Пәкістандық террорист Масуд Азар: Өмірбаяны мен қызметі

Кіріспе

Пакистандық жауынгерлік көшбасшы (1968 жылы туған)

Мохаммад Масуд Азхар Алви – Пакистан негізделген Jaish e Mohammed террористік ұйымының негізін қалаушысы және жетекшісі, ол негізінен Кашмир аймағының Пакистан басқаруындағы бөлігінде белсенділік көрсетеді. Оның қызметі Оңтүстік Азия аймағымен ғана шектелмейді; мысалы, BBC News оны "Британияға жиһад әкелген адам" деп сипаттады. 2019 жылдың 1 мамырында Мәсұд Азхар Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінде халықаралық террорист ретінде тізілді.

Ерте өмір

Ажар 1968 жылғы 10 шілдеде Пәкістанның Пәнджаб провинциясының Бахавалпур қаласында 11 баланың үшіншісі болып дүниеге келді – бес ұл және алты қыз. Ажардың әкесі Алла Бәкш Шабыр мемлекеттік мектеп директоры және Деобанди бағытындағы дін қызметкері болған, ал оның отбасы сүт және құс шаруашылығымен айналысқан. Ажар 8-сыныпты бітіргеннен кейін жалпы білім беретін мектепті тастап, Джамия Улум ислам медресесіне оқуға түсті. 1989 жылы ол алима дәрежесін алып бітірді және көп ұзамай мұғалім болып тағайындалды. Кейіннен Ажар Харкат-ул-Ансар ұйымының бас хатшысы болып, жандақтаушыларды іздеу, қаржы жинау және Пан-исламизм идеясын тарату мақсатымен көптеген халықаралық елдерге сапарлады. Оның барған елдерінің қатарында Замбия, Абу-Даби, Сауд Арабиясы, Моңғолия, Ұлыбритания және Албания бар.

Ұлыбританиядағы қызмет

1993 жылдың тамызында Ажар Ұлыбританияға лекция оқу, қаржы жинау және жалдау сапарымен келді. Оның джихад туралы үгіті Ұлыбританияның ең беделді ислам оқу орындарында, соның ішінде Дарул Улум Бюри семинариясында, Закария мешітінде, Блэкберн және Бернлидегі Мәдина мешітінде, сондай-ақ Джамия мешітінде жеткізілді. Ол "Құранның маңызды бөлігі 'Алла жолында өлтіруге' арналған, ал Ислам пайғамбары Мұхаммедтің көптеген хадистері джихад мәселесіне қатысты" деді. Ажар Ұлыбританияда "7/7, 21/7 және 2006 жылы трансатлантикалық әуежолдарға сұйық бомба жасау үшін қажет заттарды контрабандалық жолмен өткізуге жасалған әрекет" сияқты террористік қастандықтарға оқыту және логистикалық қолдау көрсетуге көмектескен байланыстар орнатты.

Харкат-ул-Ансар

1993 жылы «Харкат-ул-Ансар» әскери ұйымы құрылды, ал Мәсуд оның бас хатшысы болды. 1998 жылы АҚШ-тың Орталық барлау агенттігі (ЦРУ) өз есебінде былай деді: «ХуА – Пакистанның Кашмирдегі үнділік күштерге қарсы жасырын соғысында қолдаған ислами экстремистік ұйым. Ол батыстықтарға қарсы террористік тактиканы және бейбіт азаматтарға кездейсоқ шабуылдарды жиі қолданады, мұның салдарынан батыстықтар оның жалпы ислами күнділігін ілгерілетуге тартылуы мүмкін». ЦРУ сондай-ақ ХуА 1994-1998 жылдар аралығында кем дегенде 13 адамды, оның ішінде 12 батыс елінен келгендерді ұрлап кеткенін мәлімдеді. Ол Сринагардағы Бадами Багг казармасында, Делидегі Тихар түрмесінде және соңында Джамудағы Кот Балвал түрмесінде қамалды (содан кейін босатылды). 1995 жылдың шілде айында Жамму-Кашмирде алты шетелдік турист ұрланды. Өздерін «Әл-Фаран» (Харкат-ул-Муджахиддиннің псевдонимі) деп атаған ұрлаушылар Мәсуд Азхарды босатуды талап етті. ФБР Ажарды түрмеде болған кезінде бірнеше рет тексерді. IC814 рейсін ұрлағандардың жетекшісі Мәсуд Азхардың інісі Ибрахим Атар болды. Оның босатылуын IPS офицері С.П. Вайд қадағалады. Оның кіші інісі Абдул Рауф Асғар осы шабуылды жоспарлады. Мәсуд Азхарды ұшақ ұрлаушыларға тапсырғаннан кейін олар Пәкістан аумағына қашып кетті. Пәкістан ұшақ ұрлаушылар табылса, тұтқындалатынын мәлімдеді. Бұрын Пәкістан үкіметі Әзһәрге қарсы айып жоқ болғандықтан ол елге оралуына рұқсат етілетінін айтқан еді. 1999 жылы Мәсуд босатылғаннан кейін «Харкат-ул-Ансар» АҚШ-та тыйым салынды және террористік ұйымдардың тізіміне енгізілді. Бұл қадам «Харкат-ул-Ансарды» өзін «Харкат-ул-Муджахиддин» (ХУМ) деп атауға мәжбүр етті. 2001 жылдың 13 желтоқсанында Үндістанның Нью-Делидегі Парламентке террористік шабуыл жасалды. Шабуылды Лашкар-е-Тайба (ЛеТ) және Джайш-е Мохаммед (ДЖМ) ұйымдары жасады, екеуі де Пәкістан негізделген террористік ұйымдар. Шабуыл салдарынан 5 террорист, 6 Дели полициясының қызметкері, 2 Парламент қауіпсіздік қызметінің қызметкері және бір бағбан, барлығы 14 адам қаза тапты. Бұл оқиға Үндістан мен Пәкістан арасындағы шиеленісті күшейтті, нәтижесінде 2001-2002 жылдарғы Үндістан-Пәкістан қақтығысы болды. Үндістан Парламентіне жасалған шабуылдан кейін, 2001 жылдың 29 желтоқсанында Мәсуд Азхар Үндістан мен халықаралық қауымдастықтың дипломатиялық қысымынан кейін Пәкістан билігі тарапынан бір жылға қамауға алынды, бірақ оған ешқандай ресми айып тағылмады. Содан кейін Әзһәр қайтадан тұтқындалған жоқ. Пәкістан үкіметі Мәсуд Азхарды тұтқындағанын жоққа шығарды және оның қайда екенін білмейтінін мәлімдеді. 2014 жылдың 26 қаңтарында Азхар екі жылдық үнсіздіктен кейін қайтадан көзге түсті. Ол Мұзаффарбада митингте сөз сөйлеп, Кашмирде джихадты жаңартуға шақырды. 2014 жылдың наурыз айында «Джейш-е Мохаммед» өкілі оның Үндістанның Шринагар қаласында екенін мәлімдеді.

In 1993, the militant organisation Harkat ul Ansar was established and Masood served as its general secretary. In 1998, U. S.'s Central Intelligence Agency (CIA) in its report stated, "HuA, an Islamic extremist organisation that Pakistan supports in its proxy war against Indian forces in Kashmir, increasingly is using terrorist tactics against Westerners and random attacks on civilians that could involve Westerners to promote its pan Islamic agenda." CIA also stated that Hua had abducted at least 13 persons of which 12 were from western countries in the period from early 1994 to 1998. He was imprisoned at the Badami Bagh Cantonment in Srinagar, Tihar Jail in Delhi, and lastly the Kot Balwal Jail in Jammu (from where he would eventually be released). In July, 1995, six foreign tourists were kidnapped in Jammu and Kashmir. The kidnappers, referring to themselves as Al Faran (a pseudonym of the Harkat ul Mujahideen), included the release of Masood Azhar among their demands. FBI had interrogated Azhar multiple times during his jail stay on the locus of the kidnappings. The hijackers of IC814 were led by Masood Azhar's brother, Ibrahim Athar. His release from Kot Bhalwal jail was supervised by an IPS officer, S P Vaid. His younger brother Abdul Rauf Asghar had planned this attack. Once Masood Azhar was handed over to the hijackers, they fled to Pakistani territory. Pakistan had said the hijackers would be arrested if found. The Pakistani government also previously indicated that Azhar would be allowed to return home since he did not face any charges there. In 1999, after Masood's release, the Harkat ul Ansar was proscribed by the U. S. and added to the list of banned terrorist organisations. This move forced Harkat ul Ansar to change its name to the Harkat ul Mujahideen (HuM). The terrorist attack on the Parliament of India in New Delhi happened on 13 December 2001. The perpetrators belonged to Lashkar e Taiba (LeT) and Jaish e Mohammed (JeM), both Pakistan based terrorist organisations. The attack led to the deaths of five terrorists, six Delhi Police personnel, two Parliament Security Service personnel and a gardenerin total 14and to increased tensions between India and Pakistan, resulting in the 2001–02 India–Pakistan standoff. Soon after the Indian parliament attack, on 29 December 2001, Masood Azhar was detained for a year by Pakistani authorities, after diplomatic pressure by India and International community, in connection with the attack but was never formally charged. Azhar was never arrested after that. Pakistan's government denied it had arrested Masood Azhar and said it was unaware of his whereabouts
On 26 January 2014, Azhar reappeared after a seclusion of two years. He addressed a rally in Muzaffarabad, calling for the resumption of jihad in Kashmir. In March 2014, a spokesperson of Jaish e Muhammad claimed that he was in Srinagar, India.

2016 жылғы Патанкотт шабуыл

2016 жылы Патанкоттағы Үндістан әуе базасына жасалған шабуылдың артында Масуд Азхар мен оның бауыры тұр деген сөз бар. Олар шабуыл басталғаннан кейін де террористермен тікелей байланыста болды. Үндістанның тергеу органдары Азхардың террористік шабуылға қатысқандығын көрсететін дәлелдерді қамтитын іс қағаздарын ұсынды және «Интерполдан» екінші «қызыл хабарлама» беруді сұрады.

2019 жылғы Пулвама шабуыл

2019 жылдың 14 ақпанында Жамму-Сринагар ұлттық тас жолында қауіпсіздік қызметкерлерін тасымалдаған көлік конвойына, Үндістанның Жамму және Кашмир штаты, Пулума ауданындағы Авантипора маңындағы Летпорада, көлік құралында жанкешті шабуыл жасалды. Шабуыл нәтижесінде 44 Орталық резервтік полиция күші (CRPF) қызметкері мен шабуылшы қаза тапты. Шабуылға жауапкершілікті Пәкістан негізделген "Джейш-е Мохаммед" исламшыл террористік тобы мойнына алды. Ол, пакистандық әскери госпитальде, қорғауға алынған күйде тұрғанда, шабуылдарды мақұлдады. Шабуылдан кейін Франция, Ұлыбритания және АҚШ БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінде Масудты тыйым салу туралы ұсыныс енгізді.

Санкциялар

АҚШ Қаржы министрлігі америкалықтарға «Пакистан негізделген үш экстремист және олардың алдындағы ұйыммен кез келген операция жасауға» тыйым салады. Jaish e Mohammed ұйымының «операциялық майданшасы» деп аталатын Al Rehmat Trust, осы ұйымға қолдау көрсеткені және оның атынан немесе тапсырмасымен әрекет еткені үшін тағайындалды, ал Jaish e Mohammed ұйымының негізін қалаушысы және басшысы Mohammed Masood Azhar Alvi, осы ұйымның атынан әрекет еткені үшін Арнайы белгіленген азаматтар мен қаBlocked Persons List тізімінде Арнайы тағайындалған жаһандық террорист ретінде тағайындалды. Қытай үкіметі Азхарды террорист ретінде тануға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің санкциялар комитетінің тырысып бағанын тоқтатты, осылайша оның ұйымының қызметін тоқтатуға бағытталған халықаралық күш-жігерге кедергі келтірді. 2009 жылдан бері Мәсуд Азхарды БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің терроризмге қарсы санкциялар тізіміне енгізуге 4 рет әрекет жасалды. Барлық әрекеттер Қытай тарапынан «дәлел жеткіліксіз» деген сылтаумен ветоланды. Қытай 2016 жылдың қазан айында Азхарды қорғауға тағы да тырысты, Үндістанның оны террорист деп жариялау туралы БҰҰ-ға жолдаған өтінішіне кедергі келтірді. Қытай 2017 жылдың ақпанында БҰҰ-да Азхарға тыйым салуға бағытталған АҚШ-тың әрекетін де тоқтатты. Соңғы әрекет 2019 жылдың 13 наурызында жасалды. Бірақ Қытай 2019 жылдың мамырында бұл кедергіні жойды, нәтижесінде Мәсуд Азхар «Әл-Қаида» және «Талибан» санкциялар комитетінің жаһандық террористер тізіміне енгізілді.

Ол туралы кітаптар мен кітапшалар

Маулана Масуд Ажар, мұджахид немесе террорист Мухаммед Тарик Махмуд Чугхтаи. Асир-и-Хинд: Маулана Масуд Ажардың өмірі, тәрбиесі және жиһадтағы қатысуы Абдуллаһ Масуд.