Кіріспе

Алан Гордон – Джеймс Хоггтың «Алан Гордонның ерекше оқиғалары» повесінің ойдан шығарылған басты кейіпкері. Повестьде айтылуынша, Алан Гордон 1757 жылы із-түссіз жоғалған «Энн Форбс» кит аулау кемесінен аман қалған жалғыз адам болған. Хоггтың шығармаларын зерттеген қазіргі редакторлардың пікірінше, Алан Гордон кейіпкері Робинзон Крузоға және Хоггтың сол кездегі полярлық аймақтарды зерттеуге деген қызығушылығына байланысты туған. Сара Мосс Мунго Парктің «Африка ішіндегі саяхаттары», Росс және Пэрри экспедицияларының есептері, Уильям Скорсбидің «Арктикалық аймақтар туралы есеп» және «Қарлы теңізшінің жырлары» шығармаларын оқиғаға шабыттандырған көздер ретінде атап көрсетеді.

Шығармалық тарих

Джеймс Хогтың "Аллан Гордонның тамаша оқиғалары" кітабында Аллан Гордонның өмірбаяны мектеп мұғалімі Джон Даффқа сақталған деп хабарланады (Джиллиан Хьюздің сөзінше, "Хогг бастапқыда осыдан кейін жазды, граф Фиф маған оны қызығу үшін жібергеннен кейін, мен оған алғысымды білдіруім керек", содан кейін оның соңғы бөлігін "Гордонның қайтыс болған білгіш герцогинясы, оның ізгілігі үшін шебер аманауэнсис көшірген көптеген қызықты мұралардың арасында кварто томда" деп өзгертті. Мен оған бұрын ризашылығымды білдірдім және енді оны тағы да ашық мойындаймын"). Адам Гордон ұлына оқуға үйретті, бірақ жазуға емес. Ол 1751 жыл шамасында ұлын Хантлидегі тігіншіге шәкірттікке берді. Тігінші, хабарлама бойынша, "кішкентай қиық адам" болған, ол өзінің ашуын шәкіртіне физикалық және психологиялық зорлық-зомбылық түрінде қайта-қайта төккен. Шамамен бір жылдай зорлық-зомбылыққа шыдағаннан кейін Аллан тағы бір соққыға төзбеді. Екеуі арасындағы келесі дау-жанжал физикалық төбелесге ұласып, бір күні Аллан жұмыс берушісін есінен танытып, жерге құлатты. Сол күні 12 жастағы Аллан Хантлиден Абердинге кетті. Аллан алдымен кемеде кабина мальшысы болып, кейін теңізші болып жұмыс істеді, ол келесі бес жыл бойы осы мамандықпен айналысты. Осы уақытқа дейін Аллан "теңіз өміріне" үйреніп, әр саяхатта жаңа қалаларды аралауды ұнатқан. Ол 1757 жылы алғаш рет "Энн Форбс" кемесінің экипажына қосылды. Аллан "Энн Форбс" кемесінің капитаны Джон Хьюзді ағылшынның "маскүнем, асыққыш, басы айналған" адамы деп сипаттады.

Жалғыз аман қалған

Аллан 17 жаста еді, "Энн Форбс" кемесі Гренландия жағалауының жанындағы Арктика тұманында мұз тоғанына шағылысқанда. Аллан 1764 жылы Абердинге оралғанда, соқтығысу күшінен қарау тұғырынан мұз тоғанына лақтырылып кеткенін айтты. "Энн Форбс" кемесі көрінерінде батқаннан кейін көп ұзамай қайта су бетіне шықты (вероятно, кеме ішіндегі ауаның қалғанынан) және ақырында мұз тоғанының су астындағы тірегіне тірелді, онда ол тез мұздап қалды. Аллан біраз уақыт тұтқынға алынған кемеде өмір сүрді, содан кейін қашып шықты. Бұл оқиға 1854 жылдың қыркүйек айында танымал саяхатшы капитан Элиша Кейннің "Аванс" кемесі Арктика теңізінде батып кеткен оқиғаға едәуір ұқсас.

Басқа медиада

Аллан Гордон – Артур Дж. Роттың «Айсберг шөлмегі» кітабының басты кейіпкері. «Аллан Гордонның оқиғалары» – The Fall of Troy тобының әнінің атауы. Live at the Paradox EP-де (олар «Отыз жылдық соғыс» деп аталған кезде) гитарист Томас Эрак әнді ойнау алдында «Айсберг шөлмегі» туралы айтқан.