Кіріспе

Иттер мен үй иттерін зерттеу. Кинология – иттер мен үй иттеріне қатысты мәселелерді зерттеу ғылымы. Ағылшын тілінде бұл термин кейде иттерді ғылыми зоологиялық тұрғыдан зерттеуді, сондай-ақ иттер туралы жазатын авторларды, өсірушілерді, баптап оқытушыларды және хобби деңгейінде иттерді зерттейтін шаруаларды білдіру үшін қолданылады.

Этимология

Кинология – "ит" (кύων, kyōn, κυνός, kynos) және "ғылым" (λογία, logia) деген грек сөздерінен құралған классикалық күрделі сөз, итті зерттеуге арналған ғылымды білдіреді. Бұл сөз негізгі ағылшын тілі сөздіктерінде кездеспейді және ағылшын тілін меңгеретін елдерде мойындалған зерттеу саласы емес. Осыған ұқсас сөздер басқа тілдерде де бар, мысалы, неміс және голланд тілдеріндегі кинология. κυν сөзі сондай-ақ "циник" деген ағылшын сөзінің түбірі болып табылады және "канид" (canine) және "хаунд" (hound) сөздерімен тікелей байланысты.

Ағылшын тіліндегі қолданысы

Ағылшын тіліндегі сөздердегі «-логия» жұрнағы зерттеуді, академиялық пәнді немесе ғылыми зерттеу саласын білдіреді. Осындай ағылшын тіліндегі классикалық күрделі сөздер ғылыми емес мамандыққа немесе кәсіпке ғылыми қатаңдық сыяқты әсер беруі мүмкін. Ағылшын тілінде «кинология» сөзінің қолданылуы сирек, көбінесе иттерді оқыту академияларының атауларында кездеседі, ал кейбір иттерді оқытушылар мен бапкерлер өздерін «кинолог» деп атайды. Итті бейресми түрде зерттейтін адамдар өздерін «кинологтар» деп атап, осылайша жүйелі зерттеумен немесе ғылыми жұмыстармен айналысатынын білдіреді. Ағылшын тіліндегі өте сирек қолданылатын «кинолог» термині көбінесе «ит мамандарына» қатысты қолданылады, мысалы: сертификатталған күтім қызметкерлері, сертификатталған төрешілер, селекционерлер, тұқымдық энтузиасттар, сертификатталған ит жаттықтырушылар және кәсіби ит бапкерлері.

Басқа тілдерде қолданылуы

Синология ағылшын тілінен басқа тілдерде басқа мағыналарға ие болуы мүмкін; мысалы, неміс, голланд және чех тілдерін қараңыз. Орыс тілінде де итке қатысты мамандықтағы адамдарды атау үшін осыған ұқсас сөз қолданылады. Армениядағы ветеринариялық клиниканың бірінде иттерді оқытуға көмектесетін "кинолог" қызметі бар. Балтық елдеріндегі журнал өзін "Балтық елдеріндегі кинологияны дамытуға арналған" деп сипаттайды және ол иттерді оқыту, иттік көрмелер мен ветеринариялық кеңестер туралы жазады (бұл хобби журналы, ғылыми емес).