Кіріспе

Куба классикалық балет труппасы

Куба Ұлттық балеті (lang es) – 1948 жылы кубалық прима-балерина Алисия Алонсо құрған, Кубаның Гавана қаласындағы Гавананың Ұлы театрында орналасқан классикалық балет труппасы. Компанияның ресми мектебі – Куба Ұлттық балет мектебі.

Тарих

Компания 1948 жылғы 28 қазанда Алисия Алонсо, оның күйеуі Фернандо және Фернандоның ағасы Альберто тарапынан «Балет Алисия Алонсо» деп аталды. Екі жыл өткен соң, 1950 жылы, жас кубалық бишілердің дағдыларын дамыту мақсатында Алисия Алонсо атындағы балет академиясы құрылды. Куба Рамона де Саа басқаратын, бүкіл ел бойынша білім беретін «Ұлттық балет мектебі» деп аталатын ұйымды қаржыландырады. Бұрынғы түлек Лорена Фейжудың айтуынша: «Біздің оқуымыз өте қарқынды болды. Біз таңғы жетіден сағат 1:30-ға дейін билейтінбіз, мінездемелік билерді, француз тілін және фортепианоны орындауға міндетті едік. Біз музыканы, фольклорды, африкалық билерді, тарихи билерді және салондық билерді үйрендік. Бұл толыққанды би білімі болды». Бұл жүйе бүгінгі күнге дейін сақталып келеді. Ұлдар да, қыздар да тең дәрежеде кастингке шақырылады, және жылдар өте ата-аналар жақсы бишілерді күтіп тұрған қаржылық мүмкіндіктерді түсінгендіктен, бұл іс жеңілдеді. Сегіз жылдық оқу барысында барлық студенттер мемлекеттен қолдау алады, барлығы тегін. Оқуын аяқтағаннан кейін биші айына шамамен 30 доллар табады, бұл дәрігерлер мен білікті жұмысшылардың жалақысына шамалас. Классикалық шығармалардың хореографиялық нұсқалары ірі театрлардағы көптеген қойылымдар арқылы әлемдік деңгейде танымал. Мұндай театрлардың қатарында «Жизель» қойылымы көрсетілген Париж операсының балеті және «Ұйқыдағы сұлу» қойылымы көрсетілген «Гранд-Па де-Кварте» театры бар. Сонымен қатар, мектеп «Жизель» спектаклін Вена мемлекеттік операсы және Неапольдің Сан-Карлос театры сияқты басқа да ірі театрларда қойды. «La Fille Mall Gardee» операсы Прага опера театрында, ал «The Sleeping Beauty» Миланның «Teatro alla Scala» театрында қойылды. Кубадағы қарқынды қызметінен өзгеше, Кубаның Ұлттық балеті халықаралық гастрольдер бағдарламасын дамытады. Бұл гастрольдер BNC-ті жыл сайын Еуропа, Азия және Американың әртүрлі елдерінің сахналарына алып шығады. Париж қаласының Гран-приі және Куба Республикасының Феликс Варела ордені сияқты маңызды наградалар, сондай-ақ мамандандырылған сыншылардың жиі мақтауларымен бірге табысты болды. Сыншылардың ең көрнекті өкілдерінің мақтауы мен алған наградаларынан өзге, жеке тұлғалар халықаралық конкурстар мен фестивальдерде жүлделер жеңіп алды. Балеттің 50 жылдығына орай Фидель Кастро балетке және Алисия Алонсоға ең жоғары мемлекеттік награда – Лазаро Пена орденін табыс етті. Шетелдік балет труппаларына қосылу мүмкіндігі Кубаның Ұлттық балетінің бишілері үшін үлкен ынталандыру болып табылады, онда жетекші бишінің айлық жалақысы шамамен 30 долларды құрайды. Бүгінде бірнеше американдық және британдық компаниялардың құрамында Ұлттық балет би мектебінің бұрынғы бишілері бар, мысалы, Лорна Фейжу және оның күйеуі Нельсон Мадригал Бостон балетімен өнер көрсетеді, Лорнаның әпкесі Сан-Франциско балетінде, ал кубалық Хорхе Эскивель Сан-Франциско балетінде балетмейстер болып жұмыс істейді. 2004 жылы Хосе Мануэль Каррено балетке қосқан үлесі үшін «Dance Magazine» сыйлығын алған алғашқы кубалық болды, бұрынғы прима-балерина абсолюта Алисия Алонсо 1958 жылы осы сыйлықты алған болатын.

Ақаулар

2003 жылы Куба ұлттық балеті алғаш рет Құрама Штаттарда жаңа бишілер тобымен гастрольде болды және Нью-Йорк пен басқа қалаларда Дон Кихоттың жарқын қойылымымен көрермендерді әсерлі қалдырған өте сәтті тур ретінде танылды. Басты рөлдерді 27 жасар Виенгсей Вальдес пен Хосе Мануэль Карреноның інісі Хоэль Каррено орындады. Америкалық турдың сәні бес белгілі емес бишінің кетіп қалуымен көлеңкеленді, олардың екеуі – 20 жастағы Сервилио Амадор мен Гема Диас Цинциннати балетінің солистері болып қабылданды. Алонсо үшін тоғыз жыл бойы тегін білім алған бишілердің кетуі «қиын» болды. 2005 жылы Куба Ұлттық балетінен тағы екі биші дезертир болды. Октавио Мартин, жетекші биші, және оның әйелі Яима Франко, кордебалеттен жоғары деңгейдегі биші, 2005 жылдың 30 қазанында Мексиканың Виллаермоса қаласындағы фестивальден кейін кетіп қалды. Соңғы жылдары Куба Ұлттық балетінен кеткен ең танымал тұлға – Роландо Саравия. Ол «Нью-Йорк Таймс» газетінде «Кубалық Нижинский» деп мақталып, 2005 жылы, ағасы Даниэль Саравия кеткеннен бір жыл кейін дезертир болды. Оның мысалы, берілгендігі және еңбекқорлығы кубалық балеттің мотивациялық күші болып табылады, оның стилі еліктеусіз өзінің ерекшелігін сақтайды. Кубалық суретшілерді дамыту Фидель Кастро басшылығымен үкіметтің мақсаты болды, ол билім беру және би өнерін мемлекеттік деңгейде қолдауды жалғастыруда. Үкіметтік субсидиялар кубалық қоғамда бидің маңыздылығын көрсетеді, онда халықтық билер күнделікті өмірдің бір бөлігі болып табылады. 2019 жылдың қаңтарында Алисия Алонсо биші Виенгсей Вальдесті Куба Ұлттық балетінің көркемдік директорының орынбасары етіп тағайындады. 2019 жылдың қаңтарында Алисия Алонсо әлі де балеттің бас директоры болып қызмет етті. Алонсоның қазасынан кейін Виенгсей Вальдес көркемдік директор болды.

Би бөлімі

Куба Ұлттық балетінің қарқынды жұмысынан өзге, ол бишілерінің көркемдік-техникалық даярлығын немесе оны жетілдіруге бағытталған маңызды білім беру қызметін дамытады. Халықаралық би бағдарламасы 1999 жылғы наурызда құрылды. Алисия Алонсо басшылығымен, оның негізгі мақсаты студенттер мен арнайы шақырылған профессорларға куба балет мектебінің әдістемесін, сондай-ақ куба балетінің ерекше формасын құрайтын түрлі элементтерді үйрету болып табылады. Халықаралық би бағдарламасының курстары аккредитациядан және тәжірибелік оқудан тұрады. Бағдарламаға Куба Ұлттық балетінің профессорлары мен шеберлері, сондай-ақ басшылық тағайындаған басқа да мамандар қатысады. Куба Ұлттық балетінің Халықаралық би бағдарламасы арқылы кубаның ерекше би техникасы, латын Америкасының ерекшеліктері, эстетикасы және мәдени ерекшеліктері таныстырылады. Куба биі – Иберо-Америка, Кариб тегінің және ортақ немесе ұқсас этникалық және мәдени тамырларымен сақталған немесе дамытылған классикалық стильдердің көрінісі. Куба Ұлттық балетінің Халықаралық би бағдарламасы жеке тұлғаларға немесе белгілі бір топтарға арналған түрлі пәндерді қамтитын оқу жоспарларын ұсынады: Балет, En pointe, Вариациялар, Классикалық дуэт, Қазіргі заманғы би, Би тарихына шолу, Музыканы қабылдау, Физикалық дайындық, Актерлік шеберлігі және Грим.

Курстар мен халықаралық семинарлар

Ұлттық балет халықаралық студенттерге балет курстарын ұсынады. Куба Ұлттық балетінің Халықаралық би бағдарламасын Prima Ballerina Assoluta Алисия Алонсо басқарады. Бағдарлама екі жыныстың да жоғары деңгейдегі мамандар мен студенттерін техника, стиль және Куба балет мектебінің түсіндіру концепциялары бойынша бірегей курстарына шақырады. Курстардың ұзақтығы әртүрлі болуы мүмкін және жылдың кез келген уақытында басталуы мүмкін. Бағдарламалар балет, En pointe және физикалық дайындық сабақтарынан тұратын негізгі модульдегі теориялық-практикалық сабақтар арқылы құрылады. Білікті мамандар мен студенттерге жеке бағдарламалар Алонсо ханымның қалауы бойынша жасалуы мүмкін.