Кіріспе
GEH статистикасы – жол қозғалысын есептеу, болжау және модельдеуде екі жол қозғалысы көлемін салыстыру үшін қолданылатын формула. GEH формуласы 1970 жылдары Лондонда көлік жоспарлаушысы болып жұмыс істеген Джеффри Э. Хаверстің есімімен аталады. Оның математикалық түрі хи-квадраттық тестке ұқсас болғанымен, бұл нағыз статистикалық тест емес. Керісінше, ол жол қозғалысын талдаудың әртүрлі мақсаттары үшін пайдалы болған эмпирикалық формула. "GEH статистикасының" формуласы: М – трафик моделінен алынған сағаттық трафик көлемі (немесе жаңа есептеу), ал С – нақты әлемдегі сағаттық трафик көлемі (немесе ескі есептеу). GEH статистикасын пайдалану екі көлемді салыстыру үшін қарапайым пайыздық көрсеткіштерді қолданғанда туындайтын кейбір қиындықтарды болдырмайды. Бұл себебі, нақты көлік жүйелеріндегі трафик көлемі кең ауқымда өзгереді. Мысалы, автожолдың басты арнасы сағатына 5000 көлік тасымалдаса, ал автожолға қосылатын жолдардың бірі сағатына 50 ғана көлік тасымалдауы мүмкін (мұндай жағдайда екі көлем үшін де қанағаттанарлық бір пайыздық ауытқуды анықтау қиын). GEH статистикасы бұл мәселені азайтады, өйткені GEH статистикасы сызықтық емес болғандықтан, GEH негізіндегі бірыңғай қабылдау шегін трафик көлемінің кең ауқымында қолдануға болады. GEH-ті саяхат сұранысын болжау модельдері үшін қабылдау критерийі ретінде қолдану Ұлыбританиялық автомобиль жолдары агенттігінің "Жолдар мен көпірлерді жобалау нұсқаулығында", Висконсин микромодельдеу нұсқаулықтарында, Лондонның көлік моделілеу нұсқаулықтарында және басқа да анықтамалықтарда мойындалған. "Базалық" сценарийдегі трафик модельдеу жұмысында 5.0-ден төмен GEH көрсеткіші модельденген және байқалған сағаттық көлемдердің жақсы сәйкес келетінін көрсетеді (ұзақ немесе қысқа мерзімді ағындарды осы шекті мәндерді пайдалану үшін сағаттық шамаларға айналдыру қажет). DMRB мәліметтері бойынша, трафик моделіндегі көлемдердің 85%-ы 5.0-ден төмен GEH көрсеткішіне ие болуы керек. 5.0-ден 10.0-ге дейінгі GEH көрсеткіштері қосымша зерттеуді қажет етуі мүмкін. Егер GEH 10.0-ден жоғары болса, онда саяхат сұранысы моделінде немесе деректерде проблема бар болуы мүмкін (бұл деректерді енгізу қатесі сияқты қарапайым немесе модельді калибрлеудегі қиындықтар сияқты күрделі болуы мүмкін).
Where M is the hourly traffic volume from the traffic model (or new count) and C is the real world hourly traffic count (or the old count)
Using the GEH Statistic avoids some pitfalls that occur when using simple percentages to compare two sets of volumes. This is because the traffic volumes in real world transportation systems vary over a wide range. For example, the mainline of a freeway/motorway might carry 5000 vehicles per hour, while one of the on ramps leading to the freeway might carry only 50 vehicles per hour (in that situation it would not be possible to select a single percentage of variation that is acceptable for both volumes). The GEH statistic reduces this problem; because the GEH statistic is non linear, a single acceptance threshold based on GEH can be used over a fairly wide range of traffic volumes. The use of GEH as an acceptance criterion for travel demand forecasting models is recognised in the UK Highways Agency's Design Manual for Roads and Bridges the Wisconsin microsimulation modeling guidelines, the Transport for London Traffic Modelling Guidelines and other references. For traffic modelling work in the "baseline" scenario, a GEH of less than 5.0 is considered a good match between the modelled and observed hourly volumes (flows of longer or shorter durations should be converted to hourly equivalents to use these thresholds). According to DMRB, 85% of the volumes in a traffic model should have a GEH less than 5.0. GEHs in the range of 5.0 to 10.0 may warrant investigation. If the GEH is greater than 10.0, there is a high probability that there is a problem with either the travel demand model or the data (this could be something as simple as a data entry error, or as complicated as a serious model calibration problem).
ГЭЖ статистикасына қатысты ортақ сын
GEH статистикасы мәндердің мөлшеріне байланысты. Сондықтан, әртүрлі ұзақтықтағы екі санаудың (мысалы, күндізгі және сағаттық мәндер) GEH статистикасын тікелей салыстыруға болмайды. Осы себепті GEH статистикасы басқа көрсеткіштерді бағалауға қолайлы емес, мысалы, сапардың қашықтығын. Ауытқулар жоғары және төмен бағытта әртүрлі бағаланады, сондықтан есептеу симметриялы емес. Сонымен қатар, GEH статистикасы бірліксіз емес, ол бірлікпен беріледі. GEH статистикасы 0 (сәйкестік жоқ) пен 1 (толық сәйкестік) арасындағы мәндер диапазонына жатпайды. Осылайша, мәндер диапазонын түсіну үшін жеткілікті тәжірибе қажет (= интуитивті емес). Бұған қоса, оның мәнінің дұрыс негізделген статистикалық есептелуі жоқ деп сынға ұшырайды.
The GEH statistic does not fall within a range of values between 0 (no match) and 1 (perfect match). Thus, the range of values can only be interpreted with sufficient experience (= non intuitively). Furthermore, it is criticized that the value does not have a well founded statistical derivation.
SQV статистикасының дамуы
GEH статистикасына балама өлшем – жоғарыда айтылған мәселелерді шешетін Масштабталатын сапа көрсеткіші (SQV): ол әртүрлі индикаторларға қолданылады, симметриялы, өлшем бірліктері жоқ және 0 мен 1 арасындағы мәндер диапазонына ие. Бұған қоса, Фридрих және авторлар GEH статистикасы мен қалыпты үлестірілім арасындағы қатынасты, сондай-ақ SQV статистикасы мен қалыпты үлестірілім арасындағы қатынасты анықтайды. SQV статистикасы масштабтау коэффициенті бар эмпирикалық формула арқылы есептеледі:
Стандартты ауытқуды және іріктеме көлемін есепке алу
Қозғалыс көрсеткіштерін немесе көлік ағынының көлемін зерттеу жиі идеалды емес жағдайларда жүргізіледі, мысалы, үлкен стандарттық ауытқулар немесе кішкентай үлгі көлемі болғанда. Мұндай жағдайлар үшін Friedrich және авторлар SQV статистикасын есептеу кезінде осы екі жағдайды біріктіретін процедураны сипаттады.