Кіріспе

Шығыс Иерусалимдегі ғимарат

Ориент үйі (بيت الشرق bayt ʾal šarq, ) – 1980 және 1990 жылдары Палестина Азат ету Ұйымының (ПАҰ) штаб-пәтері ретінде қызмет еткен Иерусалимдегі ғимарат. 1897 жылы Исмаил Муса әл-Хусейни салған, содан бері әл-Хусейни отбасының меншігінде. Алғашқыда отбасылық резиденция ретінде салынған, кейде маңызды қонақтарды қабылдау үшін қолданылған, мысалы, 1898 жылы Германияның кайзері Вильгельм II және 1936 жылы Эфиопия императоры Хайле Селасси.

1948 жылғы соғыс және Иорданияның басып алуы

1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде Ориент үйі атыс тоқтату желісінің шығысында, Иордания бақылауындағы аумақта қалды. 1948-1950 жылдар аралығында Біріккен Ұлттар Ұйымының Таяу Шығыс Палестина босқындарына жәрдем және жұмыс агенттігінің (UNRWA) штаб-пәтері сол жерде орналасты, ал екі жыл өткен соң оның иесі оны "Жаңа Ориент үйі" деп аталған сәнді қонақ үйге айналдырды.

Израильдік оккупация

1967 жылғы алты күндік соғыс және Израильдің Шығыс Иерусалимді басып алуынан кейін, қонақ үй жабылып, ғимарат көбінесе ескерусіз қалды. 1968 жылы АҚШ-тан келген және пәтерлері дайын болмаған Иерусалимнің солтүстігіндегі Кирият-Итри ауданының алғашқы тұрғындарының көпшілігі уақытша Ориент үйінде орналастырылды. 1983 жылы Фейсал Хусейни басқарған, ҰПҰ-ға байланысты Араб ғылыми қауымдастығы үйдің бір бөлігін жалға алды. 1988 жылы Израиль үйді жабып, ондағы ҰПҰ қызметін тыйым салды. Төрт жылдан кейін, 1992 жылы ол қайта ашылды. Содан кейін Хусейни оны жалға алып, жөндеу жұмыстарын жүргізді. 1993 жылғы Осло келісімдеріне дейінгі хат алмасуда Израиль үйдің еркін қызмет ету құқығын бұзбайтынына уәде берді. Израиль премьер-министрі қызметінде болған алғашқы кезеңінде Бенджамин Нетаньяху «Ориент үйін жабуға тырысып, бірақ сәтсіз аяқтады, себебі халықаралық қауым мұндай қадамға өте теріс қарайтынын ескертті». Ехуд Олмерт Иерусалим мэрі қызметін атқарып жүргенде, Ориент үйінің жұмыс істеу тәсіліне қарсы наразылық білдіруге бастықтап, Хусейнимен кездесуден бас тартып, Ориент үйіне 300 000 АҚШ доллары муниципалды салық төлеуді талап етті. Хусейни бұл талапты қабылдамай, Ориент үйі дипломатиялық мекеме болғандықтан салықтан босатылғанын мәлімдеді. Хусейни бірнеше жылдан кейін, 2001 жылдың мамырында қайтыс болды. 2001 жылдың тамызындағы Екінші интифада кезінде Израильдің сол кездегі премьер-министрі Ариэль Шарон Израильдің ауқымды жауап қайтаратынын күті отырып, Ориент үйін күштеп жабу үшін жағдайдың мүмкіндігінше қолайлы екенін анықтады. 2010 жылдың қаңтар айында Таяу Шығыс төңірегіндегі «Төрттік» кездесуінде Еуропалық Одақ пен Ресей өкілдері Палестина басшылығын келіссөздер үстеліне қайтару мақсатында Шығыс Иерусалимдегі Ориент үйін және басқа да палестиналық мекемелерді қайта ашуды ұсынды. Бұл ұсыныс Джордж Митчелл кездесуге қатысушыларға палестиналық өкілдер Израиль қаланың шығыс бөлігіндегі барлық құрылыс жұмыстарын тоқтатқанша келіссөздерге оралмайтындарын айтқаннан кейін жасалды.

Мәдени сілтемелер

Джаз музыканты Ғила́д Атзмон өзінің тобын осы ғимараттың құрметіне "The Orient House Ensemble" деп атады.