Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адамдарға шабуыл жасауға үйретілген иттер жұмыс иттері
Dogs trained to attack people
work dogs
Шабуыл иттері (қорғаушы иттер, күзетші иттер немесе қауіпсіздік иттері) – бұйрық, көру арқылы немесе болжамды қауіп тудыру жағдайында адамға шабуыл жасауға жаттықтырылған иттер. Олар адамдарды, аумақты немесе мүлікті қорғау үшін пайдаланылады. Шабуыл иттері тарих бойы қолданылып келеді және қазіргі күні көбінесе полиция және әскери қызметтерде қолданылады. Сондай-ақ, олар бірнеше иттерге қатысты оқиғалар мен қайғылы жағдайларда да болған.
An attack dog (guard dog, patrol dog, or security dog) is a dog trained to attack a person on command, sight, or by inferred provocation. They are used to defend people, territory, or property. Attack dogs have been utilized throughout history and are used today primarily in police and military roles. They have also been involved in a number of dog related incidents and fatalities.
Тарих
Жазба тарихтың алғашқы кезеңдерінде, иттің нысанаға шабуыл жасау мақсатымен жаттықтырылғаны туралы мәліметтер бар. Ең жақсы жазылған ежелгі қолданыстарының бірі афинялықтар мен коринфтіктер арасындағы шайқаста болды, онда иттің бекіністі күзету үшін пайдаланылғаны, жаудың шабуылына қарсы тұруда сәтсіз болғанына қарамастан, ұйықтаған сарбаздарды шабуыл туралы ескертіп, оларды оятуға көмектесті. Ежелгі римдіктер Верцелла шайқасындағы жеңісін кешіктірген иттің көп санынан кейін, оларды қару ретінде алғаш рет қолданды. Римдіктер оларды ғана емес, шабуылға үйретті, сонымен қатар шабуыл итттерінің қатыгездігін арттыру үшін оларды селекциялады. Бұл әсерді римдік табиғаттанушы және жазушы Плиний Ескі жазған, ол жануарлардың тіпті қылышқа қарсы тұрғанда да шегінбейтінін айтқан. Римдік шабуыл итттеріне жауды қатардан шығаруға арналған, өткір тікенектермен қапталған металлдан жасалған қарулы киім кигізілді. Наполеон иттің жоғары сезімталдығын пайдаланып, оларды қазіргі күзетші итттерге ұқсас рөлдерде жұмысқа тартты. Америка Құрама Штаттарында шабуыл итттерін алғаш рет қолдануды Бенджамин Франклин ұсынды. Оңтүстік Африкада апартеид тұсында Оңтүстік Африка қорғаныс күштері партизандармен күресу үшін қасқыр-ит гибридтерін тәжірибелік шабуыл итттері ретінде пайдаланды.
Early in recorded history, there are records of dogs being trained for the purpose of attacking a target. One of the most well recorded ancient uses was in a battle between the Athenians and Corinthians, in which dogs were used to keep watch over a fortress and despite being unsuccessful in opposing an enemy attack, were able to alert the sleeping soldiers to the attack. Ancient Romans first adopted the use of dogs as a weapon after hordes of dogs delayed their victory in the Battle of Vercellae. The Romans not only trained them to attack, but also bred their attack dogs for ferocity. The effect of this was documented by Roman naturalist and writer Pliny the Elder, who wrote that the animals would not back down, even when confronted by swords. The Roman attack dogs were given metal armour covered in razor sharp spikes, designed to force the enemy out of formation. Napoleon utilised dogs for their superior senses, putting them to work in roles similar to that of modern sentry dogs. The first use of attack dogs in the United States of America was suggested by Benjamin Franklin. In South Africa under Apartheid, the South African Defence Force used wolf dog hybrids as experimental attack dogs to combat guerillas.
Оқыту
Шабуылға үйретілген иттерді оқыту – күзетші иттерді оқытудың бір түрі, бірақ бұл жағдайда кірген адамға назар аудартудың орнына, жау деп саналатын нысананы қууға, ұстап беруге, жарақаттауға, тіпті өлтіруге дайындалады. Шабуылға үйретілген иттер жағдайды бағалап, тиісті әрекет етуге оқытылады. Оқыту барысында, олардың тиімділігін арттыру үшін оқ ату дыбысына, қозғалысқа және басқа да алаңдатушы факторларға ұшыратылады. Кейбір адамдар шабуылға үйрету иттердің қатыгездігін күшейтеді деп сынаса, 1975 жылғы американдық зерттеу көрсеткендей, адам шаққан иттердің 10% шабуылға үйретілген. Әскери мақсатта шабуылға үйретілген, көбінесе патрульдік деп аталатын иттерді, жарылғыш заттарды табуға да үйретуге болады. Әскери келісімшарттар бойынша жұмыс істейтін компаниялар соңғы жылдары Таяу Шығыстағы соғыстардағыдай, Қорғаныс министрлігіне патрульдік және жарылғыш заттарды табуға үйретілген иттерді жеткізіп отыр.
Attack dog training is a variation of sentry dog training, only instead of bringing attention to an intruder, is trained to chase, hold and injure, or possibly kill, a perceived hostile target. Attack dogs are trained to interpret a situation and react accordingly. In formal training, the dogs are exposed to gunfire, traffic and other distractions to increase their effectiveness. Attack training is condemned by some as promoting ferocity in dogs; a 1975 American study showed that 10% of dogs that have bitten a person received attack dog training at some point. Dogs trained for military use as attack dogs, most often called patrol dogs, can be trained to perform explosives detection as well. Military contractors have been supplying the Department of Defense with nearly as many patrol and explosives detection dogs as the government trains in the recent wars in the Middle East.
Қолданылуы
Қазіргі заманғы әртүрлі әскери топтар шабуыл иттерін, негізінен күзет мақсатында пайдаланады. Иттер өздерінің орнын қорғауға және кез келген ықтимал бұзушыға шабуылдауға жаттықтырылады. Сонымен қатар, соғыс тұтқындарына қарсы психологиялық азаптау құралы ретінде де иттер қолданылғаны туралы хабарлар бар. Шабуыл иттерін әлемдегі дерлік барлық полиция күштері нысаналарды ұстау және бағындыру үшін пайдаланады (полиция иттеріне қараңыз). Иттер адамдарға қауіп төнген жағдайларды анықтап, тиісінше әрекет етуге үйретіледі. Қылмыстық ұйымдар да иттерді жиі пайдаланады, мұндай иттер көбінесе "банда иттері" деп аталады. Олар заңсыз есірткі операцияларын күзету, адамдарды қорқытып келісімдер жасауға және қарыздарды өндіру, ұйым мүшелерін және заң күшіндегі органдарға қарсы қорғау, сондай-ақ қарсыластарына қарсы шабуыл жасау үшін қолданылады. Бүгінде әскери деңгейдегі жаттығудан өткен шабуыл немесе күзетші иттерді жеке тұлғалар немесе отбасылар әскери қызметтен тыс жерде де пайдалана алады. Мұндай элиталық иттердің құны жүздеген мың АҚШ долларын құрауы мүмкін.
Various modern military groups also use attack dogs, primarily for sentry purposes. The dogs are trained to defend their post and attack any possible intruders. It is also reported that dogs have been used in psychological torture against prisoners of war. Attack dogs are used by almost every police force in the world for apprehending and subduing targets (see police dog). The dogs are trained to identify situations where humans are in danger and respond accordingly. Dogs are also commonly used by criminal syndicates, such dogs are often called "gang dogs". They are often used for guarding illegal narcotics operations, intimidating people to facilitate deals and collect debts, defending gang members and turf against law enforcement, and as attack dogs to intimidate and attack rival criminals. Today attack or guard dogs with military level training may also be used outside the military by individuals or families. These elite dogs may cost hundreds of thousands of U. S. dollars.