Кіріспе

Иоганн Макковиус (1588 – 24 маусым 1644), сондай-ақ Ян Маковский деп те аталады, поляк реформаттық теолог болған.

Ертедегі саяхаттары мен жеке өмірі

Маковски Польшаның Лобзеница қаласында дүниеге келген. 1607 жылы Данцигте, 1610 жылы Марбургте, 1611 жылы Гейдельбергтегі түрлі университеттерді бақылап, жас поляк ақсүйектеріне тәрбиеші болып жұмыс істеген, иезуиттер мен социниандармен пікір таласып, 1613 жылы Макковий Нидерландыдағы Франкер университетіне қабылданды. 1614 жылы ол жекеше доцент, ал 1615 жылы теология профессоры атанды. Кейіннен Макковийдің даңқы Франкерге көптеген студенттерді тартты, ол өмірінің соңына дейін сонда тұрды. Оның бірінші әйелі – Антже ван Уилленбург, суретші Рембрандттың әйелі Саскиа ван Уилленбургтің қарындасы. Ол 1634 жылы Рембрандтқа үйленген шағында Антже қайтыс болғаннан кейін оған көмектескен.

Доктрина

Теологиялық тұрғыдан алғанда, Макковий кальвинист, суперлапсариандық мектептің өкілі болды және 1616 жылы оның бір шәкірті қорғаған сәйкес тезистерге ие болды, бұл оны әріптесі Сибрандус Люббертпен келіспеушілікке ұшыратты, ол 1619 жылы Дорт синодында ғана шешілді. Синод оның суперлапсариандығын мақұлдамады да, айыптамады да, бірақ Макковийді оған тағылған ересь айыбынан ақтап, сақтық танытуға және бейбіт болуға кеңес берді. Дегенмен, ол өзінің кейінгі әріптесі Уильям Эймспен Дорт қаласында тағы дауға түсіп, сенуге тиіс барлық нәрсе міндетті түрде шындық емес екенін, қайта тууға және оны іске асыруға ұмтылыс қайта туылмаған адамда жоқ екенін, ал Мәсіх – сенуге тиіс нысан, бірақ сенім Мәсіхте емес, Мәсіх арқылы екенін айтты. Макковийдің Киелі кітапқа қатысты теориясы өте еркін болды және ол құтқарылуға қажетті білім мен сенімдерді нақты ажыратты.

Негізгі жұмыстар

Теология колледжі. Амстердам, 1623 жыл. Maccovius redivivus sive manuscripta euis typis exscripta. Франкер, 1647 жыл, авторының өлімінен кейін жарық көрді. Loci communes theologici. Франкер, 1650 жыл. Теологиялық және философиялық айырмалар мен ережелер. Франкер 1652, 1656 жылдар. Философиялық трактаттар. Амстердам, 1660 жыл.

Аудармалар

В. Дж. ван Асселт, М. Д. Белл және Р. Ферверда, ред. және аудар. Схоластикалық әңгіме: Иоганн Макковиус (1588–1644) теологиялық және философиялық ерекшеліктер мен қағидалар туралы. Реформацияны зерттеу институтының жарияланымдары. Апельдорн: Реформация зерттеу институты, 2009. (Distinctiones et regulae theologicae ac philosophicae-ның аудармасы)