Кит Бонтрагер: Тау велосипедінің новаторы және құрылыстағы жаңашылдықтар

Кіріспе

Кит Бонтрагер (/bɒ/n/'t/r/eɪ/ɡ/ər/; 1954 жылдың 18 желтоқсанында туған) – қазіргі тау велосипедін жасаудағы алғашқылардың бірі, мотоспортшы. 1980 мен 1995 жылдар аралығында ол өзінің «Bontrager» компаниясының президенті болды, ал «Trek» компаниясы «Bontrager»-ді сатып алғаннан кейін, компания «Trek Bicycle Corporation» үшін құраушы бөлшектерді әзірлеуді жалғастыруда.

Мотоциклдер

Бонтрагер 1965 жылы газон шабу машинасының қозғалтқышымен жүретін мини-мотоциклдер жасаумен бастады. 1969 жылы ол мотокросспен айналыса бастады және жарыс шығындарын мотоциклдерді жөндеу арқылы қаржыландырды. 1975-1981 жылдар аралығында мотокросс, жол және дрэг-рейсинг мотоциклдерін жобалап, құрастырып, реттеді. Ол реттеген мотоциклдер өндіріс және 250 GP сыныптарында ұлттық жол жарыстарында жеңіс тудырды.

Велосипедтер

1978 жылы Бонтрагер велосипед спортына қызығушылық танытты, ал 1979 жылы өзінің алғашқы жол велосипедін құрастырды. Мотокросс тәжірибесінің арқасында тау велосипедтеріне бейімделді. 1980 жылы ол өзінің алғашқы тау велосипеді рамасын жасап, Калифорния штатының Саннивейл қаласында Bontrager Cycles компаниясын құрды. 1984 жылы ол 700C (ISO 622) 36 тесікті Mavic MA 2 жол дөңгелектерінің диаметрін 26 дюймдік дөңгелек диаметріне дейін қысқартып, оларды қайта орап, 32 тесікті 26 дюймдік дөңгелек жасады. Bontrager дөңгелектері – жол жарысына арналған профильді пайдаланса да, жеңіл әрі берік тау велосипеді дөңгелектерінің алғашқы үлгілері болды. Mavic бір кезде MA 40 MTB дөңгелектерін де ұсынды. Бонтрагер Weinmann USA компаниясымен бірлесіп жеңіл дөңгелектерді жобалауды жалғастырды. Бірнеше үлгі ұсынылды, бірақ Weinmann зауытындағы өрт салдарынан олар кең өндіріске енбеді. Бонтрагер рамаларының дизайны Калифорния университетінің Санта-Круз қаласындағы зерттеулері мен мотокросс механиктерінің тәжірибесіне негізделген. Басқа өндірушілер (үлкен) алюминий, титан немесе карбон талшығынан рамалар жасағанда, Бонтрагер болаттың ескіргені жоқ, бірақ оның дизайны мен өндірісін жақсартуға болатынына сенді. Бөлшектерді жүктемені бөлу және дәнекерлеудің әлсіреуін азайту үшін нығайту элементтерімен күшейтуге болады. Ол жалғауларды соғу және бұрау арқылы жасауға болатын жерлерді тапты, яғни 1989 және 1994 жылдар аралығында жасалған рамаларда жоғарғы түтікке бекітілген алюминийден жасалған кабель ұстағыштары болды. Бонтрагердің Санта-Круз шеберханасында жасалған рамаларда тежегіштерге жақын жерде диаметрі үлкен түтіктерден жасалған екі бөліктен тұратын орындықтар болды, бұл бұрылыс қаттылығын арттырды, ал төменгі бөлігіндегі кіші түтіктер салмақты азайтып, артқы үшбұрыштың тік қаттылығын төмендетіп, соққыларды жақсы жұдырылатуға мүмкіндік берді. Бонтрагер велосипед дизайны мен құрылысы туралы мақалалар жариялады, олар TIG дәнекерлеуінің түтіктерге тигізетін әсерінен бастап, сол кездегі қабылданған өлшемдеме әдістерінің кемшіліктеріне дейін қамтылған. 1987 жылы ол композиттік рульдің тажын жобалап, патент алды. Бұл дизайн дәнекерлеу немесе пісірудің орнына рульдің қақпақтарын және рульді бекітетін алюминийден жасалған руль тажын пайдаланды. Бұл дизайн Rock Shox RS1 аспалы рулінде және Bontrager-дің қатты рулі, Switchblade-де қолданылды. Бонтрагердің Switchblade рулінің жабысқақ және бұралаң құлап кетуі мен тежегіш бастары бар нұсқалары шипалау немесе пісіруді қажет етпейтін рульге әкелді, осылайша түтіктерді қатайту арқылы алынған беріктікті сақтады. 1992 жылы Bontrager Cycles компаниясы бір адамдық шеберханадан шектеулі өндіріс орталығына дейін кеңейді. 1993 жылы олар рульді тұтқаларды шығара бастады. 1995 жылы Бонтрагердің серігі Ханс Хейм Санта-Круз Велосипедтеріне қосылып, Bontrager Cycles компаниясының үлесін сатуға шығарды. Trek компаниясы Bontrager Cycles компаниясын сатып алып, Бонтрагерді президент етіп тағайындады. Bontrager өндірісі екіге бөлінді. Санта-Круз қаласындағы рама шеберханасы жоғары сапалы тау велосипеді рамаларын (Race және Race Lite модельдері), Road Lite (жол жарысы), циклокросс рамаларын және кейін BMX рамасын жасауды жалғастырды. Осы уақытта Бонтрагер тау рамаларында екі бөліктен тұратын орындықтарды пайдалануды тоқтатып, бір ғана конус тәрізді түтікшеге ауыстырды. Тау велосипеді рамасының титаннан жасалған нұсқасы Ti Lite, түтікшелерді өндіруші Sandvik компаниясымен жасалды. Сонымен қатар, Privateer, бастапқы деңгейдегі рама, Santa Cruz жасаған рамалар сияқты True Temper түтікшелерін пайдалана отырып, бірақ шағын дизайндық өзгерістермен, Висконсин штатының Ватерлоо қаласындағы Trek зауытында жасалды. Бонтрагер Trek компаниясында өнімді әзірлеуді қолға алды, рульдерді, рульді тұтқаларды, рульдің ұштарын, орындықтардың тіректерін, шиналарды, краншеттерді, дөңгелектерді және дөңгелек жиынтықтарын жобалады. 1990 жылдардың соңында алюминийден жасалған рамаларды өндірудің жақсартылған әдістері оларды арзандатуға мүмкіндік берді, ал қатты болат рамалар сәннен шықты. Санта-Круз және Висконсин штаттарында Bontrager рамаларын шығару тоқтатылды. Бонтрагер Trek компаниясымен тау, жол және триатлон велосипедтері үшін дөңгелектер мен бөлшектерді әзірлеуді жалғастыруда. Бөлшектерді US Postal, Discovery Channel, Leopard Trek, Trek Livestrong, Science in Sport және Trek VW жол велосипед командалары қолданды. Триатлоншылар мен Ironman чемпиондары бұл бөлшектерді пайдаланды, олардың ішінде Крис Лиэто, Норманн Штадлер және Джули Дибенс бар.

In 1978, Bontrager became attracted to cycling and in 1979, he built his first road bike. With his motocross background he was attracted to mountain bike cycling. In 1980, he built his first mountain bike frame and founded Bontrager Cycles in Sunnyvale, California. In 1984, he cut 700C (ISO 622) 36 hole Mavic MA 2 road rims to the circumference of a 26" rim, re rolling them to create a 32 hole 26" rim. Bontrager rims were the first lightweight yet strong mountain bike rims, albeit using a profile intended for road racing bicycles. Mavic provided MA 40 MTB rims for some time. Bontrager went on designing lightweight rims, manufactured by Weinmann USA. Several were introduced but never went into high production because the Weinmann factory suffered a fire. The design of Bontrager frames was based on his studies at the University of California, Santa Cruz and experience as a motocross mechanic. While other manufacturers developed frames out of (oversized) aluminium, titanium, or carbon fibre, Bontrager believed steel was not outdated but that its design and production could be improved. Joints could be strengthened by gussets to distribute loads and reduce the weakening of brazing and welding. He found areas in which joints could be made by bonding and riveting, i. e. the frames made between 1989 and 1994 had cable stops milled out of aluminum that were bonded and riveted to the top tube. Frames made at Bontrager's Santa Cruz workshop had two piece seat stays made of larger diameter tubing in the upper area which added torsional stiffness around the brake bosses, while the smaller tubes in the lower area reduced weight and vertical stiffness of the rear triangle leading to better damping of hits. Bontrager published articles on bicycle design and construction, ranging from the effects of TIG welding on the tubes to the flaws in the accepted sizing methods of the day. In 1987, he designed and patented the composite fork crown. This used an aluminum fork crown that clamped the fork blades and the steerer instead of using welds or brazing. This design was used on the Rock Shox RS1 suspension fork, and Bontrager's own rigid fork, the Switchblade. Bontrager's versions of the Switchblade with bonded and riveted dropouts and brake bosses led to a fork with no welding or brazing, thus retaining the strength gained by tempering the tubing. In 1992, Bontrager Cycles expanded from a one man shop to a limited production facility. In 1993, they started to produce handlebar stems. In 1995, Bontrager's business partner, Hans Heim, left to join Santa Cruz Bicycles, and put his share of Bontrager Cycles up for sale. Trek acquired Bontrager Cycles and hired Bontrager as president. Bontrager production split in two. The frameshop in Santa Cruz continued to manufacture the high end mountain bike frames (the Race and Race Lite models), the Road Lite (road race), the cyclo cross frames, and later a BMX frame. At this same time, Bontrager stopped using two piece seat stays on mountain frames in favor of a single tapered tube. The Ti Lite, a titanium version of the mountain bike frame, was made by tubing manufacturer Sandvik. At the same time, the Privateer, an entry level frame, was designed using the same True Temper tubing as the Santa Cruz made frames but made at Trek's plant in Waterloo, Wisconsin, with small design changes. Bontrager took on product development at Trek, designing handlebars, handlebar stems, bar ends, seatposts, tires, cranksets and rims and wheels. By the end of the 1990s, improved production techniques for aluminium frames allowed them to be produced less expensively, and hardtail steel frames went out of fashion. Production of Bontrager frames ceased in Santa Cruz and Wisconsin. Bontrager continues to work with Trek to develop wheels and components for mountain, road and triathlon bikes. The components were used by the US Postal, Discovery Channel, Leopard Trek, Trek Livestrong, Science in Sport and Trek VW road cycling teams. Triathletes and Ironman champions have used the components and these include Chris Lieto, Normann Stadler and Julie Dibens to name but a few.

Велоспорт

Бонтрагер көптеген тау велосипеді жарыстарында қатысты, оның ішінде 24 сағаттық жарыстарда да. Ол Англиядағы Three Peaks Cyclo Cross жарысымен қатар, Пенсильвания штатының Мемлекеттік колледжінде өткен Trans Sylvania Mountain Bike Epic сияқты кезеңдік жарыстарда да өнер көрсетті.

Білім

Бонтрагер UCSC-де физика мамандығы бойынша білім алған.

Марапаттар мен мойындау

Бонтрагер 1994 жылы Тау велосипедінің Даңқ залына енгізілді.