тұрақты түрлер және көшіп өтетін түрлер кіреді. Сирек кездесетін киттер, күнбалық, қылыш балық және тасбақалар да байқалады.

Демография

Қала мен оның айналасында 13 515 адам тұрды. Сондықтан ол Аделаидадан тыс, Маунт-Гамбир, Уайялла және Порт-Линкольнен кейін төртінші ірі қалалық аймақ еді. Тұрғындардың 83,4%-ы Австралияда туған, ал 20,8%-ы аборигендер немесе Торрес бұғазы аралдарының халықтарынан шыққан. Ең көп кездесетін жұмыс түрлері: қоғамдық және жеке қызмет көрсету саласының қызметкерлері (17,7%), мамандық бойынша жұмыс істеушілер (14,9%), техниктер мен шеберлер (14,0%), жұмысшылар (13,1%), кеңсе және әкімшілік қызметкерлер (11,1%), сатушылар (9,3%), машина операторлары және жүргізушілер (9,3%) және менеджерлер (8,3%) болды. Жұмыссыздық деңгейі 6,5% құрады (Оңтүстік Австралияда: 5,4%). Орташа апталық үй табысы 1277 австралия долларына тең болды.

Көлік

Порт-Аугуста Спенсер шығанағының бастауында орналасқан, бұл құрлық көлігі үшін табиғи тосқауыл болып табылады, сондықтан қала "Австралияның торабы" деп есептеледі, маңызды автомобиль және теміржол бағыттарының қадамжасы.

Жол

Порт-Аугуста Эйр тас жолының шығыс ұшында, Перт қаласына және Аугуста тас жолының солтүстік ұшында, Аделаида қаласына орналасқан. Ол Стюарт тас жолының Дарвинге дейінгі оңтүстік ұшында жатыр. Оңтүстік Австралияның барлық көлік ағыны Спенсер шығанағының үстінен Порт-Аугуста арқылы өтеді. Порт-Аугустадан басқа қалалар мен Аделаида арасында күніне екі рет автобус қатынасы бар.

Темір жол

1878 жылы қала Дарвинге қарай бағытталған солтүстік-оңтүстік трансконтинентальдық темір жолының оңтүстік терминалы болды. Федерациядағы міндеттемелерін орындау аясында федералды үкімет 1911 жылы осы тар темір жолды қабылдап алды және 1926 жылы оны «Орталық Австралия темір жолы» деп атады. 1929 жылы ол соңғы терминалына, Элис-Спрингске дейін ұзартылды. 1913 және 1917 жылдар аралығында Батыс Австралиядағы Порт-Аугустадан Калгурлиге дейін шығыс-батыс трансконтинентальдық темір жолы, «Транс-Австралия темір жолы» салынды. Ол материк штаттары арасындағы рельс енін үйлестірудің ұзақ мерзімді жоспарының бөлігі ретінде стандартты рельс енімен салынды. Бұл шешім 1937 жылы стандартты рельс ені Порт-Пириге дейін ұзартылғанға дейін Порт-Аугустада рельс енінің өзгеруіне себеп болды. Аделаидадан Дарвинге дейінгі толық стандартты рельс ені бар желінің соңғы бөлігі тек 2003 жылы аяқталды. Порт-Аугуста екі ұзақ қашықтықтағы «тәжірибелік» пойыз бағыттарының тоқтау орны: шығыс-батыс Үнді мұхиты трансконтинентальдық бағыты және Аделаида мен Дарвин арасындағы «The Ghan» бағыты. 1970-ші жылдары Кворнда Орталық Австралия темір жолының (ОАР) ең оңтүстік бөлігінде құрылған коммерциялық емес «Пичи Ричи» темір жолы, ОАР 1980 жылы жабылғаннан кейін Порт-Аугустаға қосылмады. 2001 жылы Стирлинг Норттан Порт-Аугустаның орталығына дейін желі салу жобасы аяқталды және қазір наурыздан қарашаға дейінгі белгілі күндері тарихи темір жол саяхаттарын ұсынады.

Әуе қатынасы

Порт-Аугуста әуежайы қаладан шамамен 16 000 "ұшып келіп, ұшып кететін" (fly-in fly-out) жолаушыны жылына тасымалдайды, олар Оңтүстік Австралияның солтүстігіндегі көптеген кен орындарында жұмыс істейді. 2023 жылғы мәлімет бойынша, әуежайда басқа рейстер болған жоқ.

Климат

Порт-Аугустада ыстық шөлді климат (Köppen: BWh, Trewartha: BWal) басым. Жазда ыстық және құрғақ, көктемі мен күзі жылы, құрғақ, ал қысы жұмсақ және құрғақ болады. Кейбір авторлар бұл аймақты жартылай құрғақ далалық климат (BSk) деп сипаттайды. Порт-Аугустада шөлге тән өсімдіктер өседі, бірақ қала үкіметтік қолдаумен құрғақшылыққа төзімді кейбір өсімдіктерді қолдап тұрады. Жергілікті билік Порт-Аугустаны шөлдік аймақ деп есептейді. 2019 жылдың 24 қаңтарында 49,5 °C рекордтық ең жоғары температура тіркелді. Порт-Аугустада жыл бойы 142,1 күн ашық болады.

Электр энергиясын өндіру

1920 жылдардың ортасынан бастап қала тұрақты токпен қамтамасыз етілді, ол 1948 жылы ауыспалы токқа өзгертілді. Электр энергиясы Playford B (240 МВт) және Солтүстік электр станцияларында (520 МВт) солтүстікке қарай 250 км жердегі Ли Крик кенінен алынған қоңыр көмірден өндірілді. Оңтүстік Австралиядағы жалғыз көмірмен жұмыс істейтін электр станциялары болып табылатын бұл станциялар 2009 жылы штаттың электр энергиясының 33% -ын өндірді, бірақ электр энергиясын өндіруден шығарылатын штаттың CO2 эмиссиясының 50% -ден астамын құрады. Playford B 2012 жылдан бері тоқтап тұр. 2015 жылдың қазан айында Alinta Energy 2016 жылдың басында Northern және Playford B станцияларын жабу туралы мәлімдеді. Солтүстік электр станциясы 2016 жылдың мамыр айында тоқтатылды. 2016 жылы жергілікті қоғамдық ұйым көмірмен жұмыс істейтін станцияларды күн энергиясын пайдаланатын жылу электр станциясымен алмастыруға көмек сұрап, үгіт жүргізді. Оңтүстік Австралия премьер-министрі Джей Уэзерилл 2017 жылдың тамызында құрылыстың 2018 жылы басталатынын және 2020 жылы аяқталуы күтілетінін хабарлады. Aurora Solar Thermal Power Project құрылысына, Федералдық үкіметтен алынатын несиесімен қоса, шығын кетпек, және ол 150 МВт электр энергиясын жеткізуге мүмкіндік береді. SolarReserve компаниясы осы жобадан өндірілетін барлық электр энергияны мемлекеттік кеңселердің қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін келісімшарт жасасқан.

Құрғақ аймақтардың бау-бақшасы

Sundrop Farms компаниясының күн энергиясын шоғырландыратын станциясы, жылыжай және тұзсыздандыру орнатылысы бар, ол бұрынғы электр станциясының орнына жақын қызанақ өндіруге қолданылады. 2016 жылдың қазан айында ашылған бұл кешен 23 000-нан астам көпіршік және мұнара арқылы 39 МВт жылу энергиясын өндіреді, ол жылыту, электр энергиясы және жылыжайлардағы қызанақты суару үшін тұзсыздандыруға пайдаланылады. Sundrop компаниясы Coles супермаркеттерін жылына кемінде 15 000 тонна қызанақпен жабдықтау бойынша 10 жылдық келісімшартқа ие.

Туризм

Порт-Аугуста Флиндерс тауларына жақын орналасқандықтан, дамып келе жатқан экожүмыс индустриясының мүмкіндіктерін пайдалана алды. Пичи-Ричи темір жолы – Порт-Аугуста мен Куорн қалаларын Пичи-Ричи асуы арқылы байланыстыратын маңызды нысан. Порт-Аугуста қаласында орналасқан Порт-Аугуста қаласының Вадлата аутбак орталығы туристерге Австралияның шөлейт даласындағы өмірмен таныстырады. 2006 жылы орталыққа 500 000-нан астам адам келді. Қаланың солтүстігінде, Стюарт тас жолында Австралияның құрғақ жерлер ботаникалық бағы орналасқан. 1996 жылы ашылған бұл ерекше және жүлделі бақ, 250 гектардан астам аумақта құрғақ аймақтың әртүрлі өсімдік орталарын көрсетеді. Бақта тұзды далаға және Флиндерс тауларының тіктеу бетіне көрініс ашатын кафе/ресторан бар. PACC-тің жылдық есебінде 2006 жылы баққа 100 000-нан астам адам келгені көрсетілген. Қаланың оңтүстік-батысында Эль-Аламейн әскери базасы орналасқан.

Ұсынылған көп тауарлы порт

2019 жылдың ақпан айында бұрынғы Плейфорд электр станциялары орналасқан жер Alinta Energy компаниясы Cu River Mining компаниясына болашақ портовый дамыту алаңы ретінде сатылды. Компания темір кенін, бидайды және басқа да тауарларды экспорттауға қолайлы транститкелеу терминалын салуды көздеді.

Медиа

Қаланың басты басылымы – 1914 жылғы қазанда алғаш рет жарық көрген және әлі күнге дейін Коммерциялық көшеде орналасқан «Трансконтиненталь» апталық газеті. 1971 жылы «The Transcontinental» және Порт-Пириден шығатын «The Recorder» газеттері Порт-Пириде біріктірілген атаумен – «The Northern Observer» (1971 жылғы 7 шілде – 1971 жылғы 30 тамыз) жарық көрген қысқа мерзімді тәжірибе жасалды. Тарихи тұрғыдан алғанда, қалада «Диспетчер» (1877–1916) газеті шығып тұрған, ол сол кездегідей, бірнеше атаулар арқылы өзгерген: «Порт-Августа Диспетчері» (18 тамыз 1877 – 6 тамыз 1880); «Порт-Августа Диспетчері және Флиндерс жарнамашысы» (13 тамыз 1880 – 17 қазан 1884); «Порт-Августа Диспетчері» (20 қазан 1884 – 16 наурыз 1885); және «Порт-Августа Диспетчері, Ньюкасл және Флиндерс хроникасы» (18 наурыз 1885 – 21 сәуір 1916). Ұзаққа соқпаған Тетюльпада алтынның табылуына байланысты, «Диспетчер» газеті «Тетюльпа жаңалықтары мен алтын ғасыры» (1886–1887) атты серіктес басылымды басып шығарды. Тағы бір басылым, «Порт-Августа және Стирлинг суреттелген жаңалықтары» (1901) газеті, Джеймс Тейлор қалада қысқа мерзімге басылып, ол баспа бизнесіне көңіл бөлгендіктен тоқтатылды.

Мемлекеттік және федералды

2006 жылғы штаттық сайлау: Еңбек партиясы – 62,3%, Либерал партиясы – 30,7%, «Отбасы бірінші» партиясы – 3,0%, «Жасылдар» партиясы – 2,3%, Демократтар партиясы – 1,3%, Тәуелсіз кандидат – 0,3%. 2007 жылғы федералды сайлау: Еңбек партиясы – 53,99%, Либерал партиясы – 31,4%, «Отбасы бірінші» партиясы – 4,47%, «Жасылдар» партиясы – 3,86%, Ұлттық партиясы – 3,32%, Тәуелсіз кандидат – 1,69%, Демократтар партиясы – 1,27%.

2020 жылғы сайлау округтерінің қайта бөлінуінен бастап Порт-Аугуста штаттық сайлау округі Стюарт және Сайлс округтері арасында бөлінді. Федералдық деңгейде қала Грей сайлау округінің құрамына кіреді және 2007 жылдан бері Либерал партиясының депутаты Роуэн Рамси өкілдік етеді. Грей округі 8,86% айырмамен ұсталады және қауіпті либералды округ деп есептеледі. Көрсетілген нәтижелер Порт-Аугустадағы ең ірі сайлау учаскесінен – Порт-Аугуста техникалық колледжінен алынған.

Жергілікті

Порт-Аугуста Порт-Аугуста қаласының жергілікті басқару аймағында орналасқан. Порт-Аугуста қаласы Австралиядағы ең ұзақ қызмет еткен мэр, Джой Балучқа ие болды деп саналады, ол 30 жыл қызметтен кейін 2013 жылдың 14 мамырында қайтыс болды. Кеңес Порт-Аугуста азаматтық орталығында орналасқан; 1983 жылға дейін ол қазір қолданылмайтын Порт-Аугуста қалалық үйінде жұмыс істеді.