Кіріспе

Норвегиялық суретші (1845–1932)

Харриет Бэкер (21 қаңтар 1845 – 25 наурыз 1932) – өз замандасы ретінде танылған және Солтүстік елдердегі, сондай-ақ жалпы Еуропадағы әйел суретшілердің алғашқыларының бірі болған норвегиялық суретші. Ол ең әйгілісі бай түстермен және жарық пен көлеңке арасындағы өзара әрекеттесу арқылы бейнеленген егжей-тегжейлі интерьерлік көріністерімен танымал.

Өмірбаян

Бэкер Норвегияның Вестфолд графтығындағы Холместрандта бай отбасында туған төрт қыздың бірі болды. Оның ата-анасы Нильс Бэкер (1815–1877) және Софи Смит Петерсен (1819–1882) болды, ал ол суретші Астри Велхавен Хейбергтің (1881–1967) әпкесі болды. Оның әкесі кеме саудагері, ал анасы бай отбасынан шыққан. 1856 жылы отбасы Кристианияға (Осло) көшіп келді. Сонымен қатар, Бэкер әпкесі, белгілі концерттік пианист Агата Бэкер Грендаль (1847–1907) Еуропа бойынша концерттік турнелерінде оның серігі ретінде көп саяхаттады. Осы сапарлар барысында ол қосымша сабақтар алды. 1880 жылдан 1888 жылға дейін ол Парижде тұрып, сол жерде норвегиялық суретші Китти Ланге Киелландпен студияда жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Париждегі Мари Трелат салонымен байланыста болды. 1888 жылы Бэкер Норвегияға тұрақты түрде оралып, Кристианиядан тыс жердегі Сандвикада қоныстанды. 1889 жылдан 1912 жылға дейін ол өнер мектебін басқарды және Мари Хауге, Ларс Йорде және Хенрик Лунд сияқты бірқатар жас суретшілерге ықпал етті. Сондай-ақ, ол роман жазушы Кора Санделге өнер сабақтарын берді. Бэкер негізінен жергілікті тақырыптарға негізделген 180-ге жуық өнер туындысын жасады. Оның жұмысы баяу және мұқият болды. 1880 жылы ол Парижде «Жалғыздық» картинасымен дебют жасады, ал 1883 жылы Ослодағы күзгі көрмеде «Көк интерьер» суретін көрсетті. Оған импрессионизм әсер етті. Ол ешқашан ешқандай мектепке жатпады, бірақ оның шығармашылығын жиі замандасы Эйлиф Петерсенмен (1852–1928) салыстырады. Бэкер сурет салудағы реализм дәстүрінде жұмыс істеді, онда ол натуралист және ерте импрессионист ретінде есептеледі. Бэкерге 1878, 1879 және 1880 жылдары Шафферс стипендиясы берілді. Ол 1889 жылы Дүниежүзілік көрмеде күміс медальді жеңіп алды. Бэкер өзінің жұмысын 1893 жылы Чикагодағы (Иллинойс штаты) Дүниежүзілік Колумбия көрмесінде Көркем өнер сарайында көрсетті. 1907 жылдан 1925 жылы қайтыс болғанға дейін ол бай өнеркәсіпші және өнерді қолдаушы Олаф Фредрик Шудан (1861–1925) жыл сайын жеке грант алды. Ол 1908 жылы Алтын корольдік Еңбек орденімен (Kongens fortjenstmedalje i gull) марапатталды. 1912 жылы ол Nordlendingenes Forening мүшесі болды және Петтер Дасс медалімен (Petter Dass medaljen) марапатталды. 1925 жылы ол 1-дәрежелі Святого Олава орденінің рыцары болды. Бэкер 1932 жылдың 25 наурызында қайтыс болды және Ослодағы Вяр Фрельсерс зиратында жерленді. Ада Мадссен (1917–2009) Харриет Бэкер мен оның әпкесі Агата Бэкер Грендальдың қола мүсінін жасады, ол 1982 жылы олардың туған қаласы Холместрандта орнатылды. Норвегиядағы бірнеше ірі мұражайлар мен өнер коллекциялары Бэкердің өнерін көрсетеді, соның ішінде Ослодағы Ұлттық музей, Берген мұражайы және Бергендегі Берген Кунстмузейіндегі Расмус Мейерс коллекциясы. Бэкер 2018 жылы Париждегі әйелдер 1850–1900 көрмесіне қосылды.