Үңгір шалшығы (Petrochelidon fulva) – Америка құрлығында кездесетін, үңгірлерде қоныстанған, орташа денелі құс. Сипаттамасы, таралу аймағы мен түрлері туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Үңгірлік қарлығаш (Petrochelidon fulva) – Солтүстік Американың кең таралған тік жар қарлығашымен (cliff swallow) бір туыс, орташа мөлшерлі, төртбұрышты құйрықты қарлығаш. Америкаға тән үңгірлік қарлығаш негізінен үңгірлерде және шұңқырларда ұялайды және демалады. Үңгірлік қарлығаштар Мексика мен Үлкен Антиль аралдарында кездеседі, ал күз және қыс айларында АҚШ-тың шығыс және Мексика шығанағының жағалауына дейін ұшып келеді. Өсіп-өркендейтін колониялары Нью-Мексиконың оңтүстік-шығысында, Техас, Флорида штаттарында, Үлкен Антиль аралдарында, Мексиканың оңтүстік бөлігінде және Оңтүстік Американың батыс жағалауында орналасқан. «Солтүстік Америка құстары» бойынша қазіргі уақытта бес түр танылған, олардың үші Солтүстік Америкада, екеуі Оңтүстік Америкада кездеседі.
The cave swallow (Petrochelidon fulva) is a medium sized, squarish tailed swallow belonging to the same genus as the more familiar and widespread cliff swallow of North America. The cave swallow, also native to the Americas, nests and roosts primarily in caves and sinkholes. Cave swallows are found in Mexico and the Greater Antilles, with fall and winter vagrants reaching the east and Gulf Coasts of the U. S. Breeding colonies occur in south eastern New Mexico, Texas, Florida, the Greater Antilles, portions of southern Mexico, and along the west coast of South America. Five subspecies are currently recognized according to Birds of North America, three occurring in North America and two in South America.
Сипаттама
Үңгірлік қарлығаш 12-14 см ұзындықта болады және орташа салмағы 19 г құрайды. Бес түршесінің ішіндегі ең ірісі – P. f. pallida, оның қанаттарының орташа ұзындығы 107,0-112,3 мм аралығында; ал ең кішкентай түршесі – P. f. aequatorialis, оның қанаттарының орташа ұзындығы 93,0-93,5 мм аралығында. Еркек және ұрғашы арасындағы айырмашылықтар минималды, олардың өлшемдері мен салмағы шамалас және оларды қауырсындары бойынша ажырату қиын.
The cave swallow measures 12 to 14 cm in length and weighs 19 g on average. The largest of the five subspecies, P. f. pallida, has an average wing length between 107.0 and 112.3 mm; the smallest subspecies, P. f. aequatorialis, has an average wing length between 93.0 and 93.5 mm. Differences between the sexes are minimal, both are similar in size and weight and are difficult to distinguish from their plumage.
Тіршілік ету ортасы
Көбею кезеңінде P. f. fulva, P. f. pallida және P. f. citata – үңгір шаянының Солтүстік Америкадағы түршесі – әдетте үңгірлерде, шұңқырларда және кейде адам жасаған, осыған ұқсас орта ұсынатын құрылыстарда, мысалы, тас жолдардың астындағы құбырларда ұялайды. P. f. aequatorialis және P. f. rufocollaris – Оңтүстік Америка түршесі – ашық жерлерде, мысалы, жартастарда және ғимараттардың қабырғаларында ұя салуды жөн көреді. Үңгір шаянының барлық түршелері ашық жерлерде және олардың қоныстану орындарына жақын суларда жәндіктермен қоректенеді. Үңгір шаянының әні әдетте 3–4 секундқа созылады және ол "бірте-бірте күрделі мелодиялық сайрауға айналатын, содан кейін "гуа" және өте төменгі "нок" дыбыстары бір уақытта берілетін екі тонды ноталармен аяқталатын шырықтар тізбегі" деп сипатталады. Дегенмен, жағалау шаяндары кішкентай ұялау ошақтарын (26-52 ұя жұбы кішкентай ошақ деп есептеледі) "ақпараттық орталықтар" ретінде пайдаланбайды, бірақ бұрын айтылған жартас шаяндарының ошақтары ірі ошақтар болды, онда басқа құстардың іздейтін табысты азықтандырушыларды көруге болады.
During the breeding season, P. f. fulva, P. f. pallida, and P. f. citata, the North American subspecies of the cave swallow, will usually nest in a caves, sinkholes, and sometimes in man made structures offering similar habitat, such as highway culverts. P. f. aequatorialis and P. f. rufocollaris, the South American subspecies, prefer to nest in open areas such as on cliff faces and the sides of buildings. All subspecies of the cave swallow forage for insects over open areas and water nearby their roosting sites. The cave swallow's song typically lasts 3–4 seconds and is described as a "series of squeaks that gradually blend into a 'complex melodic warble' and end in a series of double toned notes in which a 'gua' sound and a very low 'nock' sound are given simultaneously." Bank swallows, however, do not appear to use small nesting colonies (26 52 nesting pairs is considered a small colony) as "information centres", but the cliff swallow colonies previously mentioned were large colonies in which there are more potentially successful foragers for other birds to follow.
Көбею
Бұрын айтылғандай, Солтүстік Америкадағы үңгірлік қарлығаштар негізінен үңгірлерде және шұңқырларда ұялайды, ал Оңтүстік Америкадағылар жартастар мен ғимараттардың қабырғалары сияқты ашық кеңістіктерді ұнатады. Көбейіс сәуір мен тамыз айлары аралығында жүзеге асады. Солтүстік Америка түрлері қазіргі уақытта адамның көмегімен қоныстану аймағын кеңейтуде, себебі баламалы ұя салу орындарының саны артқан. Оларға автомобиль жолдарының астындағы құбырлар мен көпірлер жатады. Тек Тексас штатында ғана үңгірлік қарлығаштардың көбейіп өсетін аймағы 1957 мен 1999 жылдар аралығында 898%-ға ұлғайды, ал популяциясы жыл сайын шамамен 10,8%-қа өсті. Адам жасаған ұя салу орындарын пайдалану үңгірлік қарлығаштардың Солтүстік Америкада кеңінен таралуына мүмкіндік бергенімен, бұл өз тәуекелдерін де әкеледі. Құбырлар мен көпірлердегі ұялардың су басу қаупі жоғары, көбейіс кезеңінде температураның тұрақсыз болуы мүмкін, колония орнын басқа түрлермен бөлісу ықтималдығы артады, ұяларды жыртқыштардың тоналау қаупі жоғарылайды және ұя салуға қажетті материалдар жеткіліксіз болуы мүмкін.
As previously mentioned, North American subspecies of cave swallows roost and nest primarily in caves and sinkholes while the South American subspecies prefer open spaces such as cliff faces and the sides of buildings. Breeding occurs between April and August. North American subspecies are currently undergoing a human facilitated range expansion due to the increased availability of alternative nesting sites. These include highway culverts and bridges. In Texas alone cave swallows have increased their breeding range 898% between 1957 and 1999, with populations increasing at a rate of about 10.8% each year. While the use of human made nesting sites has allowed the cave swallow to greatly increase its range across North America, it may come with its own risks. Culvert and bridge nesting sites have an increased risk of flooding the nest area, a more variable thermal regime during the breeding season, an increased instance of sharing the colony site with other species, an increased risk of nest predation, and fewer available nesting materials.