Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиядағы Кельмистегі (Ла Каламин) ежелгі мырыш кені. Vieille Montagne – Бельгиядағы Льеж бен Ахен қалалары арасында орналасқан Кельмистегі (Ла Каламин) мырыш кені. Кен орнының атауы француз тілінде «ескі тау» немесе «ескі кен» деген мағынаны білдіреді, және бұл оның неміс тіліндегі атауында да көрінеді – Олтенберг (алдында Алтен Галмей Берг аталған). Бұл кен орны бір кезде Пруссия мен Нидерланд Корольдігі (кейін Бельгия) арасындағы шиеленіске себеп болды, нәтижесінде Нейтральді Мореснет аумағы пайда болды.
Ancient zinc mine in Kelmis (La Calamine) in Belgium
Vieille Montagne was a zinc mine in Kelmis (La Calamine), a town in Belgium between Liège and Aachen. The mine's name is French for "old mountain" or "old mine", and this is also reflected in its German name, Altenberg (earlier, Alten Galmei Berg). The mine was once a bone of contention between Prussia on the one side and the United Kingdom of the Netherlands (later Belgium) on the other, that resulted in a piece of land that became the territory of Neutral Moresnet.
Тарих
Ол өзінің ерекше тазарту процесін жасағаннан кейін, 1806 жылы бельгиялық өнеркәсіпші Жан Жак Дони Наполеон үкіметінен декрет алды, ол оған Льеж қаласының жанындағы Ла-Вьель Монтайн мырыш кенін қазуға рұқсат берді. Ол кезде бұл аймақ Францияның Урт департаментіне қарасты. Наполеон жеңілгеннен кейін, 1816 жылы департамент Пруссия, Нидерланды және мырыш кеніші орналасқан Неу-Морсенет бейтарап аймағы арасында бөлінді. Société des Mines et Fonderies de Zinc de la Vieille Montagne (қаз. (сөзбе-сөз) «Ла-Вьель Монтайн мырыш кендері және қорыту заводтары») 1837 жылы Бельгия тәуелсіздік алғаннан кейін құрылды (ол бельгиялықтардың бейтарап аймаққа голландтардың талабын қабылдауымен байланысты). Бельгиялық кен шахтасы XIX ғасырдың соңына дейін жұмыс істеді, онда 300 жұмысшы жыл сайын 8500 тонна шикі мырыш өндірді. Компания Швециядағы Zinkgruvan қаласында екінші мырыш кенін ашты, ол әлі де жұмыс істеп тұр. Ол сонымен қатар мырышты тасымалдау үшін Åммеберг портын басқарды. Кен Бельгиядағы Балендегі басқа филиалға жіберілді. Бельгияның Société des Mines et Fonderies de Zinc de la Vieille Montagne компаниясы (немесе қысқаша VM) 1896 жылы Англияға, атап айтқанда Камбрия графтығындағы Пеннин тауларындағы шалғай орналасқан Нентхед ауылына келді. Компания екі дүниежүзілік соғыстан, соғыстар аралық экономикалық депрессиядан, сондай-ақ мырыш пен қорғасынға қатысты геологиялық қорлардың және нарық сұранысының өзгеруінен аман қалды. Содан кейін 1949 жылы, 53 жылдық жұмыстан кейін, VM өзінің кендерін жалға беру құқығын, зауыттарын және жабдықтарын сатып, кетіп қалды. Францияның Ариеж департаментінде VM компаниясы Пиренейдегі Бентайлу мырыш кендерін жалға алды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін болды. Атауы мырыш тотығымен және жақсы оралған мырышпен, әсіресе құрылыс саласында байланысты болды. Компания әлемдегі ең көне және ең ірі мырыш өндірушісі болды, шыңында жылына кемінде 149 000 тонна өндірді. 1989 жылы Vieille Montagne Бельгияда орналасқан Union Minière тобымен біріктірілді, ол 2003 жылы Umicore болып өзгерді. Топ VMZinc тауарлық маркасымен оралған мырыш өндірісін жалғастыруда, ол әлі де Vieille Montagne тарихымен байланысты.
After he developed an original refining process, Belgian industrialist Jean Jacques Dony received a decree from the Napoleonic authorities in 1806, allowing him to mine the zinc ore deposit at La Vieille Montagne near Liège. At that time, the area belonged to the French département of the Ourthe. After Napoleon's defeat, in 1816 the département was divided between Prussia, the Netherlands and the neutral zone of Neu Moresnet, which contained the zinc mine. The Société des Mines et Fonderies de Zinc de la Vieille Montagne (lit. (literally) ‘Vieille Montagne Zinc Mining Company and Foundries’) was created in 1837, after the independence of Belgium (which took over the Dutch claim to the neutral zone). The Belgian mine continued its operation until the end of the nineteenth century, when a workforce of 300 produced 8,500 ton of crude zinc annually. The company opened a second zinc mine in Zinkgruvan in Sweden, which is still in operation. It also ran a harbour in Åmmeberg to ship the zinc. The ore was shipped to another affiliate in Balen, Belgium. The Société des Mines et Fonderies de Zinc de la Vieille Montagne company of Belgium (or ‘VM’ for short) came to England in 1896, specifically to the small remote village of Nenthead in the Pennine Hills of Cumbria. The company survived two world wars and the inter war economic depression, as well as fluctuations in the geological supply and market demand for zinc and lead. Then in 1949, after fifty three years of operation, the VM sold its mineral leases, plant and equipment and left. In the department of Ariège in France, the VM company took the lease on the zinc mines at Bentaillou in the Pyrenees, also after World War II. The name became synonymous with zinc oxide and with rolled zinc, especially for building applications. The company was the world's oldest and also largest zinc producer, producing at its peak at least 149,000 tonnes per year. In 1989 Vieille Montagne was merged into the Union Minière group, based in Belgium, which became Umicore in 2003. The group continues its rolled zinc activity under the brand VMZinc, which still refers back to the historical link with Vieille Montagne.
Балендегі шабуыл
1971 жылы Бельгияның басқа зауыттарындағы жұмысшылардың ұқсас жұмыс үшін әлдеқайда жоғары жалақы алатыны белгілі болды. Балендегі жұмысшылар жалақыны көтеруді қалады. Бұл жұмысшылар, кәсіподақтар және директорлар кеңесі арасындағы жанжалға әкелді. Балендегі 1500 жұмысшы ереуілге шықты, бірақ кәсіподақтар оны қолдамады. Соның салдарынан жұмысшыларға жалақы төленбеді. Ереуіл 9 аптаға созылды. Мол және Бален тұрғындары көптеген қайырымдылық қорын құрды. Саясатшы Джеф Слик банктерді зардап шеккен жұмысшыларға уақытша төлемдерді тоқтатуға көндірді. Үй иелері ереуіл кезінде пәкір сұрамады. Әртүрлі дүкендер тегін тамақ берді немесе зардап шеккен жұмысшыларға уақытша жұмыс ұсынды. Ақырында директорлар кеңесі келісімге келді және жұмысшылар тіпті сұрағаннан да жоғары жалақы алды. Балендегі оқиғалар Уолтер ван ден Броктың «Groenten uit Balen» атты пьесасы мен романында сипатталған. Кітап 2012 жылы түсірілді. Ереуілге қатысты барлық оқиғалар орын алды, барлық аталған жерлер бар немесе болды, ал Дебрейкер отбасы ғана ойдан шығарылған.
In 1971 it was discovered the workmen in the other Belgian plants had a much higher salary for similar work. The workers in Balen wanted a raise. This led to a dispute between the workmen, the trade unions and the directors board. The 1500 workmen in Balen went on strike, but this was not accepted by the trade unions. As a result, the workmen were not paid. The strike went on for 9 weeks. Many charities were set up by inhabitants of Mol and Balen. Jef Sleeckx, a politician, convinced the banks to cancel payments temporarily for affected workmen. Landlords did not ask rent during the strike. All kind of shops gave food for free or gave the impacted workmen a temporary job. At the end, the directors board agreed and the workmen even got a higher wage than requested. The events in Balen were written in the theatre play and novel Groenten uit Balen by Walter van den Broeck. The book was filmed in 2012. All events regarding the strike did happen, all referenced places do/did exist, and only the family Debreucker is a fictive one.