Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық математика олимпиадасы (IMC) – университет студенттері арасында жыл сайын өткізілетін математика сайысы. Қатысушы студенттердің жасы IMC өткізілетін кезде 23 жастан аспауы тиіс. IMC негізінен жеке тұлғаларға арналған сайыс, алайда көптеген қатысушы университеттер студенттерден бір немесе бірнеше команданы іріктеп, жібереді. Жұмыс тілі – ағылшын тілі. IMC – тұрғын үй олимпиадасы, барлық қатысушы студенттер ұйымдастырушылар ұсынған жатақханада тұруға міндетті. Оның мақсаты – университет студенттеріне математиканы әлемнің түкпір-түкпірінен келген әріптестерімен бірге тамашалауға, олардың дүниетанымын кеңейтуге және бұрын ойламаған немесе мүмкін емес деп ойлаған математикалық мақсаттарды қоюға шабыт сыйлау. Айта кетейік, 2018 жылы ирандық күрд математигі Каучер Биркар (туған аты – Ферейдун Дерахшани), 2000 жылы Лондон университетінің колледжінде өткен 7-ші IMC-ге қатысып, математиканың ең беделді сыйлығы – Филдс медаліне ие болды. Қазір ол Цинхуа және Кембридж университеттерінде профессор қызметін атқарады. 2022 жылы Киевте туған математик Марина Вьязовская да Филдс медалімен марапатталды. Ол 2002, 2003, 2004 және 2005 жылдары төрт рет IMC-ге студент ретінде қатысқан. Қазір ол Швейцариядағы École Polytechnique Fédérale de Lausanne математика институтындағы сан теориясы профессоры және кафедра меңгерушісі. Бірінші отыз олимпиадаға 50-ден астам елден 200-ден астам университет студенттері қатысты. 2022 жылы өткен 29-шы IMC-де қатысушыларға жеке нәтижелер, Fair Play сыйлықтары және ең тиімді команда жетекшісі сыйлықтары табыс етілді. Лондон университетінің колледжі IMC ұйымдастыруға қатысып келеді және профессор Джон Э. Джейн 1994 жылдан бері президент қызметін атқарып келеді. IMC бес немесе алты күнге созылады, осы уақыт ішінде қатысушылар екі бес сағаттық емтихан тапсырады, әрқайсысында бес сұрақ (2008 жылға дейін алты) болады, оларды қатысушы университеттердің сарапшылары мен өкілдері таңдайды. Есептер алгебра, анализ (нақты және кешенді), комбинаторика және геометрия салаларынан алынады.
The International Mathematics Competition (IMC) for University Students is an annual mathematics competition open to all undergraduate students of mathematics. Participating students are expected to be at most twenty three years of age at the time of the IMC. The IMC is primarily a competition for individuals, although most participating universities select and send one or more teams of students. The working language is English. The IMC is a residential competition and all student participants are required to stay in the accommodation provided by the organisers. It aims to provide a friendly, comfortable and secure environment for university mathematics students to enjoy mathematics with their peers from all around the world, to broaden their world perspective and to be inspired to set mathematical goals for themselves that might not have been previously imaginable or thought possible. Notably, in 2018 Caucher Birkar (born Fereydoun Derakhshani), an Iranian Kurdish mathematician, who participated in the 7th IMC held at University College London in 2000, received mathematics' most prestigious award, the Fields Medal. He is now a professor at Tsinghua University and at the University of Cambridge. In 2022 a Kyiv born mathematician, Maryna Viazovska, was also awarded the Fields Medal. She participated in the IMC as a student four times, in 2002, 2003, 2004 and 2005. She is now a Professor and the Chair of Number Theory at the Institute of Mathematics of the École Polytechnique Fédérale de Lausanne in Switzerland. Students from over 200 universities from over 50 countries have participated over the first thirty competitions. At the 29th IMC in 2022 participants were awarded Individual Result Prizes, Fair Play Prizes and Most Efficient Team Leader Prizes. University College London has been involved in the organisation of the IMC and Professor John E. Jayne has served as the President from the beginning in 1994. The IMC runs over five or six days during which the competitors sit two five hour examinations, each with five questions (six until 2008) chosen by a panel and representatives from the participating universities. Problems are from the fields of Algebra, Analysis (Real and Complex), Combinatorics and Geometry.
Тарих
IMC 1994 жылы Болгарияның Пловдив қаласында 49 қатысушымен, көбінесе Болгариядан басталып, Пловдив "Paisii Hilendarski" университетінің ұйымдастыруымен өтті. 2-ші, 3-ші және 4-ші IMC де Пловдивтегі "Paisii Hilendarski" университетінде өткізілді. 1996 жылдан 1999 жылға дейін IMC, Болгарияның Еуропалық Одаққа кіруіне дайындық мақсатында, Болгариядағы университеттердің математика және информатика мамандықтарын Еуропалық Одақтың деңгейіне жеткізуді көздеген "Математика және информатика бойынша модульдік білім беру" атты Еуропалық Одақтың TEMPUS жобасының құрылымдық бірлескен іс-шарасы болды. Лондон университетінің колледжі осы Еуропалық Одақтың TEMPUS жобасының мердігері болды, ал профессор Джейн жобаның үйлестірушісі болды. 1998 жылы 5-ші IMC Благоевград қаласына көшіріліп, "Неофит Рилски" Оңтүстік-Батыс университеті мен Болгариядағы Америка университетінің бірлескен ұйымдастыруымен өтті. 5-ші IMC-ге 9 елден 80 қатысушы қатысты. 6-шы IMC-ні Eötvös Loránd университеті ұйымдастырды, ол Венгрияның Кештели қаласындағы Балатон көлінде өтті, 7-ші IMC-ні Лондон университетінің колледжі, 8-ші IMC-ні Прагадағы Чарльз университеті, 9-шы IMC-ні Варшава университеті (Польша), 10-шы IMC-ні Бабеш-Болайи университеті (Румыния), 11-ші IMC-ні Ss. Кирилл мен Мефодий университеті (Скопье, Македония), 12-ші IMC-ні Болгариядағы Америка университеті (Благоевград), 13-ші IMC-ні Одесса университеті (Украина), 14-ші және 15-ші IMC-ні Болгариядағы Америка университеті (Благоевград) және 16-шы IMC-ні Будапешттегі Eötvös Loránd университеті ұйымдастырды. 2009 жылы 16-шы IMC-ге 347 студент және 65 команда қатысты. 2010 жылдан бері IMC-ні Благоевградтағы Оңтүстік-Батыс "Неофит Рилски" университетінің көмегімен Болгариядағы Америка университеті ұйымдастырып келеді. 26-шы IMC-ге 360 студент және 77 команда қатысты. 27-ші және 28-ші IMC жаһандық пандемияға байланысты онлайн форматта өтті. 29-шы IMC гибридті форматта, яғни жеке және онлайн қатысушылармен бірге өтті. Оған 663 студент және 100 команда қатысты. 30-шы IMC қайтадан тек жеке іс-шара ретінде өтті, оған 393 студент және 72 команда қатысты.
The IMC began in 1994 in Plovdiv, Bulgaria, with 49 participants, mostly from Bulgaria, and was hosted by Plovdiv University "Paisii Hilendarski". The 2nd, 3rd and 4th IMC were also hosted by Plovdiv University "Paisii Hilendarski" in Plovdiv. From 1996 to 1999 the IMC was one of the activities of the Structural Joint European Union TEMPUS Project #S JEP 11087 96, entitled "Modular Education in Mathematics and Informatics", which was the flag ship European Union TEMPUS Project in Bulgaria at the time, aimed at bringing Bulgaria's university mathematics and computing degree programs into line with those in the European Union in preparation for Bulgaria's entry into the European Union. University College London was the Contractor for this European Union TEMPUS Project and Professor Jayne was the Coordinator of the Project. In 1998 the 5th IMC was moved to Blagoevgrad, Bulgaria, and was hosted by both the South West University "Neofit Rilski" in Blagoevgrad and the American University in Bulgaria. The 5th IMC had 80 participants from 9 countries. The 6th IMC was hosted by Eötvös Loránd University and held on Lake Balaton in Keszthely, Hungary, the 7th IMC was hosted by University College London in London, the 8th IMC was hosted by Charles University in Prague, Czech Republic, the 9th IMC was hosted by the University of Warsaw in Warsaw, Poland, the 10th IMC was hosted by Babeș Bolyai University in Cluj Napoca, Romania, the 11th IMC was hosted by Ss. Cyril and Methodius University of Skopje in Skopje, Macedonia, the 12th IMC was hosted by American University in Bulgaria in Blagoevgrad, the 13th IMC was hosted by Odesa University in Odesa, Ukraine, the 14th IMC and 15th IMC were again hosted by the American University in Bulgaria in Blagoevgrad, and the 16th IMC was hosted by the Eötvös Loránd University in Budapest. In 2009 the 16th IMC had 347 student participants and 65 teams. Since 2010 the IMC has been hosted by the American University in Bulgaria, in Blagoevgrad, with assistance from the South West University "Neofit Rilski" in Blagoevgrad. The 26th IMC had 360 student participants and 77 teams. The 27th and 28th IMCs were held on line due to the global pandemic. The 29th IMC was hybrid with both in person and on line participants. It had 663 student participants and 100 teams. The 30th IMC returned to being on only in person event. It had 393 student participants and 72 teams.
Бұрынғы сыйлық иегерлері
Кошер Биркар, Филдс медалінің иегері және Кембридж университетінің профессоры. Марина Вьязовская, Филдс медалінің иегері және EPFL профессоры. Нима Анари, Стэнфорд университетінің профессоры. Марьям Саиди, Карнеги-Меллон университетінің профессоры. Али Кахбод, Берклидегі Калифорния университетінің профессоры. Габриэль Крайндлер, Гарвард университетінің профессоры. Мартин Д. Касабов, Корнелл университетінің профессоры. Андрей Златош, Сан-Диего университетінің профессоры. Марианна Цорней, Чикаго университетінің профессоры. Флориан Герциг, Торонто университетінің профессоры. Симион Филип, Чикаго университетінің профессоры. Расул Этесами, Иллинойс университетінің профессоры. Бехруз Тури, Сан-Диегодағы Калифорния университетінің профессоры. Каве Касебиан, Вирджиния Техникалық университетінің профессоры. Насер Талебизаде Сардари, Пенсильвания мемлекеттік университетінің профессоры. Жалал Этесами, Мюнхен техникалық университетінің профессоры. Сэм Нариман, Пердью университетінің профессоры. Гаку Лю, Вашингтон университетінің профессоры. Джордже Миличевич, Брин-Мор колледжінің профессоры. Антон Мелит, Ассоцияцияланған профессор, Вена университеті.
Caucher Birkar, Fields Medal Winner and Professor at the University of Cambridge. Maryna Viazovska, Fields Medal Winner and Professor at EPFL. Nima Anari, Professor at Stanford University. Maryam Saeedi, Professor at Carnegie Mellon University. Ali Kakhbod, Professor at the University of California, Berkeley. Gabriel Kreindler, Professor at Harvard University. Martin D. Kassabov, Professor at Cornell University. Andrej Zlatoš, Professor at UC San Diego. Marianna Csörnyei, Professor at the University of Chicago. Florian Herzig, Professor at the University of Toronto. Simion Filip, Professor at the University of Chicago. Rasool Etesami, Professor at the University of Illinois at Urbana Champaign. Behrouz Touri, Professor at the University of California, San Diego. Kaveh Kasebian, Professor at Virginia Tech. Naser Talebizadeh Sardari, Professor at Penn State University. Jalal Etesami, Professor at the Technical University of Munich. Sam Nariman, Professor at Purdue University. Gaku Liu, Professor at the University of Washington. Djordje Milicevic, Professor at Bryn Mawr College. Anton Mellit, Assoz. Professor at the University of Vienna.