Кіріспе

Диск ит (көбінесе фризби ит деп аталады) – ит спортының бір түрі. Диск ит жарыстарында иттер мен олардың иелері ұшу дискісін лақтыру арқылы қашықтыққа ұстау және хореографиялық стильде ұстау сияқты жарыстарда бақтарын сынастырады. Бұл спорт ие мен иті арасындағы байланысты нығайтады, оларға бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік береді. "Диск" термині "Фрисби" сөзінен гөрі артықшылыққа ие, себебі "Фрисби" – Wham O компаниясына тиесілі ұшу дискісінің сауда белгісі.

Тарих

Фризби спортының танымалдылығының артуымен бірге 1970 жылдардың басында пайда болды. 1974 жылдың 5 тамызында Огайо штатының 19 жасар студенті Алекс Стейн және оның иті Эшли Уиппет Лос-Анджелес Доджерс пен Цинциннати Редс арасындағы ұлттық деңгейде көрсетілген бейсбол ойынындағы қоршаудан секіріп өтті. Стейннің өзімен бірнеше ұшу дискісі болды, оларды ол итіне лақтырды. Эшли дискіні ұстау үшін 3 метрге дейін жүгіріп, 9 футқа (3 метр) секіріп, көрермендерді таң қалдырды. Бұл әрекет соншалықты жаңалық болды, ойын тоқтатылып, Джо Гарагиола алаңдағы ұшу дискісінің қозғалысын хабарлауын жалғастырды. Ақырында, сегіз минуттан кейін Стейн алаңнан шығарылып, қамауға алынды. Бұндай жарыстарда көбінесе динамикалық фристайл өтеді, ол бірнеше диск қолданылатын музыкамен хореографияланған қысқа бағдарламалардан тұрады. Ұзақ қашықтыққа лақтыру сирек кездеседі, олардың форматы әртүрлі, бірақ көбінесе ең алысқа лақтырған жеңіске жетеді. Диск-ит жарыстарындағы дивизиялар әдетте иесінің дағдысы мен тәжірибесіне негізделеді. Әдетте, ерлер мен әйелдер барлық жарыс түрлерінде бірдей дивизияларда қатысады, бірақ ұзақ қашықтық санаты кейде жыныс бойынша бөлінеді.

Алып-тасып алу

Қысқа арақашықтық жарыстары әртүрлі атаулармен белгілі, мысалы, лақтырып әкелу, кіші арақашықтық, лақтырып ұстау және қашықтық/дәлдік. Негізгі идея барлық жағдайда бірдей. Бәйгеге қатысушылар 60 секунд ішінде, ұзындығы артқысынан асып түсетін белгілермен шектелген алаңға, мүмкіндігінше көп лақтыру жасауы керек.

Аспан шашағы

2000 жылы Skyhoundz Hyperflite демеушілігімен өзінің алғашқы Дүниежүзілік иттің дискісі бойынша чемпионатын өткізді. Hyperflite Skyhoundz World Canine Disc Championship Series қазір әлемдегі ең ірі дискіні ұстап ойнайтын иттің жарыс сериясы болып табылады және әр жылы АҚШ-та және басқа елдерде 100-ден астам жарыс, сондай-ақ АҚШ-тың жергілікті чемпионаттары, штат чемпионаттары, DiscDogathon чемпионатының іріктеу турнирлері, DiscDogathon әлем чемпионаты, Xtreme қашықтық чемпионатының іріктеу турнирлері, Xtreme қашықтықтан әлем чемпионаты, АҚШ аймақтық іріктеу турнирлері, ашық іріктеу турнирлері, халықаралық іріктеу турнирлері, Еуропа чемпионаты және әлем чемпионаты өтеді. 2011 жылы Hyperflite Skyhoundz Series бір аптаға созылатын Дүниежүзілік чемпионатты қамтитын кеңейтілген шаралар ұйымдастырылады, оған бес дивизиондағы (Ашық, Спорт, Жұптық фристайл, Микродж және Жастар) Дүниежүзілік иттің дискісі бойынша чемпионаты, сондай-ақ Xtreme қашықтықтан әлем чемпионаты (және оған қоса соңғы мүмкіндік ашық іріктеуі) және DiscDogathon әлем чемпионаты (және оған қоса соңғы мүмкіндік ашық іріктеуі) кіреді. Бір аптаға созылатын Skyhoundz әлем чемпионатына қатысушылар әлем чемпионатының атағы үшін бәсекелесуге мүмкіндік беретін қалған шақыруларды алу үшін әртүрлі соңғы мүмкіндік ашық іріктеу турнирлерінде кем дегенде үш мүмкіндікке ие болады. Skyhoundz – жарыс сериясымен қатар дискіні ұстап ойнайтын иттің атағын беруші жалғыз ұйым.

НЛО

НЛО ұйымы НЛО әлем кубогы сериясын өткізеді. Бұл серия "ұпайлар сериясы", World Cup Skiing немесе NASCAR сияқты. Серия әлем кубогы финалымен аяқталады. 2006 жылы НЛО Аризона штатының Скоттсдейл қаласында AWI әлем чемпионатын ұйымдастырды.

Төрт аяқтылар

Фризби спортындағы ең көне және ең танымал, ұзақ қашықтыққа лақтыру бойынша иттер арасындағы жарыс.

Диск иттерінің басқа ұйымдары

АҚШ Диск Иті Ұлттық (USDDN) ұйымы, АҚШ, Жапония, Нидерланды, Италия, Германия, Польша, Чехия, Венгрия, Канада, Австралия және Түркияда жарыстар ұйымдастыратын клубтары бар, USDDN финалы және АҚШ Диск Иті Халықаралық финалы деп аталатын чемпионат сериясын өткізеді. Quadruped, Flying Disc Dog Open және Purina Incredible Dog Challenge жарыстарына да демеушілік етеді. Ұлыбританияда Ұлыбритания Диск Иттер қауымдастығы (UKDDA) бар, ол 2018 жылдың наурыз айынан бастап Оксфордширдегі Банбери қаласындағы Иттер жаттықтыру орталығында алғаш рет маусымдық жарыстар өткізді.

Танымалдық

Спорттың танымалдылығының бір бөлігі – оның қолжетімділігі. Оны ойнау үшін тегіс алаң, ит және ұшатын диск қана керек. Ал, еркін стильдегі жарыстарға қатысу үшін қиялдың болуы қосымша артықшылық. АҚШ-та ғана бір миллионнан астам ит ұшатын дискпен ойнайды деп есептеледі, бірақ ұйымдастырылған жарыстарға қатысатындардың саны аз. Диск-иттер спорттық іс-шараларда жарты уақыттық ойын-сауық ретінде де танымал. 1974 жылы 8-інші иннингте өнер көрсеткен Эшлиге дейін соқсақ, диск-иттер футбол, баскетбол, бейсбол және футбол матчтарының көптеген жарты уақыттарында өнер көрсеткен. Оларды көңіл көтеру парктерінде, аудандық жәрмеңкелерде және түрлі жануарлар фестивальдерінде де кездестіруге болады. Осындай шоулар арқылы күнкөріс табуға қол жеткізген жаттықтырушылардың саны өте аз.

Дискті иттер клубы

Диск иттері клубтары жергілікті деңгейде спортты ұйымдастырып, дамытады және ұлттық ұйымдармен бірлесіп іс-шаралар өткізеді. Олар жаңадан бастағандарға осы спорт түрі туралы көбірек білуге көмектеседі, ал тәжірибелі ойыншылар үшін өз білімдерін бөлісуге тамаша мүмкіндік жасайды. Диск иттері клубтары көбінесе жергілікті жануарларды қорғау қайырымдылық қорындарына көмектеседі, оларға қаржы жинауға және олардың жұмысын жария етуге атсалысады. Диск иттері клубтарын АҚШ, Еуропа, Азия, Канада және Австралияның барлық аймақтарында кездестіруге болады. Алғашқы клуб 1980-жылдардың ортасында Рон Эллис құрған «Даллас Ит және Диск» клубы еді.

Дискті иттерді оқыту

Иттің бәрі ойынның мәнін бірден түсінбейді. Итке дискі басынан лақтырса, ол бұрылып, оның артынан қуатынын білмейді. Алдымен дискі итке тікелей, жақын қашықтықтан лақтыру керек. Ит қалай ұстауға болатынын білгеннен кейін, дискі ұстау үшін жүгіруді үйрене алады. Дискіні көтеріп, көтеріп лақтыру керек, біртіндеп иттің басынан асырып лақтыруға дейін. Сол кезде ит инстинктивті түрде дискінің айналасын қуып жетеді.

Ақыл-ойды ынталандыру

Фризбиді ұстау тек физикалық қабілеттің ісі емес, сонымен қатар зейін шоғырландыруды және мәселелерді шешу дағдыларын қажет етеді. Иттер фризбидің ұшу бағытын болжап білу арқылы өздерінің танымдық мүмкіндіктерін жақсартады.