.416 Rigby патроны: тарихы мен дамуы

Кіріспе

Британдық дөңгелексіз мылтық патроны .416 Ригби – 1911 жылы лондондық қару жасаушы Джон Ригби & Компаниясы қауіпті аңдарды аулау үшін жасаған мылтық патроны. Бұл диаметрі 0,416 дюйм (10,57 мм) болатын оқты алғаш рет қолданған патрон. Джон Ригби & Co. компаниясы жасаған мылтықтар бастапқыда Magnum Mauser 98 механизмінде (Gewehr 98 бұрандалы мылтығының түрі) жасалды, бірақ кейінірек кейбір стандартты ұзындықтағы механизмдерде де жасалды, мысалы, әйгілі кәсіби аңшы Гарри Селби қолданған мылтық. Осы патронның танымал қолданушыларының ішінде командир Дэвид Эндерби Блант, Джон Тейлор және Джек О'Коннор да бар.

Шығуы мен тарихы

20 ғасырдың басында болған екі маңызды жағдай .416 Ригбидің үлкен аң аулауға арналған сәтті патрон ретінде дамуына негіз салды. Біріншісі – 1889 жылы Ұлыбританияда кордиттің ойлап табылуы, екіншісі – Германияда жасалған Gewehr 98 ұңғылы мылтығының негізінде құрастырылған Magnum Mauser 98 механизмінің пайда болуы. Кордит ойлап табылғанға дейін мылтықтарде оқ-дәрі (қара ұнтақ) қолданылды. Қара ұнтақтың жай күю қасиеттеріне байланысты, ол жоғары қысымды жасамайтын, демек, мыс бұқасы, қарақұйрық және піл сияқты ірі, қалың терілі аңдарды аулауға қажетті жоғары жылдамдыққа қол жеткізе алмады. Түтінсіз ұнтақтың пайда болуы мылтық жасау саласында революция жасады. Бұл түтінсіз ұнтақтың бір түрі – кордит, жоғары қысымды жасауға мүмкіндік берді, соның арқасында мылтық патрондарының жылдамдығы мен тиімділігі артты. Кордиттің қамтамасыз еткен жоғары жылдамдығы кішкентай диаметрлі оқтарды пайдалануға мүмкіндік берді, олар үлкен аңдарды әлдеқайда сенімді түрде тесіп өтетін. Magnum Mauser 98 No. 5 механизмінің үлкен ұңғысы мен ұзындығы .416 Rigby патронымен жұмыс істеуге оңай бейімделді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Magnum Mauser 98 механизмі сирек кездесетін болғандықтан, .416 Rigby мылтықтары Enfield P 17 және BRNO механизмдерінде жасалды. Enfield P 17 және BRNO механизмдері де Magnum Mauser 98 мылтығының негізінде құрастырылған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қауіпті аңдарды аулауға арналған аумақтардың азаюымен, .416 Rigby патронына және үлкен калибрлі Nitro Express патрондарына қызығушылық төмендеді. 1970 жылдары британдық оқ-дәрі жеткізуші Kynoch компаниясы таратылғаннан кейін, .416 Rigby оқ-дәрісінің қоры азайды, көптеген аңшылар, соның ішінде Селби, өздерінің .416 Rigby мылтықтарын жинап қойып, .375 H&H Magnum, .458 Winchester Magnum және .458 Lott патрондарын қолдана бастады. 1912 жылдан бастап Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін John Rigby & Co. компаниясы 169 .416 Rigby мылтығын, ал 1939 жылдан 1984 жылға дейін 180 мылтық өндірді. 1984 жылы Пол Робертс John Rigby & Co. компаниясын басқарғаннан бастап, 1997 жылы компания Джефф Миллердің инвестициялық тобына сатылғанға дейін тағы 184 мылтық жасалды. 1991 жылы Sturm, Ruger & Co. компаниясының Билл Ругер Ruger Model 77 RSM Magnum Mk II мылтығын ұсынғаннан кейін ғана бұл патронға деген қызығушылық арта бастады. Ruger 1991 жылдан 2001 жылға дейін шамамен 1000 мылтық өндірді, бұл .416 Rigby мылтықтарының санын едәуір арттырды. Африкада қауіпті аңдарды аулауға қызығушылықтың қайта жануымен үлкен аңдарға арналған патрондарға сұраныс артты. Norma, Federal және Hornady сияқты ірі оқ-дәрі өндірушілер жаңа сұранысты қанағаттандыру үшін .416 Rigby оқ-дәрілерін шығара бастады. Kynoch тауарлық белгісінің құқығы Eley компаниясымен Kynamco компаниясына берілді, ол Англияның Саффолк графтығында орналасқан британдық оқ-дәрі өндірушісі, және Kynoch тауарлық белгісімен .416 Rigby оқ-дәрілерін өндіруді жалғастыруда.

Two major developments at the turn of the 20th century set the course for the development of .416 Rigby as a successful big game hunting cartridge. The first was the development of cordite in the UK in 1889 and second the development of the Magnum Mauser 98 action based on the Gewehr 98 bolt action magazine rifle which was designed in Germany. Prior to the invention of cordite, rifles used gunpowder (black powder) as a propellant. Due to the slow burn characteristics of black powder, it did not produce high pressures and therefore did not produce high velocities required to take large, thick skinned game such as Cape buffalo, rhino, and elephant. The development of smokeless powder revolutionized the rifle. One version of this smokeless powder, cordite, allowed higher pressures to be developed, thereby increasing the velocity and performance of rifle cartridges. The higher velocities produced by cordite allowed the use of smaller diameter projectiles which penetrated big game much more reliably. The large bolt face and the length of the Magnum Mauser 98 No. 5 action was easily adapted for use with the .416 Rigby cartridge. As the Magnum Mauser 98 action became scarcer after World War II, .416 Rigby rifles were built on Enfield P 17 and the BRNO actions. Both the Enfield P 17 and the BRNO actions are in turn based on the Magnum Mauser 98 rifle. After World War II, with the dwindling of areas to hunt dangerous game animals, interest in the .416 Rigby cartridge and most big bore Nitro Express cartridges began to wane. By the 1970s, with the demise of the British ammunition supplier Kynoch as an entity, the supply of .416 Rigby ammunition was dwindling, and many hunters, including Selby, set aside their .416 Rigby rifles, taking up the more popular .375 H&H Magnum, .458 Winchester Magnum, and .458 Lott. Between 1912 and the beginning of World War II, John Rigby & Co. produced 169 .416 Rigby rifles and 180 between 1939 and 1984. Between 1984, when Paul Roberts took over the John Rigby & Co., and 1997, when the company was purchased by Geoff Miller's investment group, 184 more rifles were produced. It was not until Bill Ruger of Sturm, Ruger & Co. began offering the Ruger Model 77 RSM Magnum Mk II in 1991 that the cartridge finally took off. Ruger produced approximately 1,000 rifles between 1991 and 2001, dramatically boosting the number of .416 Rigby rifles in circulation. With renewed interest in dangerous game hunting in Africa, the demand for big game cartridges increased. Major ammunition manufacturers like Norma, Federal, and Hornady began producing .416 Rigby ammunition to meet the new demand. The Kynoch brand name was licensed by Eley to Kynamco, a British ammunition manufacturer, based in Suffolk, England, which continues to manufacture .416 Rigby ammunition under the Kynoch brand name.

Құрылымы мен ерекшеліктері

.416 Rigby патронының гильзасы ең көлемді гильзалардың бірі болып табылады және бастапқыда кордит талшықтарын итергіш зат ретінде пайдалану үшін жасалған. Үлкен гильза .416 Rigby-ге орташа қысымда жұмыс істеуге, бірақ жылдамдық және энергия жағынан жақсы нәтижелер көрсетуге мүмкіндік берді. .416 Rigby Африка және Үндістанда қолдануға арналған. Кордит қоршаған орта температурасына байланысты патрон ұясындағы қысымның өзгеруіне осал болғандықтан, .416 Rigby-дің салыстырмалы түрде орташа қысыммен зарядталуы тропикалық аймақтарда қолданғанда қауіпті деңгейдегі қысымға қарсы қауіпсіздік маржасын қамтамасыз етті. C.I.P. стандартына сәйкес .416 Rigby патронының схемасы: Барлық өлшемдер миллиметр [дюйм] артында келтірілген. .416 Rigby-дің өлшемдері мен сипаттамалары C.I.P. регламентімен анықталады. C.I.P. 6 жолақты оқпанды талап етеді. SAAMI .416 Rigby-ді тізімге енгізді және .416 Rigby патронының гильзасы мен патрон ұясының өлшемдері бойынша SAAMI мен C.I.P. арасында ешқандай қайшылықтар жоқ. SAAMI берген орташа максималды қысым – . АҚШ-тағы көптеген оқ-дәрі өндірушілер .416 Rigby-ді қауіпті аңдарды аулау үшін ұсынады және бұл патрон қайтадан танымал бола бастады.

Өнер көрсету

.416 Ригби патронының бастапқы нұсқасында құрамында кордит болды, ол толық металл қаптамалы немесе жұмсақ ұшты доңғалақты оқтың қозғалтқышы ретінде қолданылды, салмағы болды және жылдамдығы болды. Қазіргі стандартта теңізсіз ұнтақ қолданылады, ол салмағындағы оқтың жылдамдығы және энергиясы болады. Федерал, Хорнади, Нослер және Винчестер компаниялары өз оқ-дәрілерін осы стандарт бойынша зарядтайды. Бастапқы конфигурациясында .416 Ригби сол дәуірдегі жақын әріптестерімен – .404 Джеффри және .425 Уэстли Ричардспен салыстырғанда жақсы көрсеткіштерге ие. Хорнадидің DGS және DGX оқ-дәрілері сияқты, салмағындағы оқпен зарядталған .416 Ригби патронының MPBR-і болды. Патрон аумақта энергияның дәрежесінен асып түсетін қуатты өндіре алады. Салыстыру үшін, әдеттегі .458 Винчестер Магнум салмағындағы оқтың жылдамдығы болғанда, белгісінен өткен соң да дәрежесінен жоғары қалуға қол жеткізеді. 1980 жылдардың соңынан бері нарыққа бірнеше .416 патроны шықты. Олардың ішінде .416 Ремингтон Магнум, .416 Ругер және .416 Уэтерби Магнум атыс қарулары туралы баспасөздің ең көп назарын аударды. Ремингтон және Ругер патрондары .416 Ригбидің өнімділік деңгейін қайталау үшін жасалған, салмағындағы оқтың жылдамдығы болды. Ригби және Ремингтон патрондары тиісінше максималды орташа қысым деңгейіне дейін зарядталғанда, салмағындағы оқтың жылдамдығы болды. Алайда, Ригби патроны салыстырмалы түрде төмен максималды рұқсат етілген қысымда – жүктелсе, ал Ремингтон патронының орташа максималды қысымы болды. .416 Ремингтон Магнумның корпусының сыйымдылығы .416 Ригби корпусының сыйымдылығынан шамамен 82% құрайды. .416 Ригбидің үлкен корпусы патронға .416 Ремингтон Магнум сияқты жылдамдық пен энергияны өндіруге мүмкіндік береді, бірақ оны әлдеқайда төмен қысым деңгейінде жасайды. Ремингтон және Ригби патрондарынан айырмашылығы, .416 Ругер, корпусының сыйымдылығы Ремингтоннан да аз болғандықтан, Ригби және Ремингтон патрондарының зауыттық оқ-дәрілерінің өнімділігін қайталау үшін ең жоғары рұқсат етілген қысымға жақын жұмыс істейді. Ригби сияқты өлшемдегі корпусты пайдаланатын .416 Уэтерби Магнум, сондай-ақ оқтың жылдамдығы болуына қабілетті.

The original ammunition for the .416 Rigby used cordite as a propellant, firing a full metal jacket or soft point round nose bullet weighing at generating The current standard using smokeless powder is a bullet at , generating This is the standard to which Federal, Hornady, Nosler, and Winchester load their ammunition. In its original configuration, the .416 Rigby compares favorably with its close counterparts of the era: the .404 Jeffery, and .425 Westley Richards. The .416 Rigby loaded with the bullet at as the Hornady's DGS and DGX ammunition are, has an MPBR of The cartridge is capable of producing over of energy at a range of In comparison, the typical .458 Winchester Magnum firing a bullet at manages to stay above the just past the mark. Since the late 1980s, several .416 cartridges have come to the market. Among these, the .416 Remington Magnum, the .416 Ruger, and the .416 Weatherby Magnum have garnered the most attention of the firearms press. Both the Remington and Ruger cartridges were designed to fire a bullet at over to emulate the performance level of .416 Rigby. When loaded to their respective maximum average pressure level, both the Rigby and Remington cartridges are capable of driving the bullet at over However, the Rigby cartridge is loaded to the relatively low maximum allowable pressure of while the Remington cartridge has a stipulated maximum average pressure of The case capacity of the .416 Remington Magnum is about 82% to that of the .416 Rigby. The larger case of the .416 Rigby allows the cartridge to generate the same velocity and energy as that of the .416 Remington Magnum but does so at far lower pressure levels. Unlike the Remington and Rigby cartridges, the .416 Ruger, due to its case having even less capacity than the Remington, operates at near its peak allowable pressure to emulate the performance of the Rigby and Remington cartridges' factory ammunition. The .416 Weatherby Magnum, which uses a case of similar size as the Rigby, is capable of launching the same bullet at .

Спорттық пайдалану

1911 жылы жасалған кезде .416 Ригби Африка мен Үндістанда қауіпті аңдарға қарсы қолданылуға арналған. Түпнұсқа оқтың секциялық тығыздығы .338-ге тең, ал жылдамдығы жоғары болғанда, патронмен туындаған энергия .450 Nitro Express калибрімен шайқасқан. Бұл калибр Үндістанда және Суданда 1900 жылдардың басында тыйым салынғанға дейін қауіпті аңдарды аулау мылтықтарының стандарты болып саналған. .416 Ригби, магазиндық винтовкаға арналған ең сәтті қауіпті аң патрондарының біріне айналды. Джек О'Коннор Африка сафариінде .416 Ригбиді пайдаланып, оның көмегімен піл мен арыстанды аулады. Джон "Пондоро" Тейлор, Дэвид Эндерли Блант және Гарри Селби сияқты кәсіби аңшылар бұл патронды піл, қарақұйрық және мыс бұқасы сияқты қауіпті аңдарды аулау және қырқу үшін кеңінен қолданды. Танымал кениялық аңшы Дж. А. Хантер, John Rigby & Company компаниясына мынадай куәлік берді:

Сіздің маған берген .416 Bore Magazine Rifle мылтығым соңғы аңшылық саяхатымдағы барлық қарақұйрық арыстандарды өлтіргенін білгеніңізге қуанышты боларсыз. Мен оның қадірін жеткілікті бағалай алмаймын. Оның тоқтату күші ерекше болды, және арыстандардың, қарақұйрықтардың, бұқалардың және т.б. барлығы салыстырмалы түрде жақын қашықтықтан атылды, мені қолдауға басқа мылтық болған жоқ – бұл сіздің мылтығыңыздың дәлдігі мен тиімділігін көрсетеді. Бүгінде .416 Ригби Африкадағы кәсіби аңшылар мен сафари жетекшілері арасында танымал. Ірі мысықтар үшін тым күшті саналса да, .416 Ригби оларды аулау үшін жиі қолданылады. Африка елдерінде қауіпті аңдарды аулау үшін кішкентай калибрлі мылтықтарға тыйым салынған жағдайда, .416 Ригбиді арыстан немесе барс аулауға пайдалануға болады. Үндістанда аң аулауға тыйым салуға дейін .416 Ригби Бенгал жолбарысы, үнділік қарақұйрық және піл сияқты қауіпті аңдарды аулауда сәтті қолданылған.

Бастауыш картридж ретінде

.416 Rigby патронының қаптамасы ерекше конструкцияға ие, себебі оның жасалу барысында алдын ала негізгі патрон ретінде пайдаланылған басқа қаптама болған жоқ. Қаптаманың көлеміне байланысты, .416 Rigby қаптамасы бірнеше заманауи патрондардың негізі болды және көптеген басқаларына шабыт берді. .378 Weatherby Magnum отбасысына жататын .30 378, .338 378, .378, .416 және .460 Weatherby Magnum патрондары .416 Rigby-ге ұқсас қаптаманы пайдаланады, бірақ қаптама дизайнына қосымша белдік салынған. .416 Rigby келесі патрондардың негізгі патроны болып табылады:

.300 лапуа магнумы

.300 Lapua Magnum патроны Финляндияның Lapua компаниясымен .338 Lapua Magnum гильзасын пайдаланып жасалған, ал ол өз кезегінде .416 Rigby гильзасына негізделген. Lapua компаниясы бұл патронға арналған оқ-дәрі шығармайды, демек оны тәжірибелік патрон деп санау керек.

.338 Лапуа Магнум

.338 Lapua Magnum патроны – Lapua компаниясының Research Armament Industries (RAI) және Brass Extrusion Labs Ltd. (BELL) компаниялары бұрын әзірлеген, .338/416 деп белгілі болған патронның жаңа дизайны. Lapua оқты қабылдау үшін қысқартылған және мойны тартылған .416 калибрлі гильзаны пайдаланады. Бұл патрон оқты жылдамдықпен атуға қабілетті.

.450 Дакота

.450 "Дакота" патроны "Дакота Армз" компаниясының Дон Аллені жасаған. Ол .450 "Ригбиден" бірнеше жыл бұрын жасалған, және оған өте ұқсас. Патронның негізі .416 "Ригбидің" мойны кеңейтіліп, .450 "Дакота" патронына дейін жеткізілген. .450 "Дакота" патроны оқтың жылдамдығымен атылады.

.450 Ригби

.450 Ригбиді Джон Ригби & Компаниясының Пол Робертс жасаған. Оқды оқпен ату үшін жасалған.

.510 Үндеу

.510 Whisper – SSK Industries компаниясы әзірлеген, дыбыс басу құрылғысы бар мылтықтарда қолдануға арналған, .22 Short патронына ұқсас дыбыспен атылатын төмен жылдамдықты оқ-дәрі. [2] Ол шамамен .51 калибрлі, салмағы белгілі бір мөлшерде болатын оқпен атылады.