Кіріспе

Дыбыстарға сезімтал көмекші ит – есту қабілеті нашар немесе саңырау адамдарға көмек көрсету үшін арнайы іріктелген және оқытылған иттер. Естуші иттер есік қоңырауы, түтін дабылы, телефон қоңырауы немесе сағаттың дабылы сияқты маңызды дыбыстар туралы иесін ескерту арқылы көмектеседі. Олар үйден тыс жерде де жұмыс істей алады, мысалы, сирена, жүк көтергіш және иесінің есімін шақыратын адамның дыбысын естігенде ескертеді.

Оқыту

Есту қабілеті нашар адамдарға көмектесетін иттердің мінез-құлқы мен жұмысқа деген ынтасы тексеріледі. Алғашқы тексерістен өткен соң, оларға қарапайым командалар оқытылады және лифттер, сауда арбалары, түрлі адамдар сияқты қоғамдық орындарда кездесетін жағдайларға дағдыландырылады. Сонымен қатар, оларды әртүрлі үй шаруасы техникасының дыбыстарына немесе есік қоңырауы сияқты шуларға үйрету арқылы дыбыстық жауап беруге жаттықтырылады. Бұл нәтижелер тіркеледі. Осылайша әлеуметтендіріліп, дыбыстық жауап беруді үйренгеннен кейін ғана олар дыбыстық ескерту бойынша толыққанды оқытылған деп есептеледі. Есту қабілеті нашар адамдарға көмектесетін иттер кәсіби ортада үш айдың ішінде оқытылуы мүмкін, бірақ көбінесе кем дегенде бір жылдық оқудан өтеді. Әдетте, оқу барысында итке белгілі бір дыбысты тану және содан кейін оның иесін физикалық түрде ескерту немесе дыбыс көзіне жеткізу үйретіледі. Мысалы, өрт дабылы болғанда, итке дыбысты байқап, одан қашықтауға үйрету де мүмкін. Кейбір саңырау немесе есту қабілеті нашар адамдар өздерінің итті өзі оқытады. Бірақ, мұндай иттер Assistance Dogs International ұйымының талаптарына сай келмеуі мүмкін, сондықтан оларға аккредиттеу арқылы берілетін барлық қоғамдық орындарға толық қолжетімділік болмайды.

Қолжетімділік

Құрама Штаттарда 1990 жылғы Мүгедектерге қатысты заңның III тармағы есту иттеріне, сондай-ақ басшылық және қызметтік иттерге, жалпы жұртшылыққа кіруге рұқсат етілген кез келген жерге баруға мүмкіндік береді. Әділетті Тұрғын Ұй Заңы есту иттерімен қатар, басқа да көмекші жануарларға үй жануарларын ұстауға тыйым салған тұрғын үйлерге кіруге және тұруға рұқсат береді. АҚШ Тұрғын Ұй және Қалалық Даму Министрлігінің Әділ Тұрғын Ұй және Тең Мүмкіндіктер Жөніндегі кеңсесі көмекші жануарларды қатыстыратын орынды ыңғай жасау туралы өтініштерді қабылдаудан бас тарту туралы халықтан келіп түскен шағымдарды тергейді. Кейбір штат заңдары да есту иттеріне қол жеткізуді қорғауды немесе қосымша нұсқауларды ұсынады, мысалы, есту иттеріне қол жеткізуге кедері келтірген немесе тыйым салған жағдайда айыппұл немесе қылмыстық жазалар қарастырылады. Есту иттерін анықтау үшін көбінесе ашық қызғылт түсті жеңізбен және мойындық қолданылады. Кейбіреулері жаға немесе киім киеді, ол қызғылт сары болуы мүмкін. АҚШ-та есту, сигнал, басшылық немесе кез келген басқа да қызметтік иттерге заң бойынша белгі, жеңізбен, мойындық немесе басқа да сәйкестендіру заттарын кию талап етілмейді. Ұлыбританияда есту иттері оларды оқытып, қаржыландыратын қайырымдылық қорының логотипі бар ерекше бордо түсті киім киеді. Австралияда есту иттерін Австралияның Lions Club International оқытады. Олар ашық қызғылт түсті жеңізбен, мойындықпен және бау-белбеумен таңбаланады, сондай-ақ олармен бірге жеке куәлік тасымалдайды. Олар өз иелерімен бірге болғанда, жұртшылыққа ашық барлық жерге заң бойынша кіруге рұқсат етіледі. Францияда 2010 жылдан бері бұл иттерді Association les Chiens du Silence оқытады. Олар қауымдастықтың логотипі, олардың мәртебесі ("қызметтік ит" немесе "оқудағы қызметтік ит") және ресми басшылық және қызметтік иттер логотипі бар ерекше көк киім киеді. Олардың иесі де жеке куәлікпен жүреді. Олар ауруханалар сияқты өте сирек ерекшеліктерді қоспағанда, барлық жерге рұқсат етіледі (санитарлық себептермен), өйткені елдің заңы осы мәселеде өте қатаң. Есту иттері ретінде таңдау үшін ең көп қолданылатын тұқымдарға алтын ретриверлер, пудльдер, кокер-спаниельдер, лабрадор ретриверлері, австралиялық шопандар және кокапулар жатады.