Кіріспе

Bonne Terre (/bɒn/ˈtər/ bonTAIR') – АҚШ-тың Миссури штатындағы Сент-Франсуа округіне қарасты қала. 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 6 864 адамды құрайды. Оңтүстік-Шығыс Миссури қорғасын аймағында орналасқандықтан, қорғасын өндіру 1720 жылдардағы алғашқы француз қоныс салушыларынан бастап бүгінгі күнге дейін аймақтың тарихын және ерекшелігін қалыптастырды. Мұндай болса да, 1864 жылы Сент-Джозеф қорғасын өндіру компаниясы құрған Бонне-Терр кеніші 1962 жылы жабылды. Кеніш қалдықтарының үйінділері эрозияға ұшырап, шаң түрінде аймақты ластады, тұрғындар үшін қауіп тудырды немесе Үлкен өзенге шайылып кетті. Бонне-Терр кеніш қалдықтары тек 1992 жылы ғана Superfund тізіміне енгізілді; 2022 жылдың өзінде де қалпына келтіру жұмыстары жалғасуда. 1909 жылғы Бонне-Терр депосы, Сент-Джоу қорғасын компаниясының әкімшілік ғимараты және Бонне-Терр кеніші Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген. Соңғысы бұлақ суымен толып, су астында жүзуге танымал орынға айналды. Бонне-Террде сонымен қатар Шығыс қабылдау, диагностикалық және түзету орталығы орналасқан, бұл 3000 орындық түрме, онда нашақорлық мәселелері немесе психикалық мүкіяттігі бұзылған ересек ер адамдар ұсталады. Миссури штаты 2005 жылдың сәуір айынан бері барлық өлім жазаларын осы орталықта орындап келеді.

География

Бонне-Терри – Миссуридің оңтүстік-шығыс Қорғасын аймағының бір бөлігі, Озарк платосының төбелі жазықтарымен және 300 футқа дейін жететін биіктіктермен сипатталатын аймақ. Жердің көп бөлігі әктас негізіндегі қызыл сазды топырақтан тұрады. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 11 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 10 шаршы километрі құрлық және 0 шаршы километрі су.

Қорғасын өндіру дәуірі, 1860-1963 жылдар

Бұл қауымдастық бастапқыда Луизиана территориясының бір бөлігі болды және 1720 жылы қорғасын кенін тапқаннан кейін француздар қоныстанды. 1719 жылы Ла Мотт және Филипп Франсуа Рено есімді екі француз 200 кеншімен бірге Батыс компаниясының құрамында минералдар іздеу үшін Франциядан шықты. 1825 жылға қарай, жер бетіндегі кеншілер қорғасынға байланысты оны "жақсы топырақ" деген мағынада "La Bonne Terre" деп атады. 1828 жылы осы жерде Сент-Франсуа округінің алғашқы католик шіркеуі – Сент-Анна салынды. 1864 жылы Сент-Джозеф қорғасын өндіру компаниясы Бонне-Терр кенішін ашты, ол сол жылы Нью-Йоркте тіркелді. 1865 жылы жаңа басқарушы, Дж. С. Уинслоу, бірнеше корнуоллдық кеншілерді әкелді. 1880 жылы Бон-Терр қала ретінде жоспарланды.

21 ғасыр

Шахтада әлі күнге дейін үйінділер немесе кеннің қалдықтары сақталған; қорғасын шаңы төңіректегі аумақты ластады және тұрғындар үшін қауіп тудырды. Тек 1992 жылы ғана Бонне-Терр кен қалдықтары учаскесі Superfund Site тізіміне енгізілді. 2021 жылға дейін 1400-ден астам тұрғын үй ауласы тазартылды. Bonne Terre East Tailings Flat әлі де қорғасынмен ластанған топырақтарды сақтау үшін пайдаланылуда. Кен өндірілген аймақтан төмен ағатын өзендегі балықтардағы қорғасын деңгейі Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының нормаларынан жоғары болғандықтан, Миссури штаты адамдарға Үлкен өзеннен ауланған балықты жемеуді ескертеді.

2000 жылғы халық санағы

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 6864 адам, 1634 үй шаруашылығы және 1063 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 1882 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 79,60% ақ нәсілді, 18,72% қара немесе афроамерикалық, 0,34% американдық индейлер, 0,20% азиялықтар, 0,10% Гавайи немесе Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,10% басқа нәсілдер және 0,93% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,35% құрады. 1634 үй шаруашылығының 38,2% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 43,9% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 15,9% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,3% -ы әйелі жоқ ерлер және 34,9% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29,5% жеке адамдардан тұрады, ал 13,1% -ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,54 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,14 адам. Қаладағы орташа жас 34,2 жас. Тұрғындардың 17,3% -ы 18 жасқа дейін, 12,8% -ы 18 мен 24 жас аралығында, 37,1% -ы 25 пен 44 жас аралығында, 22,3% -ы 45 пен 64 жас аралығында және 10,4% -ы 65 жастан асқан. Қаланың жыныстық құрамы: 67,1% ер адам және 32,9% әйел адам.

Білім

Солтүстік Сент-Франсуа округінің R I мектеп ауданы Бонне-Терреде үш мектепті басқарады: Солтүстік округінің бастауыш мектебі, Солтүстік Ко. аға мектебі және Юнитек мансап орталығы. Қаланың Бон-Терре еске алу кітапханасы бар. 1905 жылы St. Joe Lead Company директоры Дуайт Джонс Италиялық Ренессанс стиліндегі әктас ғимаратты салды. Кен – Миссуридегі Сэнт-Джо Минералс қорғасын кен орындары желісінің біріншісі болды, осының арқасында Миссури АҚШ-тың қорғасын өндірісінің 70 пайызын берді. Шахта Америка Азамат соғысы кезінде Прайстің шабуылының нысаны болды. Шахта экскурсиялар үшін ашық және суға батып жүзуге танымал орын. Француз ауылы – Реал жолынан бөлініп шыққан жол бойындағы кемпінг болған. Қала орталығындағы сәулет ескерткіштерінің ең көнесі – 1869 жылғы Шепард үйі, ал бұрынғы пошта ғимараты 1878 жылға, ал монша (нататорий) 1889 жылға дейін салынған. 1909 жылы салынған қалалық әкімшілік ғимараты Тюдор стилінде салынған және Шекспирдің үйінің көшірмесі екендігі айтылады, ал қазіргі қалалық әкімшілік ғимараты бұрын ақша-төлем дүкені ретінде салынған.