Кіріспе

Мылтықпен қаруланған жаяу әскері – бұл ойықтан өткен ұзын қарумен жабдықталған жауынгер. Мылтықшы мамандығының тамыры 16 ғасырдың қол пулеметшілері мен 17 ғасырдың мушкетерлерімен байланысты болғанымен, бұл термин 18 ғасырда ойықтан өткен мылтықтың пайда болуымен қалыптасты. 19 ғасырдың ортасына таман, толыққандай мылтықшы полктері құрылып, барлық стандартты жаяу әскердің негізгі күшіне айналды, ал «мылтықшы» термині кез келген қатардағы жаяу әскерге қолданылатын жалпы атауға айналды.

Тарих

Мушкетерлер бөлімдері бастапқыда пикмендер бөлімдерін қолдау үшін құрылды. Оқ атар қарулар тиімдірек және кеңінен қолданыла бастаған сайын, осы штык пен мылтық бөлімшелерінің құрамы өзгерді, содан кейін пикмендер ақырында мылтықшыларға, әсіресе атты әскерге қарсы қолдау бөлімдеріне айналды. Соңғы пик полкі 1720 жылдарға қарай таратылды, себебі пикалар байнеттің ойлап табылуымен ысырап болды. Бұл мылтықты осыған дейін пайдалы болатын жағдайларда, мысалы, залптан кейін шабуыл жасау, көшпенділерді бақылау немесе қорғаныс құрылымдарын ұстау үшін қолдануға мүмкіндік берді. Мылтық сияқты тегіс ұңғылы қарулар, әсіресе алыс қашықтықта салыстырмалы түрде дәл емес екені ұзақтан бері белгілі болды және жауынгерлік тиімді болу үшін көптеген залптар қажет болды. Тегіс ұңғылы оқпандар мылтықтың дәлдігіне кедергі келтірсе де, оқ оңай жүктелуіне мүмкіндік берді, себебі босаңқы түсетін мылтық доптары ұңғыдан жылдам және оңай сырғып түсті, ал батут негізінен ұңғының түбіндегі ұнтақ зарядын сығыстыру үшін қолданылды. Оқ-дәрілердің қақпағы тығыз орналасуын қажет етті, сондықтан допты ұңғының түбіне дейін итеру үшін көп күш жұмсау қажет болды. Осы рөлге таңдалған әскерлер жақсы мергендер, төзімді, батыл және тапқыр болуы керек еді. Оқшылар оқшау әрекет етуге дайындалды және екеулеп топтасып, бір-бірін қайта қаруланғанда қорғады. Олар, әсіресе атты әскерге қарсы, осал болып қала берді, себебі үлкен әскерлер сияқты қатты штык қабырғасын құра алмады. Оқытуға қажетті уақыт пен шығындар, жарамды жалдамалы әскерлердің шектеулі саны және олардың тиімді болатын арнайы рөлдері мен жағдайлары оларды жоғары бағалауға, ерекше жеңілдіктер беруге және ысырап етудің орнына сақтауға себеп болды. Мұндай оқшылар бөлімдері Наполеон соғыстарынан бұрынғы және оның кезіндегі өркендеу кезеңіне жетті, британдық оқшылардың бір бөлігі отарлық жасақтардан (мысалы, Роджерстің рейнджерлері немесе Корольдік американдықтар) шықты және Америка Тәуелсіздік соғысында ерекше көзге түсті. Британ армиясында 1800 жылы құрылған тұрақты оқшылар бөлімдері 60-шы және 95-ші жаяу әскер полктері болды. Бұл бөлімдерге көбінесе «жеңіл жаяу әскер» деген атау берілді, олардың арнайы рөлдерін көрсету үшін. 1840 жылдардың басында Minié доптарының және алғашқы әскери қаптамамен зарядталатын мылтықтардың пайда болуымен мылтықтар өнеркәсіптік соғыс дәуіріне енді. Олар барлық жаяу әскерге қолжетімді болды. Жоғары деңгейдегі дайындық пен арнайы рөлдер жалпыламаға айналды: мылтықтарды жүктеу әлдеқайда жылдам және оңай болды, оларды жатып жүктеуге болады және ату сәтсіз болған жағдайда екі рет жүктеу мүмкін емес еді. Бір кезде ерекшелік пен мақтаныш белгісі болған «оқшы» термині, олардың нақты мәртебесіне қарамастан, барлық жаяу әскерді сипаттаудың жалпы түріне айналды. Дегенмен, бұл термин әлі күнге дейін сақталған белгілі бір шабытты сақтап қалды.

Қазіргі заманғы тактика

Қазіргі заманғы мылтықшылар таңдап атуға арналған шабуылды мылтықтармен қаруланған, олар техникалық тұрғыдан ескі үлгідегі мылтықтардан өзгешеленеді. Дегенмен, жаяу әскерлерді олардың желілік міндеттері бойынша топтастыру – ертедегі заманауи әскери құрылымдардың қалыптасуының негізі. Мылтықшылар – қазіргі заманғы негізгі сарбаздар, олардан барлық басқа әскери мамандықтар туындайды. Дәстүр бойынша, кейбір жаяу әскер бөлімдері мылтықшыларға негізделген, бірақ олар мылтықшымен қатар түрлі мамандандырылған сарбаздарды да пайдаланады. Қазіргі заманғы атыс тобының аясында мылтықшы термині барлаушы, топ жетекшісі немесе белгіленген мерген сияқты негізгі қызметті білдіру үшін қолданылуы мүмкін. Сол сияқты, "белгіленген автоматты мылтықшы" және "автоматты мылтықшының көмекшісі" терминдері жеңіл қолдау қаруын немесе оның оқ-дәрісін тасымалдайтын сарбазды сипаттау үшін қолданылады. "Ұзын мылтықшы" термині көбінесе полицияның тактикалық бөлімшелері, терроризмге қарсы күштер және әлемдік деңгейдегі шағын топтық әскери күштерде қолданылады. Бұл шен емес, міндеттеме, және ұзын оптикалық прицелі бар мылтықпен команданың тиімді ату қашықтығын арттыруға арналған мерген немесе шапшаң мергенге (снайпер емес, снайпер сонымен қатар далалық жағдайларда да шеберлік танытады) қатысты.

Родезия

Родезия полкі Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері Корольдік атқыштар корпусымен байланыста болды. Полктің нышаны Мальта кресі болды, түстері қызыл, қара және мылтық жасыл түстері болды, ал мылтық жасыл берет киілді. Қарапайым сарбаздың атағы – "Оқшы" болды.

Америка Құрама Штаттары

1808 жылы АҚШ армиясы алғашқы мылтықшылар полкін құрды. 1812 жылғы соғыс кезінде тағы үш мылтықшылар полкі құрылды, бірақ соғыс аяқталғаннан кейін таратылды. 1821 жылы мылтықшылар полкі таратылды. Мексика-Америка соғысында полковник Джефферсон Дэвис Миссисипи мылтықшыларын құрып, басқарды. Мылтықшылар американдық Азамат соғысына дейін жаяу әскерден бөлек тізілді. Азамат соғысы кезінде Солтүстікте шабуылдаушы полктер құрылды, ал әр штат өз полктері үшін жеке компаниялар құрды. АҚШ Теңіз жаяу әскерінде 0311 әскери мамандығы (MOS) мылтықшыға арналған. Бұл Теңіз жаяу әскерінің негізгі жаяу әскер MOS, ол АҚШ армиясының 11B Infantryman MOS-ымен тең. Теңіз жаяу әскерінің мылтықшыларына арналған оқу АҚШ Теңіз жаяу әскерінің жаяу әскер мектебінде, ал АҚШ армиясының мылтықшыларына арналған оқу АҚШ армиясының жаяу әскер мектебінде жүргізіледі.