Кіріспе

Палестиналық саясаткер (1944 жылы туған)

Ясир Абед Раббо (ياسر عبد ربه), сондай-ақ Әбу Башар (ابو بشار) куниясымен де белгілі (1944 жылы туған), – палестиналық саясаткер және Палестина Азат ету Ұйымының (ПҰҰ) Атқару комитетінің мүшесі.

Ерте өмір және мансап

1944 жылы Яффада дүниеге келген Әбед Раббо 1948 жылғы араб-израиль соғысы салдарынан палестиналық босқынға айналды. Кейін ол Каирдегі Америка университетінде оқып, экономика және саясаттану саласы бойынша магистр дәрежесін алды.

Солшыл белсенділік пен ПОҚ

Яссер Әбд Раббо өзінің саяси мансабын панарабистік ұйым – Араб ұлтшылдық қозғалысында бастады. 1967 жылы Палестина Азаттық қозғалысының Палестинадағы бөлімшесі Палестинаны Азат ету Халық майданына (ПАХМ) трансформацияланғанда, ол оның жетекшілерінің бірі болды. 1968 жылы Найеф Хаватмех басқарған солшыл фракция қозғалыстан бөлініп, Палестинаны Азат етудің Демократиялық майданын (ПАДМ) құрды. Әбд Раббо ПАДМ-ның саяси бюро мүшесі болды және Хаватмеден кейін ұйымның ең ықпалды тұлғасы болды. Ол Палестина Азат ету Ұйымының (ПАҰ) атқару комитетінде қызмет еткен ПАДМ-ның ең жоғары дәрежелі мүшесі болды. 1977-1994 жылдар аралығында Әбд Раббо ПАҰ Ақпарат департаментінің басшысы болды. 1980-жылдары Әбд Раббо ПАҰ төрағасы Ясир Арафатпен жақын қарым-қатынаста болды және оның екі мемлекеттік шешімді келіссөздер арқылы табуға жасаған әрекеттерін қолдады. Арафат оны 1988-1990 жылдары Тунисте АҚШ-пен келіссөздер жүргізу үшін ПАҰ өкілі етіп тағайындады. Осы кезде Әбд Раббо мен Хаватме арасындағы қарым-қатынас нашарлай бастады. Екеуі де Әбд Раббоның Израиль-Палестина қақтығысы бойынша Арафаттың дипломатиялық әрекеттеріне қатысуы және Хаватмех орналасқан Иорданиядағы ПАДМ-ның саяси қызметінің көлемі туралы келіспеді. Олардың жақтастары арасындағы қақтығыстар нәтижесінде 1991 жылы Әбд Раббо ПАДМ-ның жеке фракциясын құрды, бірақ ол ПАДМ атауын пайдалануын жалғастырды, сонымен қатар ПАДМ-ның марксистік-лениндік платформасынан бас тартты. Әбд Раббо FIDA-ның ПАҰ Атқару комитетіндегі өкілі болды. Раббо 1993 жылғы Осло келісімін (ПАҰ мен Израиль арасындағы келісім) сақтықпен қолдады. Ол Йосси Бейлинмен келіссөз жүргізген соңғы келісімді израильдіктер де, палестиналықтар да сынады, соңғылары Әбд Раббоның палестиналық босқындардың оралу құқығынан бас тартқанына қатысты айыптаулар айтты. Халықаралық дағдарыс тобының мәлімдемесіне сәйкес, Нейтан Тралл Аббас Әбд Раббоның төңкерілгенінен қорқып бағдарламаламады, бірақ Аббастың қарсыластары Дахлан мен бұрынғы премьер-министр Салам Файядпен Әбд Раббоның ықпалды одағынан алаңдады. Әбд Раббо Дахланмен байланысы бар екенін жоққа шығарды және сөз байласу туралы қауесеттерді "бір елес" деп сипаттады. Ол сондай-ақ өзінің Атқару комитетінен босатылмағанын мәлімдеді. Әбд Раббоның орнын Бас Басшының аға кеңесшісі Саиб Эракат басты.