Кіріспе
Хакалау – Хавай штатының Үлкен аралындағы Хилодан солтүстікке қарай 15 миль (24 км) жерде, Хамакуа жағалауында орналасқан корпорацияланбаған шағын қауымдастық. Хакалау ағысы Мауна-Кеа тауларының етегінен басталып, Тынық мұхитына құяды. Хакалау бір кездері 1960 жылдардың басына дейін өркендеген, көп ұлтты қант плантациясы болған, ол кезде бастапқыда Хакалау плантациялық компаниясы деп аталған плантация құлдырауға бет бұрды. 1963 жылы ол Pepeekeo Sugar Company компаниясымен біріктірілді, 1973 жылы Mauna Kea Sugar Company компаниясымен біріктірілді, ал зауыт 1974 жылы жабылды. Шағын отбасылық шаруашылықтарда тропикалық жемістер, таро, гүлдер, кофе немесе мал өсіріледі. Плантация дәуірінен қалған тарихи орындар сақталған. 20-ғасырдың басында салынған жекеменшік қант плантациясының басқарушысының үйі, сондай-ақ 1920 жылы салынған екі қойма және Хакалау пошта бөлімі ретінде жұмыс істейтін ескі театр (пошталық индексі 96710) әлі де бар. Океан жартасының төменгі жағында, Хакалау ағысының шығанақпен қосылған жерінде бұрынғы қант зауытының қиратылысын көруге болады. 19-ғасырда Хакалау шығанағы кішкентай кемелерден үлкен кемелерге жүк пен жолаушыларды тасымалдау үшін пайдаланылды. Бүгінде шығанақты көбінесе жергілікті серфингшілер мен балықшылар пайдаланады. Хакалауда қазіргі таңда күндізгі демалысқа арналған, пикникке арналған үстелдері мен теңізге бару мүмкіндігі бар, Хакалау шатқалының төменгі бөлігінде орналасқан шағын округтік саябақ бар. Хакалау орман ұлттық жануарлар қорығы қаланың үстіндегі Мауна-Кеа етегінде орналасқан жерді қорғайды. Жақын жерде Дүниежүзілік ботаникалық бақ (WBGI) орналасқан.
Hakalau is a small unincorporated community located along the Hamakua coast about 15 mile (24 km) north of Hilo on the Big Island of Hawaii in the U. S. state of Hawaii at
The Hakalau Stream flows from the slopes of Mauna Kea, in the area of and flows into the Pacific Ocean. Hakalau was once a thriving, multiethnic sugarcane plantation town up until the early 1960s when the plantation originally called Hakalau Plantation Company began to decline. In 1963 it was merged into the Pepeekeo Sugar Company, in 1973 merged into the Mauna Kea Sugar Company, and the mill shut down in 1974. Small family farms grow tropical fruits, taro, flowers, coffee, or cattle. Some historic sites remain from the plantation era. The privately owned sugar plantation manager's home, built in the early 20th century, still exists, along with two warehouses built in 1920 and an old theater, operating as the Hakalau post office, postal code 96710. Located just below the ocean cliff where the Hakalau stream meets the bay, the old sugar mill ruins are still visible. During the 19th century the Hakalau Bay was used to transfer goods and passengers from smaller boats to larger ships. Today, the bay is used mostly by local surfers and fisherman. Hakalau now has a small, day use, county owned park with picnic tables and ocean access for recreational use, located at the bottom of the Hakalau gulch. The Hakalau Forest National Wildlife Refuge protects , located on the Mauna Kea slopes above the town. Located nearby is the World Botanical Gardens (WBGI).
Хакалаудың пайда болуы және ерте тарихы
Капитан Кук Гавайимен байланыс орнатқанға дейін (1778) аралдарда жергілікті гавайліктер тұрған. Бұл атаудың бірнеше мүмкін түпнұсқасы бар, бірақ қазіргі таңда басты мағынасы сөзбе-сөз мағынадағы "көптеген [құс] қонбау орындары" деп есептеледі. 1778 жылдан кейін, Гавайдегі көптеген жерлер сияқты, Гавай аралдарына да Қытайдан және басқа елдерден адамдар келе бастады. Гавай аралына алғашқы қытай иммигранттары Пунти тайпасынан келді және Гавай аралындағы Кохалаға қоныстанды. Лау Сун Ю есімді иммигранттың тегі Хакка ("Қытайдың қонақ халқы") және ол осылайша Гавай аралына келді. Ол солтүстік қытайлық, өзінің халқы үшін шамамен 6 фут (2 метр) бойлы аса биік еді. Қытайда ол Цинь әулетіне қатысты көптеген қақтығыстардың біріне қатысқан қытай армиясының офицері болған. Ол және тағы біреуі Ялу өзені арқылы контрабандалық жолмен ұнтақ тасығанда ұсталды. Ол оқтан жараланды, бірақ өзендегі қамыстардың арасына жасырынып қашып құтылуға үлкерді. Кейін ол америкалық кемеге мініп, кемеде жалдамалы жұмыс істеу арқылы өтеу алды. Ол Гонконг арқылы Гавайиге келді. Хакка тайпасынан және биік болғандықтан, ол Гавай аралына көшіп келген, қысқа бойлы және тілдік жағынан өзгеше Пунти тайпасының назарын өзіне аударды. Кейін ол саудагер болып, Хилодан тыс, Хамакуа жағалауында дүкен ашты. Дүкен орналасқан жер Хамакуа жағалауындағы саяхатшылар жиналатын немесе тоқтайтын орынға айналды. Дүкен, және кейіннен аймақ, биік бойлы Хакка иесінің және дүкеннің иесі Лау Сун Ю-дың құрметіне "Хакалау" деп аталды. Осылайша "Хакалау" деген атау пайда болды.