Кіріспе

Бұрынғы британдық локомотив өндірушісі

Kerr, Stuart and Company Ltd – Англияның Стоук-он-Трент қаласында локомотив өндірген компания.

Тарих

1881 жылы Джеймс Керр "Джеймс Керр & Компания" деген атпен құрды, ал 1883 жылы Джон Стюарт серіктес болып келгеннен кейін "Керр, Стюарт & Компания" болып өзгерді. Бизнес Шотландияның Глазго қаласында басталды, бірақ сол кезде олар тек агенттік қызметін атқарып, Falcon, John Fowler & Co. және Hartley, Arnoux and Fanning сияқты белгілі өндірушілерден локомотивтерге тапсырыс берді. Олар 1892 жылы аталған компанияны сатып алып, Стоктегі Калифорния зауытына көшіп, өз локомотивтерін өндіруді бастады. Hartley, Arnoux and Fanning сонымен қатар теміржол және трамвай жабдықтарын да жасады. Олардың осы бизнесі Престон қаласындағы Dick, Kerr and Co. компаниясына сатылды.

Керр, Стюарт қызметкерлері

Р. Дж. Митчелл, "Premium Apprentice", кейіннен "Supermarine Spitfire" ұшағын жобалаған. Л. Т. К. Ролт, "Premium Apprentice", кейіннен жазушы және каналдар мен теміржолдарды сақтау жолындағы пионер атанды. Т. С. Б. Коулман, "Premium Apprentice", 1930 жылдары Лондон, Мидленд және Шотландия темір жолының бас локомотив суретшісі болды.

Керр, Стюарт стандартты жобалары

Керр, Стюарт көптеген стандартты дизайнды шығарумен танымал болды, көптеген локомотивтер қоймаға жасалып, клиенттерге "қоймадан" сатылды. Бұл локомотивтердің түрлерінің аттары көбінесе сол түрдің алғашқысын сатып алған адамның атынан немесе оған берілген аттан шығарылды. Керр, Стюарт конструкцияларының ерекшелігі – бір ғана соқтырғыш доңғалақ (жетекші дөңгелектердің артына үлкен оттық қорабын орналастыруға мүмкіндік береді) және/немесе ат құйылған су багымен сипатталады. Бірнеше жақтанғы бак локомотивтерінің конструкциялары шасси мен қазандықты ат құйылған бак дизайнымен бөлісті, сондай-ақ бір конструкциядағы стандартты шасси клиенттің арнайы талаптарына сәйкес локомотив жасау үшін басқа конструкциядағы стандартты қазандықпен қолданылуы да кездеседі.

Стандартты өлшемі

АтауыКөліктің дөңгелектерінің орналасуы (Уайт)Салмағы (ұзын тонна)ЕскертулерHuxley16 тоннаWitch16 тоннаМосс Бей29 тоннаМосс Бей Haematite Iron & Steel Co Ltd, WorkingtonRugeley31 тоннаПрестли25.5 тоннаNo 3063 (1918) бастапқыда Бичлидегі Ұлттық кеме құрылысы зауытына жеткізілген, 1980 жылы W & R Parker сатып алған. 2012 жылы Глостерширдегі Брейм қаласындағы ұн диірменінде жұмыс жасайтын күйіне келтірілді және бейресми түрде "Уилли – су резервуары" деп аталады. 2021 жылдың жазында Барри туристік теміржолында болды. Қазір 2024 жылғы маусымға Суиндон және Криклейд теміржолына жалға берілді. Бұл негізінен 1860 жылдардағы Бороуздың дизайны. Аргентина34 тоннаVictoryLa Manada1913 жылғы No 1327 локомотиві Ферро-клуб Вилла Линчте (Аргентина) сақталған.

Тар телімді конструкциялар

Атауы Суреті Дөңгелектің орналасуы (Уайт белгісі) Салмағы (жұмыс тәртібі) Ескертпелер Wren3,4 тонна (4,2 тонна) Pixie – Эссекстегі канализациялық келісімшарт үшін тапсырылған Wren класының 27 локомотивінің бірі, 1929 жылы Девон округі кеңесіне сатылды. 1957 жылы Индустриалдық локомотив қоғамы сатып алған, 1969 жылы Лейтон-Бузард тар темір жолының қызметіне кірісті. 3114 нөмірі – канализациялық келісімшарттағы Wren локомотивтерінің бір тобының бөлігі болды. Одан кейінгі тарихы белгісіз, бірақ Ашовер жеңіл теміржолын бұзу жұмысына қатысқан деген болжам бар. Содан кейін ол Бала көл теміржолында "Dryw Bach" атымен жұмыс істеді, қазір Ридол теміржолының меншігінде. Peter Pan Девонда Pixie локомотивімен бірге жұмыс істеді. 1972 жылы Грэм Холл сатып алды, ол локомотивті Бромсгроувтың артқы бақшасынан тапқан, кейде Лейтон-Бузард тар теміржолында жұмыс істейді. Lorna Doone қазір Бирмингем қалалық мұражайы мен өнер галереясында сақтаулы, қазір Амертон теміржолында жұмыс істейді. Сондай-ақ Амертон теміржолында 2008 жылы Hunslet Engine Company компаниясы салған жаңа Wren локомотиві "Jennie" бар. 2010 жылы Hunslet Engine Company Лондонның Кью Бридж бу мұражайы үшін соңғы Wren локомотивін "Thomas Wicksteed" атты машинаны аяқтады. Екі локомотив Фолкленд аралдарындағы Камбер теміржолында жұмыс істеді. Sirdar6,5 тонна 1899 жылдың қараша айында Мысырдағы Нил бөгетін салу кезінде пайдалану үшін Allan Alderson and Company компаниясы үшін салынған үш локомотивтің екеуі Екінші Бур соғысы кезінде Оңтүстік Африка Республикасындағы Корольдік инженерлердің қоршау паркіне жіберілді. Осы кластағы 58 локомотивтің тек 2-сі ғана сақталған. 1917 жылғы 1158 нөмірі "Diana" – Ұлыбританияда жеке меншікте, 65 жылдық үзілістен кейін 2015 жылы жұмыс істеуге қайта оралды. Екіншісі – 652 "Hope", өзгертілген Sirdar локомотиві, ол Намибиядағы ұлттық ескерткіш ретінде танылған. Tattoo6,5 тонна (8,5 тонна) Ұлыбританияда үш локомотив жұмыс істеп тұр: Апедел аңғарының жеңіл теміржолындағы Stanhope (1917), Talyllyn теміржолының No.4 Edward Thomas (1921) және Corris теміржолының No.7 (2005); кем дегенде екеуі Бирманың Намту қаласындағы Бирма шахталары теміржолында қызметтен тыс сақталған. Класс сыртқы (мысалы, Stanhope) немесе ішкі (мысалы, Edward Thomas) рамалармен салынған. Darwin8,8 тонна (10,9 тонна) HuxleyБирма шахталары теміржолында кем дегенде бір локомотив жұмыс істеп тұр. Joan Уэлшпул мен Лланфэр жеңіл теміржолында Huxley қазандығы бар, ол модификацияланған Matary/Barreto шассиінде орналасқан. Skylark10 тонна Бұрын Кампбелтаун және Махриханиш жеңіл теміржолында және Снайлбич аудандық теміржолында пайдаланылған. Маврикийдегі қант зауытында бірнеше локомотив сақталған. Lukee Австралияның Ред-Клиффс қаласындағы туристік теміржолда жұмыс істейді. Joffre8,5 тонна (10,5 тонна) Жозеф Жоффре есімімен аталған; Joffre класы 70 локомотивтен тұрады, бұл француздық Decauville дизайны, KS компаниясы Ұлы соғыс кезінде келісімшарт бойынша салған. Кластың алты локомотиві сақталғандығы белгілі, біреуі Африкада, ал бесеуі Ұлыбританияға қайта әкелінді; олардың ішінде Lynton & Barnstaple теміржолындағы Axe және Teifi Valley теміржолы, West Lancashire Light Railway және Apedale Valley Light Railway үшін қалпына келтіріліп жатқан локомотивтер бар. Haig8,5 тонна (10,5 тонна) Дуглас Хейг, 1-ші граф Хейгтің есімімен аталған; Haig класы Ұлы соғыстың соңында пайдаланылмаған бөлшектердің нәтижесінде Joffre локомотивтерінен дамытылған. Жаңа Зеландияда екі локомотив сақталған (біреуі Дунединдегі Ocean Beach теміржолында, екіншісі Оклендтегі MOTAT-та) және біреуі – Sergeant Murphy – Teifi Valley теміржолында. Brazil10,6 тонна (13,6 тонна) Бірнеше локомотив сақталған, соның ішінде Excelsior Ұлы Whipsnade теміржолында және үш локомотив (Premier, Leader & Melior) Sittingbourne & Kemsley жеңіл теміржолында. Waterloo15 тоннаMatary немесе Barreto (екі атау да қолданылады)13 тонна (17 тонна) Кем дегенде бір түпнұсқа локомотив сақталған, Superior Ұлы Whipsnade теміржолында. Уэлшпул мен Лланфэр жеңіл теміржолындағы Joan локомотиві модификацияланған Matary/Barreto шассиімен және Huxley қазандығымен жабдықталған.

Өзгелерге арналған дизайн

Компанияның стандартты жобаларынан өзге, компания барлық калибрде клиенттердің жеке жобалары бойынша көптеген тапсырыстарды қабылдады. Бұған ең таңғажайып мысал, әрине, 1900 жылғы 0 4 0LB локобректері, SPR (São Paulo Railway) және кейін EFSJ (Estrada de Ferro Santos a Jundiaí) арасындағы 5 фут 3 дюймдік таулық кабельдік көтерілісі арқылы пойыз қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған, күшті және ауыр танк локомотивтері. Олардың алтауы сақталған. 1899 жылы салынған 652 нөміріндегі тар калибрлі 0 4 0 танк локомотиві 1950 жылға дейін Намибияның Уолвис-Бей портында жұмыс істеді және қазір Уолвис-Бей станциясының алдындағы аумақта, арнайы жасалған, шыны терезелі көрме павильонында сақталған. Калифорния зауыты 1903/04 жылдары бірнеше ирландтық 3 футтық теміржолдар үшін 4 6 0 дизайнын, соның ішінде Лондондери және Лох-Суилли теміржолы үшін 4 6 2T нұсқасын жасады. Чили үшін 3 фут 6 дюймдік екі еселенген алты дөңгелекті боги Мейер, содан кейін 1904 жылы 3 футтық Interocianic және Мексиканың шығыс теміржолдары үшін америкалық үлгідегі 2 8 0 тендерлік локомотивтері салынды. 1910 жылдың мамырында Мадраста қызмет ету үшін 2 футтық "модификацияланған Фэрли" локомотиві құрастырылды. Бұл Фэрли емес, екі 0 4 2T локомотиві бір-біріне тұрақты жалғанған, екі толық локомотивтің арасындағы жалғыз байланыс болды. Олар осы комбинацияға қосымша тапсырыс алды. 1910 жылғы шынымен де таңғажайып стандартты калибрлі құрылыс – Шанхай-Нанкин теміржолы үшін Е. Дунстанның жобасына сәйкес төрт әдемі 4 2 2 экспресс жолаушылар локомотивтері. Тапсырыс 1910 жылдың 19 сәуірінде қабылданды және жаңа дизайн барлық бөліктерге жаңа сызбалар мен үлгілерді жасауды талап етті. Дегенмен, алғашқы локомотив 1910 жылдың 8 маусымында, жеті аптадан кейін бумен іске қосылды. Қызметте бұл локомотивтер, мүмкін соңғы және ең үлкен, бір жүргізуші дөңгелекті локомотивтер жылдамдыққа (60 миль/сағ), тегіс жүріске және соған ұқсас 4 4 0 локомотивтерімен салыстырғанда отынға үнемді болды. Үндістанның Гвалиор Жеңіл теміржолынан компания локомотивтерге және жылдар бойында жылжымалы құрамның алуан түріне бірнеше тапсырыс алды, нәтижесінде 1928 жылы төрт үлкен 2 8 2 тендерлік локомотиві салынды. 1929 жылы салынған алты өте қуатты қыздырылған 4 8 0 аралас мақсаттағы локомотивтері Аргентинаның Буэнос-Айрес орталық теміржолы үшін салынған 4 4 0 және 4 6 0 локомотивтері сериясының соңғысы болды. Көптеген британдық локомотивтер жасаушылар сияқты, соғыстан кейінгі кезеңде Kerr, Stuart ескірген жабдықтарды өздерінің стандартты дизайндарымен алмастыруды көздеген негізгі компаниялардан көптеген үлкен тапсырыстар алды. 1920 жылы Метрополитен теміржолы Эйлсбери бағыты үшін сегіз қыздырылған 4 4 4 жолаушылар танк локомотивіне тапсырыс берді. 1925-1927 жылдар аралығында Сток зауыты Лондон Мидленд және Шотландия теміржолы үшін 50 стандартты 4F 0 6 0 жүк локомотивін, ал 1929 және 1930 жылдары Ұлы Батыс теміржолы үшін 25 GWR 5700 класты 0 6 0PT локомотивтері салынды.

Дизельді локомотивтер

1920 жылдардың соңында бірнеше дизельдік локомотивтер салынды. Олар әртүрлі рельс кеңдігіне сәйкес екі немесе үш осьті болып келді. Қозғалтқыштар McLaren Benz компаниясымен 2 цилиндрлі (30 а.к.), 4 цилиндрлі (60 а.к.) немесе 6 цилиндрлі (90 а.к.) түрде жасалды. Жеткізу механизмі механикалық болды, ал соңғы жетектеу роликті тізбектер арқылы жүзеге асырылды. Технология жылдам дамығанына қарамастан, олар өте табысты болды. Керр, Стюарт компаниясы таратылғаннан кейін одан әрі дамыту тоқтатылды, бірақ Хунслет дизельдік локомотивтерінің қатары осы үлгілерге негізделген. Кем дегенде 3 Керр, Стюарт дизельдік локомотивтері сақталып қалды, бірақ олардың ешқайсысы бастапқы жағдайда емес, басқа қозғалтқыштармен жабдықталған.

Таратудағы компания

1930 жылдың 17 сәуірінде Midland Bank компанияны мәжбүрлі түрде тарату туралы өтінішті Жоғары сотқа (Chancery Division) ұсынды. 1930 жылдың 8 мамырында өткен тыңдау барысында бұл өтініш 8000 фунт стерлингтік кепілдік берілген соң қайтарылды. Дегенмен, 1930 жылдың тамызында жұмыстардың Джордж Коэн, Sons & Co Ltd компаниясына сатылуы жарияланды; аяқталуға жатқан келісімшарттарды аяқтау үшін шектеулі штаттық қызметкерлер жұмысқа алынды. 1930 жылдың 10 қыркүйегінде тағы бір тарату туралы өтініш берілді және 14 қазанда бұйрық шығарылды. 14 қарашада өткен кредиторлар жиналысында компания төрағасы және басқарушы директоры Герберт Лэнгем Рид компанияның банкротқа ұшырауына себептерді 1921 жылы Үндістанда локомотивтер құрастыру үшін тіркелген Peninsular Locomotive Company компаниясына салынған капиталдың тоңуы (Керр, Стюарт капиталдың 80% үлесіне ие болды және 78 000 фунт стерлинг қарыз берді), [сәуір] айындағы тарату туралы өтініш, осының салдарынан компанияға деген сенімнің жоғалғаны және «басқа компанияларды қолдауға байланысты компанияның міндеттемелері» деп атады. Компания қаражаты, көрініп тұрғанындай, Evos Sliding Doorways атты компанияны қаржыландыруға жұмсалған. Осы компанияның банкротқа ұшырауы Мидленд банкінің өтінішіне себеп болды. LTC Rolt-тың «Ландшафт трилогиясы» автобиографиясында компания хатшысының Керр, Стюарттың лондондық кеңсесінде өзін-өзі өлтіргені және каминде көптеген құжаттардың өртелінгені туралы да хабарлама жасалған. Фирманың жақсы беделі (жобалар, қосалқы бөлшектер және т.б.) Hunslet Engine Company компаниясымен сатып алынды. Кейбір локомотивтер В. Г. Багналл Керр, Стюарт жобалары бойынша салынды, бұл бас Керр, Стюарт суретшісі Ф. Х. Б. Харрис және басқа да Керр, Стюарт қызметкерлерінің Багналл компаниясына жұмысқа орналасуының нәтижесі болды. Осы локомотивтердің ішінде Haig және Matary кластарының мысалдары бар. Өнеркәсіптік мақсатта Ұлыбританияда салынған соңғы бу локомотиві 1971 жылы Hunslet компаниясының Бразилия класындағы локомотиві болды. Бұл локомотив қазір жекеменшік Statfold Barn теміржолында жүріп жатыр. Corris Railway өзінің түпнұсқа No.4 (KS 4047, 1921 жылғы) «Тату» дизайны негізінде жаңа локомотивке тапсырыс берді және ол он жыл бойы жекеменшік күштермен салынды, 2005 жылы No.7 ретінде пайдалануға берілді.

Танымал мәдениетте

Уилберт Одри «Темір жол сериясында» Питер Сэм кейіпкерін Керр Стюарт «Тату» локомотивінің үлгісінде жасады.

Сақтау

Меншік иесі Атауы Тіркесім нөмірі Суреті Салынған күні Whyte нотациясы Ені Түсініктемелер Апедел аңғарының жеңіл темір жолы Tattoo Stanhope 2395 1917 0 4 2ST 2ftex Penrhyn Quarry Railway Amerton Railway Wren Lorna Doone 4250 1922 0 4 0ST 2ft RH Neal сатып алып, Devon округі кеңесіне сатты. 2018 жылы жұмыс істеуге келтіру аяқталды. Jennie Hunslet 3905 2008 0 4 0ST 2008 жылы Hunslet Engine Company компаниясы Kerr, Stuart Wren дизайны бойынша жеке сатып алып, Amerton темір жолында орналастырды. Sirdar Diana 1158 1917 0 4 0T 2ftex Kerry Tramway Oakeley Quarry және Pen yr Orsedd Quarry Антигуа және Барбуда мұражайы Бразилия Marion 1178 1911 0 4 2ST 2ft6in Buckinghamshire теміржол орталығы GWR 57000 6 0PTussg 90 hp Дизель Redland K4428 1929 4wDM Керең қайта құрылған Cavan & Leitrim теміржолы Dromad 3024 1916 0 4 2T 3ft Кере қайта құрылған, қонақ үй қазандығы және басқа да бірнеше ирландтық локомотивтердің бөлшектері Corris Railway Tattoo No. 7200 50 4 2ST 2ft3in Желжолдың түпнұсқа Tattoo (KS 4047) негізінде жасалған дизайн Foxfield теміржолы Witch 4388 0 4 0STussg 90 hp Дизель Rom River 4421 1929 6wDM ex R&ER, қайта қозғалтқышты 1959 Great Whipsnade Railway Бразилия Excelsior 1049 1908 0 4 2ST 2ft6in ex Bowaters Paper Railway Barretto Superior 4034 1920 0 6 2ST Leighton Buzzard Railway Wren Pixie 4260 1922 0 4 0ST 2ft Lynton and Barnstaple Railway Joffre Axe 2451 1915 0 6 0ST ex Gloddfa Ganol. Көбіне қайта құрылған, бірақ көптеген түпнұсқа бөлшектерін сақтай отырып, Axe 2008 жылдың 11 қарашасында Woody Bay-де Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан теміржолшыларға арналған салтанатты рәсім үшін буға қайтарылды Graham Morris иелігінде Peter Pan 4256 1922 0 4 0ST Батыс Ланкашир жеңіл темір жолы Joffre "Joffre" 2405 1915 0 6 0WT+Tex Carriers de la Valee Meureuse et Haut Bain Hydrequent, Pas de Calais, France Moseley Railway Trust Joffre 3014 1916 0 6 0WT+T 2ftex Gloddfa Ganol Beamish Museum 7210 4 0WT 2ftex Dundee Gasworks Ocean Beach Railway, Dunedin, New Zealand Haig 4185 1929 0 6 0T 3ft6in Kempthorne Prosser үшін салынған. Кезекті жолаушылар пойыздарында жұмыс істеді. MOTAT Окленд, Жаңа Зеландия Haig 4183 1929 0 6 0T 3ft6in Бұл локомотив өзінің бүкіл жұмыс өмірін Kempthorne Prosser Ltd. компаниясында олардың Westfield (Окленд, N. Z.) тыңайтқыш жұмысында өткізді. 1966 жылы зейнеткерлікке шыққан ол MOTAT-қа беріліп, қазандықты жөндеу қажет болғанға дейін қысқа уақыт бойы жұмыс істеді. Статикалық көріністе болғаннан кейін, локомотив 1970 жылдары қалпына келтіру үшін бөлшектелді. Ақырында бөлшектенген локомотив McDonald's мейрамханаларына жалға берілді және қалпына келтірілгеннен кейін 1987 жылдан 2008 жылға дейін олардың Парапарауму мекемелерінде тұрақты түрде көрсетілді, содан кейін MOTAT-қа қайтарылды, онда ол жұмыс істеу тәртібіне қалпына келтіруді күтіп, локомотив сарайында қалды. Жеке меншік Peter Rampton, Surrey, Англия 4408 1928 0 6 4T 2ft6in Филиппин Ұлттық темір жолдары Cabanatuan Cabanatuan 777 1905 0 6 0T 3ft6in Бұл бастапқыда британдық Манила теміржол компаниясы үшін салынған және өз класының жетекші локомотиві болды. Қазір ол Tutuban станциясының алдында орналасқан. Cavite Dagupan 1007 1907 Бұл атқыштарлы локомотив Манила темір жолы үшін салынған және Cavite локомотивінен қайта құрылған. Оның бір бөлігі зақымдалған. Red Cliffs Historical Steam Railway, Victoria, Australia Skylark Lukee 742 1901 0 4 2T 2ft Red Cliffs Historical Steam Railway 1994 жылы Red Cliffs Rotary Club қолдауымен қайта қалпына келтірілген 'Lukee' желісін пайдалану үшін құрылды, ол бұрын Red Cliffs темір жол станциясы мен Red Cliffs сорғы станциясы арасында жұмыс істеген болатын. Бұрынғы 1600 мм қашықтықтағы Қызыл жарлар – Моркала тармақ желісінің екі шақырымдық бөлігі туристік пойыздар үшін 610 мм қашықтықтағы қашықтыққа ауыстырылды. Поезд әдетте әр айдың бірінші жексенбісінде сағат 11:00-ден 16:00-ге дейін және Пасхалық сенбіде және Еңбек күні мен Королеваның туған күніне арналған жексенбіде жүреді. Қаңтар мен ақпан айларында өрт қаупіне байланысты пойыз жүрмейді. Sandstone Steam Railway, Ficksburg, South Africa Wren Little Bess 4031 1919 0 4 0ST 2ft 4063 1924 0 4 2PT 1344 1913 4 6 2TS Sittingbourne & Kemsley Light Railway Brazil Leader 926 1906 0 4 2ST 2ft6in Premier 886 1905 Melior 4219 1924 Severn Valley Railway GWR 5700 No. 771 4449 1930 0 6 0PTussg 2018 жылдың қазан айына дейін жұмыс істейді. Statfold Barn Railway Brazil Trangkil No.4 3902 1971 0 4 2ST 2ft Ұлыбританияда салынған соңғы өнеркәсіптік бу локомотиві, 2ft6in калибрінен қалпына келтірілді. Talyllyn темір жолы өзгертілген Tattoo Edward Thomas 4047 1921 0 4 2ST 2ft3in ex Corris Railway No.4; CR, GWR, BR & TR иелігінде бірдей нөмірмен жүреді Teifi Valley Railway Haig Sgt. Murphy 0 6 2ST 2ftex Penrhyn Quarry Railway, Heavily rebuilt Privately Preserved, Kent Joffre 2442 1915 0 6 0WT+Tex Gloddfa Ganol Vale of Rheidol Railway Wren 3114 1918 0 4 0ST Бұрын Brockamin немесе Dryw Bach атаулары берілген Welsh Highland Railway 60 hp Diesel 4115 6wDM осы кездегі ең алғашқы дизельдік локомотивтердің бірі Welshpool and Llanfair Light Railway Хаксли қазандығы бар модификацияланған Matary Joan 1927 0 6 2ST 2ft6in Бұрын Антигуада жұмыс істеді, қайта қаралған дизайндағы жаңа қазандықпен қайта қаралды. Statfold Barn Railway Joffre 3010 1916 0 6 0WT+T 2ftex Gloddfa Ganol, бұрын Yaxham Light Railway-де сақталған Santa Cruz do Rio Pardo, SP (Бразилия) Sinhá Moça (бұрынғы Maceió) No. 1928 шілде 1907 0 4 2T 3' 3⅜" (1000 м) операциялық (сенбі-жексенбі және мерекелік туристік қызметтер)...