Кіріспе

1992 жылы Солтүстік Үнді мұхитында болған циклондық маусым, Бірлескен тайфунды ескерту орталығының (JTWC) мәліметінше, 10 тропикалық дауылдың пайда болуымен бассейн үшін рекордтық белсенді жыл болды. Солтүстік Үнді мұхитында екі негізгі теңіз бар: Үнді субконтинентінің шығысында Бенгал шығанағы және Үндістанның батысында Араб теңізі. Бұл бассейндегі ресми өңірлік мамандандырылған метеорологиялық орталық – Үндістанның метеорологиялық департаменті (IMD), ал JTWC ресми емес ескертулер жасайды. Солтүстік Үнді мұхитында әр маусымда орташа есеппен төрт-алты дауыл пайда болады, олардың ең жоғарғы деңгейі мамыр және қараша айларында тіркеледі. IMD 45°E және 100°E меридиандары арасында пайда болатын циклонды маусымға қосады. Жалпы алғанда, 12 депрессия тіркелді, оның 7-сі циклондарға айналды, ал 1-і өте күшті циклондарға дейін күшейді. JTWC бұл көрсеткіштен асып, 13 тропикалық циклон, оның 11-і тропикалық дауылға айналғанын хабарлады. Бұл қазан және қараша айларында рекордтық белсенділік болғанын көрсетеді, әр айда үш дауыл тіркелді, ал шілде айында маусымның алғашқы жүйесі пайда болды. Дегенмен, Үндістанның метеорологиялық департаменті (IMD) жүйенің күші әлдеқайда әлсіз болғанын бағалап, тек 19 мамырда Рахин штатына жеткенде ғана циклондар деңгейіне көтерді. Мемлекеттік «Рангун» радиосының хабарлауынша, кем дегенде 27 адам қаза тауып, 19 адам жоғалып кеткен. Сонымен қатар, 182 бас ірі қара мал қырылды. IMD жүйені депрессия ретінде 8 маусымнан бастап бақылауға алды. Агенттік 11 маусымда циклонның Йеменнің оңтүстік-шығысына дейін жетерлік күшке ие болғанын анықтады. Жүйе нығайып, 17 маусымда депрессия деп жіктеліп, жағалауда 370 балықшы дауылға түсіп, жоғалып кетті. Маусымдық мұссонмен байланысты қалдық жүйе Гуджараттың батысына дейін нөсер жаңбырларға себеп болды. Ел бойынша жаңбырмен байланысты оқиғаларда кем дегенде 41 адам қаза тапты.

Терең депрессиялық BOB 03

24 шілдеде мұссондық ойыс Бенгал шығанағының солтүстігінде тропикалық депрессияны тудырды. 26-сы күні ол тропикалық дауылға айналып, Үндістанға жетті. 1981 жылдан бері сенімді деректер жүргізіле басталысынан бері, шілде айында бұл бассейнде тропикалық дауыл деңгейіне жеткен алғашқы дауыл болды. Осы сирек кездесетін шілдедегі циклон 28-і күні тарап кетті.

05B тропикалық депрессиясы

21 қыркүйекте Тайландтың солтүстігінде муссондық төмен қысым пайда болып, батысқа қарай жылжыды және сол күні Бенгал шығанағына шықты. Жүйе кең болғанымен, оның ортасында конвекция жылдам күшейді және JTWC 22 қыркүйектің басында TCFA жариялады. Солтүстік-батысқа бұрылып, төмен қысым тропикалық депрессияға ұласты және ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Құрлыққа жақын болғандықтан, одан әрі күшеюге мүмкіндік болмады және депрессия 24 қыркүйекте Бангладештің оңтүстігіне құрлыққа шықты. Батысқа қайта бұрылып, ыдырап бара жатқан жүйе жағалауға жақын қалды және соңғы рет 25 қыркүйекте Үндістанда тіркелді. Бұл жүйені IMD тропикалық дауыл ретінде бақыламады.

Терең депрессиялық BOB 04

4 қазанда Бенгал шығанағында пайда болған тропикалық депрессия 7 қазанда тропикалық дауылға айналу үшін батысқа қарай жылжыды. Ол солтүстікке бұрылып, 9 күні 50 миль/сағ жылдамдықпен Үндістанның оңтүстік-шығысына шабуыл жасады. Депрессиямен бірге келген муссондық жаңбырлар Үндістанның оңтүстігінде кең ауқымды су тасқынына әкеп соқты. Штат бойынша 3000-нан астам үй қирады, жеңілдету жұмыстарына үнді әскері жұмылдырылды. Зақымның көп бөлігі Нейяр және Каллада өзендері бойында, олардың арналарынан асып толуынан туындады. Кем дегенде 3000 адам Тируваннатпурам қаласында құрылған уақытша баспаналарға жасырынуға мәжбүр болды.

BOB 05 циклондық дауыл

13 қазанда Бенгал шығанағында тропикалық дауыл пайда болды. Ол солтүстік-батысқа қарай жылжып, содан кейін солтүстік-шығысқа бұрылып, 21-і күні Бангладешке 35 миль/сағ жылдамдықпен тропикалық депрессия ретінде соқты.

BOB 06 циклондық дауыл

31 қазанда Бенгал шығанағының орталық бөлігіндегі кең аудандағы конвекция тропикалық депрессияға ұласты. Ол солтүстік-батысқа қарай жылжып, 3-ші күні тропикалық дауылға айналып, 5-ші күні желдің жылдамдығы сағатына 65 мильге жетті. Жоғары қабаттағы серпіліс салдарынан 8-ші күні ашық теңізде тарап кетті.

Қатты циклондық дауыл BOB 07

Оңтүстік Қытай теңізінде болған бұзылыс 6 қарашада әлсіз тропикалық депрессияға айналды. Ол батысқа қарай жылжып, Малай түбегінен өтіп, 8-і күні Бенгал шығанағына кірді. 11-і күні жүйе «Тропикалық дауыл 10» болып қалыптасты, ал 12-і күні 65 миль/сағат (105 км/сағ) жылдамдықпен Шри-Ланканың оңтүстігіне соқты. Келесі күні ол циклонға айналып, оңтүстік Үндістанға жеткенде желдің жылдамдығы 80 миль/сағатқа (129 км/сағ) дейін күшейді. Шри-Ланканы өткеннен кейін дауыл одан әрі күшейіп, үш минуттық максималды жел жылдамдығына және 988 мб (hPa; 29.18 inHg) қысымға жетті. Үндістанда тропикалық депрессияға дейін әлсірегеннен кейін, ол 17-і күні Батыс Үндістанға соққан 65 миль/сағаттық (105 км/сағ) дауылға дейін қайта күшейді. Дауылдың салдарынан болған шектен тыс жаңбырлар Андхра-Прадеш, Карнатака, Керала және Тамил Наду штаттарында кең ауқымды зардаптарға әкелді, кем дегенде 263 адам қаза тапты. Тамил Наду ең көп зардап шеккен штат болды, онда 188 адамның өмірі қиылды. Нойал өзенінің бойындағы су тасқынынан жүк көлігі апатқа ұшырап, 15 адам қаза тапты. Түтикориннен солтүстікке қарай созылған аймақтағы жоғары толқын су басуға бейімді аумақтарға әсер етті. Оңтүстік Үндістан бойынша пойыз қатынасы тоқтатылды, ал көптеген «Indian Airlines» рейстері жойылды. Кем дегенде 160 адамның жоғалып кеткені хабарланды. Шри-Ланкадан өткеніне қарамастан, зардаптар туралы ешқандай хабар түспеді.

Өте күшті циклондық дауыл Форрест

15 қарашада Тынық мұхитындағы Форрест тропикалық дауыл Малай түбегін кесіп өтіп, Андаман теңізіне шықты. Субтропикалық белдемінің айналасын айналып, жүйе Бенгал шығанағында біртіндеп солтүстікке қарай жылжыды және 17 қарашада қатты дауыл күшіне жетті. 20 қарашада Форрест ең жоғары қарқынына жеткенде, Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 4-санатты циклонға тең дәрежеге жетті, желдің жылдамдығы өте жоғары болды.

20 қарашада Форрест ең жоғары қарқынына жеткен кезде, Бангладеште 1991 жылғы сәуірдегі апатты циклон қайталануы мүмкін деген алаңдау пайда болды. Осының салдарынан елдің жағалау аймақтарында 2 миллионға дейін адамды эвакуациялау жоспары іске асырылды. Ақырында, дауылдың күрт шығысқа бұрылуы Бангладешті тағы бір апаттан сақтап қалды, ал 600 000 тұрғынның сәтті эвакуациясы көптеген өмірді құтқарып қалды. Елде бар болғаны екі адам қаза тапты және жалпы зиян шамалы болды.

АРБ 03 депрессиясы

29 қарашадан 4 желтоқсанға дейін Үндістанның оңтүстігінде тропикалық дауыл болды, желдің күші сағатына 60 мильге дейін жетіп, тік қию салдарынан ашық су үстінде жойылды.

Терең күйзеліс ARB 04

Маусымның соңғы даулы 18 желтоқсанда Араб теңізіндегі экваторға жақын аймақта пайда болды. Ол батысқа қарай жылжып, 20-сы күні тропикалық дауылға айналды және 23-і күні желдің күші сағатына 60 мильге жетті. Дауыл келесі күні Сомалиге жетіп, құрғақ елге мол, бірақ пайдалы жаңбыр әкелді. 12А ешқандай зақым келтірмеді деп хабарланды.