Кіріспе

Инверлейт (шотланд гаэль тілінде: Inbhir Lìte) – Шотландияның Эдинбург қаласының солтүстігіндегі ішкі аймақта орналасқан қалашық. Оның көршілеріне солтүстікке қарай Тринити, оңтүстікке қарай Жаңа қала, оңтүстік-шығыста Канонмиллс және оңтүстік-батыста Стокбридж кіреді. Лотиан және Эдинбург аймағындағы көптеген жерлер сияқты, бұл атау шотланд гаэль тілінен шыққан – Inbhir Lìte, яғни «Лейт сағасы», Инвернесс сияқты, Несс өзенінің сағасын білдіреді. Кейбір құжаттарда бұл аймақ «Ішкі Лейт» деп те аталады. Ол кең жасыл аймақтарымен ерекшеленеді. Корольдік ботаникалық бақ Эдинбург және Инверлейт паркі, сондай-ақ Эдинбург академиясы, Феттс колледжі, Стюарт Мелвилл колледжі және Джордж Гериот мектептеріне тиесілі және пайдаланатын көптеген ойын алаңдары бар. Бұдан өзге, мұнда Корольдік ботаникалық бақтың өсімдіктерді өсіруге арналған бақшасы да орналасқан. Инверлейтте дүкендер мен кеңселер өте сирек, ол негізінен тұрғын үйлер мен демалыс орны ретінде танымал. Бүгінде Инверлейттегі үйлердің бағасы көбінесе бір миллион фунт стерлингтен асып түседі. Олардың ішінде Шотландиядағы ең қымбат пентхаустар бар, олар 1,5 миллион фунтқа сатылады, сондай-ақ жақында жаңартылған вилла, ол екі миллион фунт стерлингтен астам бағаға сатылды. Үйлер әдетте викториандық немесе георгиандық стильдегі екі немесе үш қабатты виллалар болып табылады, олар гараждармен және кең бақтармен жабдықталған. Тұрғындары көбінесе Эдинбург орталығындағы кәсіби салаларда жұмыс істейді. Олар үшін бұл өте ыңғайлы, себебі қала орталығынан бір жарым шақырымдай жерде орналасқан. Орталықтан сәл биік орналасқандықтан, Эдинбург қаласының көрінісін, соның ішінде Эдинбург қамалын және Артур тауын көруге мүмкіндік береді. Бұл қаладағы ең төменгі қылмыс деңгейіне ие және қорғалатын аумақ ретінде белгіленген. Аймақта Феттс колледжі – тәуелсіз мектеп-интернат және мемлекеттік Браутон орта мектебі орналасқан. Эдинбург академиясы – тәуелсіз күндізгі мектеп, Жаңа қаланың солтүстігінде орналасқан. Аймақ 2007 жылы құрылған Эдинбург қалалық кеңесінің Инверлейт бөліміне атын берген, бірақ бұл бөлімге Стокбридж, Комли Банк және Блэкхолл, Крейглит және Драйлоу сияқты батыс аудандар да кіреді.

Алғашқы иелері

Инверлиф екі ғасырдан астам уақыт бойы Рохайд (кейде Рочеад деп те жазылады) отбасының меншігінде болды. 1749 жылы қайтыс болған Мэри Гилмертонның 3-ші бароны, сэр Фрэнсис Кинлохқа (1676–1747) үйленген кезде меншік ауысты. Олардың ұлы Александр (1755 жылы қайтыс болған) Инверлифтің барлық иелігін мұраға алды және өзін Инверлифтің Александр Рохайд деп атады. Александр және оның ұрпақтары көп уақытын Германияда өткізді, ал Инверлиф иелігі жалға берілді. 1774 жылы архитектор Дэвид Хендерсонның жобасы бойынша Инверлиф үйі салынды. Александрдың ұлы Джеймс Рохайд 19-ғасырдың басында Инверлиф Майнсты Джордж Лаудерге (1776–1824) жалға берді, ол Эдинбург қаласының баж салығын басқарды және сэр Гарри Лаудердің әкесінің әкесі болды.

Парктер мен бақтар

1823 жылдың соңында Джордж Лаудер, Инверлиф Мейнс шаруасы ретінде танымал болған, Джеймс Рохайдпен Инверлифтен өзінің жалға алған жерлерінің 11,5 шотланд акр бөлігін, бұрын Лит-Уолк көшесінде орналасқан Корольдік ботаникалық бақтың орнына беруге келісті. "Ботаникалық бақ" деп белгілі болған жаңа орын 1824 жылдың мамыр айында ашылды, онда әлемнің түкпір-түкпірінен әкелінген, ашық ауада және жылыжайларда өсетін өсімдіктердің алуан түрлі жиынтығы бар кең және әртүрлі бақтар мен парктер орналасқан. Мұнда қытай стиліндегі бақ, кең көлемді ландшафтық тас бақ, үлкен пальма үйі және 2006 жылдың шілдесінде ашылған, Королева Елизавета Ананың ескерткіші бар. Бұл орын аса танымал туристік орын, жергілікті демалыс алаңы және ғылыми зерттеу орталығы ретінде сақталған. 1889 жылы қала Рохайд отбасынан Оңтүстік Инверлиф Мейнс фермасын сатып алып, Корольдік ботаникалық бақтардың жанында Инверлиф паркін құрды. Паркте су құстарының көптеп мекендегенімен қатар, модельдік қайықтарды ұнататындар үшін жақсы күтілген және кең тоған бар, сондай-ақ кейде балықшылдарды да көруге болады. Парк француз буле (петанк) жарыстарының да орны. Мұнда крикет, регби және футбол матчтары да өткізіледі. Эдинбург қалалық кеңесімен күтіліп келетін теннис және волейбол корттары, сондай-ақ кішкентай балаларға арналған қауіпсіз ойын алаңы да бар. Парк Эдинбург халықаралық ғылым фестиваліне де қонақ болған, сонымен қатар қала орталығындағы фейерверктерді тамашалау үшін пайдаланылады. Инверлиф паркі жыл сайынғы Foodies фестиваліне де төңкерілді. 2018 жылдың басында, 1890 жылы Эдинбург қаласына сыйға берілген Кинлох Андерсон күн сағаты, Инверлиф паркі достарының Кинлох Андерсонға жасаған өтінішінің нәтижесінде қайта жаңартылды. Компания өздерінің 150 жылдығын мерекелеу үшін күн сағатын қалпына келтірді. Парк сонымен қатар "От күймелері" және "Қараңғы сезім" сияқты фильмдердің түсірілім алаңы ретінде де пайдаланылды.

Спорт

Шотландияның ұлттық регби құрамасының бұрынғы үйі – Инверлиф спорт алаңы (1899 жылдан 1925 жылға дейін халықаралық матчтар өткізді, олар Мюррейфилд стадионына көшіп келгенге дейін) Ферри Роудтың жанында орналасқан және қазір Стюартс Мелвилл RFC пайдаланады. Инверлиф паркіндегі бірнеше қоғамдық нысандармен қатар, аймақта бір-бірімен жақын орналасқан, бірақ бөлек спорт алаңдары көптеп кездеседі, олардың көпшілігі Эдинбург академиясы, Феттс колледжі және Стюарт Мелвилл колледжі (сондай-ақ, қазіргі Брутон орта мектебі) сияқты жергілікті, тарихи жарна төлейтін мектептермен байланысты. Олардың ішінде Эдинбург Ацистің (Рейберн Плейс), Эдинбург Солтүстік РФК және Инверлиф РФК үй алаңдары, сондай-ақ Шотландияның ұлттық крикет құрамасының үйі – Гранж клубы бар.