Арие Хаан: Голдардың авторы және футбол жаттықтырушысы

Кіріспе

Голландиялық футболшы және жаттықтырушы

Аренд "Ари" Хаан (; 16 қараша 1948 жылы туған) – голландиялық футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, жартылай қорғаушы. Ол 1970-ші жылдары Нидерланды ұлттық құрамасы сапында 35 матчта 6 гол соқты. Клубтық деңгейде ол "Аякс", "Андерлехт", "Стандарт Лиеж" және ПСВ Эйндховен клубтарында сәтті карьера өткізді. Ол еуропалық клубтық жарыстардың жеті финалына қатысып, бесеуінде жеңіске жетіп, екеуінде жеңіліске ұшырады. Ол алыстан соққан голдарымен де белгілі болды. Халықаралық деңгейде ол Нидерланды ұлттық құрамасы үшін 35 рет ойнады және екі әлем чемпионаттарының финалында жеңіліске ұшырады. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін ол Еуропа мен Қытайдағы көптеген клубтарды, сондай-ақ Қытай, Камерун және Албания ұлттық құрамаларын жаттықтырды.

Ойын мансабы

1967 жылы АФК «Аякс» клубына қосылды. 1967 жылғы 3 тамызда «Камбур» клубына қарсы жолдастық ойында дебют жасады, ал ресми дебюті 1968 жылғы 23 мамырда өтті. Ол 1971 жылдан 1973 жылға дейін үш жыл қатарынан Еуропа кубогын жеңіп алған «Аякс» құрамасының құрамында болды, 1972 жылы Континентаралық кубок пен 1972 және 1973 жылдары екі Еуропа Суперкубогын ұтты. «Аякс» сапында ол 1969–70, 1971–72 және 1972–73 жылдары үш рет Эредивизи титулын жеңіп алды, сондай-ақ 1970 жылдан 1972 жылға дейін Нидерланд кубогын ұтты. 1970 жылы оның командасы «Двой» жеңіске жетті, ал 1972 жылы – «Требл». 1975 жылы ол бельгиялық R.S.C. «Андерлехт» клубына қосылды және клубтың ең табысты кезеңінің мүшесі болды, ол 1976 және 1978 жылдары екі Еуропа Кубок иелері кубогын жеңіп алды. Осы екі маусымда ол тағы екі Еуропа Суперкубогын ұтты (алдыңғы екеуі «Аякс» клубымен). Клуб 1977 жылы да Кубок иелері кубогының финалына шықты, бірақ «Гамбургер СВ» клубынан жеңілді. «Андерлехт» сапында ол 1975–76 жылдары Бельгия кубогын, ал 1980–81 жылдары Бельгия чемпионатын жеңіп алды. «Андерлехт» сапында чемпион болғаннан кейін ол «Стандарт Лиеж» клубында екі маусым ойнады, сол кезде клуб екі чемпионатты ұтты, сондай-ақ 1981 жылы Бельгия Суперкубогын жеңіп алды. 1982 жылы клуб ең үлкен жетістігіне қол жеткізді, ол алғашқы (және бүгінгі күнге дейін жалғыз) Кубок иелері кубогының финалына шықты, бірақ «Камп Ноу» стадионында «Барселона» клубынан жеңілді. Сол жылы олар өз тарихындағы жалғыз «Двой» жеңіске де қол жеткізді. 1983 жылы туған еліне оралғаннан кейін ол ПСВ клубы үшін бір маусым ойнады. Хаан мансабын Гонконг чемпионы «Сейко» клубында аяқтады. Ұлттық құрама сапында 35 матч өткізіп, 6 гол соқты. Оның ең әйгілі голы – 1978 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының екінші кезеңінде Нидерланд құрамасының Италияға қарсы матчындағы 40 ярдтық соққысы еді, онда қақпашы Дино Дзофф ойнады. Батыс Германияға қарсы 2–2 есебімен өткен ойындағы алыстан соққан голы да Нидерланд құрамасына финалға өтуге көмектесті, онда олар Аргентинадан қосымша уақытта 3–1 есебімен жеңілді. Ол 1974 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында да қатысты, онда Нидерланд құрамасы финалда Батыс Германиядан 2–1 есебімен жеңілді.

Haan joined AFC Ajax in 1967, making his debut in a friendly match against Cambuur on 3 August 1967; his official debut followed on 23 May 1968. He was a member of the Ajax squad which went on to win the European Cup for three consecutive years, from 1971 until 1973, the Intercontinental Cup in 1972 and two European Super Cups, in 1972 and 1973. Also with Ajax, he won three Eredivisie titles in 1969–70, 1971–72 and 1972–73 and the Dutch Cup from 1970 until 1972. In 1970, his team won the Double and in 1972, the Treble. He joined Belgian club R. S. C. Anderlecht in 1975 and was a member of the club's greatest ever successful period, when they won two European Cup Winners' Cups in 1976 and 1978. Those two seasons, he won two more European Super Cups (the previous two were with Ajax). The club again reached the final of that Cup Winners' Cup in 1977 too, but they were beaten by Hamburger SV. Also with Anderlecht he won the Belgian Cup in 1975–76 and the Belgian Championship in 1980–81. After winning the championship with Anderlecht, he played for Standard Liège for two seasons, when the club won two championships. also the Belgian Supercup in 1981. In 1982, the club achieved its greatest success, when they reached their first (and to date the only) Cup Winners' Cup final, when they were beaten at Camp Nou by FC Barcelona. That year they also won the only double in their history. Returning to his country in 1983, he played one season for PSV. Haan finished his career for Hong Kong champions Seiko SA. He has 35 matches with his national team, scoring 6 goals. His most famous was a 40 yard strike in the Netherlands' match against Italy in the second group stage of the 1978 FIFA World Cup against goalkeeper Dino Zoff. His goal in the 2–2 game against West Germany, also a strike from far out in the field, helped the Netherlands national team reach the final, where they were beaten by Argentina 3–1 in extra time. He also participated in the 1974 FIFA World Cup when the Netherlands were beaten in the final by West Germany 2–1.

Басқарушылық мансап

Ойыншы ретінде зейнетке шыққаннан кейін екі ай өткен соң ол «Антверпеннің» бапкері болды. Бірақ 1985-86 маусымының ортасында клубтан қуылған Пол Ван Химсттің орнына «Андерлехт Брюссельдің» бапкеріне тағайындалды. Франки Веркаутерен мен Мортен Олсен оның командасында қақпашы Жакки Мунарон, Лука Перузович, Эрвин Ванденберг, Алекс Черниатински, Энцо Сцифо және Жорж Грюн сияқты ойыншылармен бірге болды. 1986 жылы «Андерлехт» екі ойындық плей-оффтан кейін «Брюггеден» басым түсіп, чемпионатты жеңіп алды. «Брюгге» «Андерлехтке» қарсы өткен сыртқы ойында 1:1 есебімен тең түсті, ал өз алаңында 30 минуттан соң 2:0 есебімен алға шықты, бірақ «Андерлехт» теңестіруге қол жеткізді. Сол маусымда клуб «Баварияны» жеңіп, Еуропа чемпиондар кубогының жартылай финалына өтті. Келесі маусымда оның командасы Бельгия чемпионатын сақтап қалды. Бельгиядан кейін 1987 жылдың 1 шілдесінде Германияның «VfB Штутгарт» клубының бапкері болды. «Штутгарт» 1989 жылы Еуропа кубогының финалына, УЕФА кубогына жетті, бірақ Диего Марадона ойнаған «SSC Napoli» клубына (1:2, 3:3) есебімен жеңіліп, жүлдеге ие бола алмады. Ол «Штутгартта» 1990 жылдың 26 наурызына дейін қалды. 1990 жылдың шілдесінде «1. FC Нюрнбергтің» жаттықтырушысы болды, онда бір маусым бойы жұмыс істеді. 1991 жылы Бельгияға оралғаннан кейін 1993-94 маусымының ортасына дейін «Стандарт Лиежді» жаттықтырды және 1993 жылы Бельгия кубогын жеңіп алды. 1994-95 маусымында «ПАОК» клубының бапкері болып тағайындалды және 1995 жылдың қазанына дейін сол команданы жаттықтырды. Содан кейін Нидерландқа оралып, екі маусым бойы «Фейеноордты» жаттықтырды. Бірінші маусымда «Фейеноорд» Эредивизиде 2-орынды иеленді. Он жылдан кейін, 1997 жылдың желтоқсанында Хаан «Андерлехтке» қайта оралды, ПАОК-қа оралғанға дейін клубта тоғыз ай жұмыс істеді, онда 1999 жылдың желтоқсанына дейін бапкер болып қалды. 2000 жылдың қарашасында Кипрге «AC Omonia» клубының бапкері болып кетті, бірақ Австрияның «Вена» клубынан команданы жаттықтыру туралы үлкен ұсыныс алғандықтан, команданы екі ойынға ғана жаттықтырды. Ол клубынан келісімшартты бұзуды сұрады, және ол қабылданды. 2001 жылдың тамызында Австриядан кетті. 2002 жылдың желтоқсанынан бастап екі жыл бойы Қытай құрамасын жаттықтырды. 2004 жылы Қытай Азия кубогын қабылдады және финалға жетті, онда оның командасы Жапониядан жеңілді. Алайда, оның командасы 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатына бірінші кезеңнен шығарылғаннан кейін қатыса алмады, себебі Қытай бірінші орынды Кувейтке жоғалтты. Ол 2004 жылдың қарашасына дейін Қытай құрамасының бапкері болды. 2006 жылдың ақпанында «Персеполис Ф.К.» клубына ауысып, Hazfi кубогының финалына жетті. 2006-07 маусымы басталғанға дейін клуб басшылығымен проблемалары болғандықтан клуб оны жұмыстан босатты. Жақында ол Камерун ұлттық құрамасының бапкері болды, бірақ екі жылдық келісімшартқа қол қойғаннан кейін алты айдан аз уақыттан соң Камерун футбол федерациясының президенті Мохаммед Ияның араласуын себеп ретінде келтіріп, отставкаға кетті. 2007 жылдың желтоқсан айында Албания футбол федерациясының президенті Армандо Дука Хаанның Хорватияның Отто Баричтің орнын алмастыратынын жариялады. 2008 жылғы 4 қаңтарда екі жылдық келісімшартқа қол қойды және 2009 жылғы 15 сәуірде келісімшартын бұзды. 2009 жылдың 29 мамырында Хаанның Вэй Синнің орнын басып, Қытай Суперлигасының қиындыққа тап болған «Чонцин Лифан» клубының жаңа бапкері болатыны расталды және сол жылдың маусым айында команданы басқарды. 2009 жылдың тамызында Хаан төрешіге ақша көрсеткені үшін Суперлиганың үш матчынан шеттетілді. «Чонцин Лифан» 2009 жылғы чемпионат маусымының соңында лигадан төмен түсті, ал Хаан Қытай Суперлигасының «Тианжин Теда Ф.К.» клубына көшті. Ол команданы 2010 жылғы маусымда екінші орынға жеткізді, бұл клубтың Қытай Суперлигасында қол жеткізген ең жоғары көрсеткіші, бұл командаға 2011 жылы АФК Чемпиондар лигасына қатысуға мүмкіндік берді. 2011 жылғы CSL маусымында команда тек 10-шы орынды иеленді. Ақырында, Хаан команданы Қытайдың ФА кубогының чемпионы атанды, «Шандоң Лунь Тэйшан Ф.К.» клубына қарсы 2:1 есебімен жеңіске жетті. Бұл чемпионат 1998 жылы құрылғаннан бері «Тянжин Теда» клубының жеңіп алған алғашқы жүлдесі болды.

Two months after retiring as a player, he became trainer of Antwerp. However, in the middle of the 1985–86 season he became coach of Anderlecht Brussels, replacing Paul Van Himst who was fired from the club. Franky Vercauteren and Morten Olsen featured in his team alongside players like goalkeeper Jacky Munaron, Luka Peruzović, Erwin Vandenbergh, Alex Czerniatynski, Enzo Scifo and Georges Grün. In 1986, Anderlecht won the championship, after a two legged play off against Club Brugge. Club Brugge forced a 1–1 draw away to Anderlecht, and led 2–0 at home after thirty minutes, but Anderlecht managed to equalise. The same season, the club reached the semi finals of the European Champions' Cup, by eliminating Bayern Munich. The following season, his team retained the Belgian Championship. After Belgium he became trainer of VfB Stuttgart in Germany on 1 July 1987. Stuttgart reached their first European cup final in 1989, the UEFA Cup, but failed to win the trophy against SSC Napoli (1–2, 3–3), a team that Diego Maradona was playing for at the time. He remained in Stuttgart until 26 March 1990. In July 1990 he became manager of 1. FC Nürnberg where he remained for a single season. Returning to Belgium in 1991, he coached Standard Liège until the middle of the season 1993–94 and won the Belgian Cup in 1993. In the 1994–95 season he was appointed coach of PAOK FC and he remained there until October 1995, after which he returned to the Netherlands and managed Feyenoord for two seasons. In his first season Feyenoord finished 2nd in the Eredivisie. After ten years, in December 1997, Haan enjoyed a further stint at Anderlecht, spending nine months at the club before returning to PAOK, where he remained as coach until December 1999. He went to Cyprus, to become AC Omonia manager in November 2000 but he coached the team only for two matches since he had a great offer from Austria Vienna to become the team's manager. He asked from his club to release his contract and that was accepted. He left from Austria in August 2001. He coached the China national team for two years since December 2002. In 2004, China hosted the Asia Cup and reached the final where his team was beaten by Japan. However, his team did not qualify for the 2006 FIFA World Cup after their elimination from the First round of qualifications, where China lost the first position the group to Kuwait. He remained as coach of China until November 2004. Moving to Persepolis F. C. in February 2006, he helped his team reach the Hazfi Cup final. He was fired by the club just before the 2006–07 season began as he had problems with club management. Recently, he became trainer of Cameroon national team, however he resigned less than six months into a two year contract citing interference from the president of Cameroon Football Federation Mohammed Iya as the reason. In December 2007, Albanian Football Federation president Armando Duka announced Haan would replace Croatia's Otto Baric as Albania head coach. He signed a two year contract on 4 January 2008 and cancelled his contract on 15 April 2009. On 29 May 2009 it was confirmed that Haan would succeed Wei Xin as the new manager of struggling Chinese Super League side Chongqing Lifan and took over in June that year. In August 2009, Haan was suspended for three Super League matches after waving money at a referee. Chongqing Lifan were relegated at the end of the 2009 league season and Haan left for fellow Chinese Super League team Tianjin Teda F. C. He brought the team to the second place in 2010 season, the club's highest rank ever achieved in the China Super League, which earned the team a place in the AFC Champions League in 2011. In the 2011 season of CSL, though the team only ranked 10th. at last, Haan led the team won the championship of China's FA Cup, with the score of 2–1 against Shandong Luneng Taishan F. C. This championship is the first title Tianjin Teda achieved since its establishment in 1998.