Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд саудагері және қайырымдылық жасаушы (1668–1731)
Scottish merchant and philanthropist (1668–1731)
Роберт Гордон (1668–1731) – шотланд саудагері және қайырымдылық жасаушы.
Robert Gordon (1668–1731) was a Scottish merchant and philanthropist.
Ерте өмір
Роберт Гордон Абердин қаласында дүниеге келді. Ол Балговнидің Изабелла Мензиеске үйленген Артур Гордонның жалғыз ұлы болды. 1680 жылы Эдинбург сотында өте беделді адвокат болған Артур Гордон қайтыс болғанда, ол он екі жасар ұлына 20 000 мерк (шамамен 1100 фунт стерлинг) мұра қалдырды. Гордон он алты жасқа толғанда, Абердин қаласының буржусы атанды. Бұл оған қалада саудагерлікпен айналысуға мүмкіндік берді. Келесі бірнеше жыл бойы ол Маришал колледжінде оқып, 1689 жылы бітірді.
Robert Gordon was born in Aberdeen. He was the only son of Arthur Gordon who married Isabella Menzies of Balgownie. When Arthur Gordon, a well respected advocate in the Edinburgh courts, died in 1680, he left his twelve year old son the sum of 20,000 merks (about £1,100, ). When Gordon reached the age of sixteen he became a Burgess of the City of Aberdeen. Among other benefits, this entitled him to follow a merchant's trade in the town. During the next few years he attended Marischal College, graduating in 1689.
Мансап
Бітіргеннен кейін көп ұзамай ол Абердиннен кетіп, Солтүстік Еуропаны шаңқалап, ақырында Гданьск (сонымен қатар Данциг деп те аталады) қаласына қоныстанды, онда ол саудагер ретінде бекінді. Келесі ондаған жылдарда ол өте табысты бизнес құрды және көп ұзамай байыды. 1692 жылға қарай ол бұрынғы колледжіне үлкен сомада қаржы жұмсауға жеткілікті дәулетке ие болды, ал 1699 жылға қарай Абердинширдегі жер иелеріне, жұмыс капиталына мұқтаж болғандарға, арзан пайызбен несие бергенін көрсетеді.
Soon after graduating, he left Aberdeen, travelling far and wide around Northern Europe before finally settling in Gdańsk (also known as Danzig) where he established himself as a merchant trader. Over the next few decades he built a highly successful business and soon became wealthy. By 1692, he was rich enough to donate a large sum of money to his old college and by 1699, it appears that he was providing low interest loans to landowners in Aberdeenshire who needed working capital.
Абердинге оралу, өлім және мұра
Балтық теңізінде өткен уақыты туралы көп мәлімет жоқ, бірақ 1720 жылға дейін ол Абердинге өте бай адам ретінде оралды. Дегенмен, ол ешқашан үйленбеген және одан мұрагерлер қалмаған. Осыдан келіп, ол өзінің байлығын "жас ұлдардың күтіміне, тамақтандыруына, ойын-сауығына және білім беруіне арналған аурухана" құруға жұмсауға шешім қабылдады және осы мақсатта өсиетнама жазды. Ол жобаны 1730 жылы бастады. Көп ұзамай, шектен тыс тамақтанудан қайтыс болды дегенді айтады, бірақ жоба басталған еді және оның көрегендігінің арқасында қаржы сақталды, сондықтан аурухананың құрылысы жалғасты. Ғимараттың құрылысы 1743 жылы аяқталды. Алайда, мақсатына сәйкес пайдалануға кіріспес бұрын, 1746 жылы Якобиттердің көтерілісін басу үшін Абердинге келген Камберленд герцогы оны Ганновер әскерлерінің казармасы ретінде пайдалануға алды, сондықтан аурухана 1750 жылға дейін ашылмады. XIX ғасырда аурухана екі бағытта дамыды. Біріншісі, орта білім беруге бағытталған, тікелей қазіргі заманғы жекеменшік мектепке – Роберт Гордон колледжіне әкелді. Екіншісі, жоғары білім беруді мақсат еткен, Грейдің өнер мектебі сияқты сыртқы техникалық институттармен бірігіп, ХХ ғасырдың соңында Роберт Гордон университеті мәртебесіне ие болған мекемеге айналды.
Little more is known about his time on the Baltic Sea but by 1720 at the latest, he returned to Aberdeen a very wealthy man. However he had never married and had no heirs. Consequently, he decided that his fortune would be used to found 'a hospital for maintenance, aliment, entertainment and education of young boys' and wrote his will to that effect. He started work on the project in 1730. He died shortly thereafter of overeating, it is said, but the project had started and the funding remained, owing to his foresightedness, so work continued on the hospital. Construction of the building was completed in 1743. However, before it could be used for its intended purpose, it was taken over by the Duke of Cumberland to use as a barracks for the Hanoverian troops on his visit to Aberdeen in 1746 to put down the Jacobite rising, and so the hospital did not open until 1750. During the nineteenth century the hospital developed in two different directions. The first, aimed at secondary education led directly to the modern private school, Robert Gordon's College. The second, aimed at tertiary education, developed in combination with external technical institutes such as Gray's School of Art, into an institution which achieved university status in the late twentieth century as Robert Gordon University.