Кіріспе

Американдық саясаткер және прокурор

Стивен Лоуренс Кули (1 мамыр 1947 жылы туған) – американдық саясаткер және прокурор. Ол 2000 жылдан 2012 жылға дейін Лос-Анджелес округінің аудандық прокуроры болды. Кули 2004 және 2008 жылдары қайта сайланды. 2010 жылы Кули 8 маусымда өткен алғашқы сайлауда Джон С. Истман мен Том Харманға қарсы Калифорнияның бас прокуроры лауазымына республикалық партиядан үміткер болып жеңіске жетті. Жалпы сайлау кампаниясы барысында Кули 2008 жылы Калифорнияда бір жынысты некелерге тыйым салған, бірақ федералды соттарда қайта қаралып жатқан 8-қадамды қорғайтынын мәлімдеді. Кули қарашаның 2 күні өткен жалпы сайлауда Сан-Франциско округінің прокуроры, демократ Камала Харриске еңсесін тіре алмады. Бұл жарыс өте тартысты болды және нәтижелері 2010 жылдың 24 қарашасына дейін ресми жарияланбады.

Ерте өмір және білім

Бес баланың екіншісі Кули Лос-Анджелестегі Сент-Винсент ауруханасында (қазіргі Сент-Винсент медициналық орталығы) дүниеге келді. Әкесі ФБР агенті, анасы үй шаруасымен айналысты. Кули Лос-Анджелестегі Pater Noster орта мектебінде білім алды. Калифорния мемлекеттік университетінде, Лос-Анджелесте, Кули студенттік кеңестің президенті болып екі рет сайланды және Phi Kappa Phi қауымдастығына қабылданды. Ол сондай-ақ Zeta Beta Tau студенттік братствосының мүшесі болды. 1970 жылы ол өзінің бітіруші курсының салтанатты жиынында сөз сөйледі. Ол Оңтүстік Калифорния университетінің құқық мектебіне түсіп, 1973 жылы заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Сол жылы ол Лос-Анджелес округінің аудандық прокуратурасына қызметке орналасты. Кули жеті жылдан астам Лос-Анджелес полиция департаментінде қосалқы полиция офицері болып, ал 27 жыл прокурор болып жұмыс істеді.

Лос-Анджелес округінің округтiк прокуроры

Кули 2000 жылғы сайлауда екі мерзімдік округтік прокурор Гил Гарсеттиге қарсы шықты. Гарсетти мен Кулидің ұзақ жылдарға созылған жеке және кәсіби бәсекелестігі болды, бұл кем дегенде 1996 жылға дейін барып жетеді, ол кезде Кули Гарсеттидің қарсыласы Джон Линчті қайта сайлауға қолдаған еді. Гарсетти Линчті 2,2 миллионнан астам дауыс арасында шамамен 5000 дауыс айырмасымен жеңді. Сайлаудан кейін Гарсетти Кулиді басшылық лауазымнан аудандық әлеуметтік қорғау алаяқтығы бөліміне ауыстырды. Бұл қадам Гарсеттидің 1988 жылы сол кездегі округтік прокурордың орынбасары Айра Райнердің төмендетуіне ұқсас болды, бұл Гарсеттидің бұрынғы ұстазына қарсы шығып, 1992 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жеткеніне себеп болды. Кули үш үміткердің арасындағы бәсекелі алғашқы сайлауда Гарсеттиді жеңіп, 39 пайыз дауыс жинады, Гарсетти 37 пайыз дауыс алды, бұл екеуін қарашадағы жалпы сайлауда қайта сайлауға мәжбүр етті. Екі үміткердің арасындағы екінші турда Кули Гарсеттиді 64-ке 36 пайызбен жеңді. 2003 жылдың 9 сәуірінде ол кеңседегі Экологиялық қылмыстар бөлімін жабатынын хабарлады. Бұл жабылудан кейін Лос-Анджелес окруғындағы барлық экологиялық қылмыстарды қарау үшін тек бір ғана адвокат қалды. Қайта ұйымдастыруға Әділет жүйесінің тұтастығы бөлімі, сот-медициналық сараптама бөлімі және құрбандықтарға тигізген әсер бағдарламасы кірді. Кули Калифорния штатының «Үш соққы» заңына қатысты кеңсе саясатын өзгертті, мақсаты – үкімдердің пропорционалдығын және округ бойынша тең қолданылуын қамтамасыз ету болды. Округтік прокурор қызметін атқару кезеңінде Кули «Үш соққы» заңына қарсы күш-жігерін жалғастырды, пропорционалдықты қолдайтын және «Үш соққы» заңын өзгертетін дауыс беру шараларын қолдады. Осы күш-жігердің салдарынан Кули 2006 жылы Калифорния округтік прокурорлар қауымдастығынан шығуға мәжбүр болды. Округтік прокурор ретінде Кули алғаш рет Винона Райдерді дүкеннен ұрлық жасады деген айыппен сотқа салғанда танымал болды. Кули оған қарсы төрт қылмыстық іс қозғады және британдық «The Guardian» газетінде «көрсетілімдік сот» деп сипатталған сегіз прокурор мен заңгердің көмекшілерін тағайындады. Кейін Калифорния адвокаттар коллегиясы оның әрекеттері үшін Кулиді ескертті.

Екінші мерзім

2006 жылы Кули «Джессика заңы» деп белгілі болған 83-жобаға, Флоридада мерзімінен бұрын босатылған жыныстық қылмыскердің 9 жасар Джессика Лансфордты зорлап өлтіруіне байланысты қабылданған шараға публично қарсы шыққан ең танымал құқық қорғау органы болды. Кули «Джессика заңын» «жетілдірілмеген» деп сынап, «жыныстық қылмыскерлерді ұнатпау – жақсы және танымал нәрсе, бірақ олармен күресу үшін бірдеңе жасағанда, мұқият ойлану керек» деді. Калифорниялық сайлаушылар 83-жобаны дауыстардың 70,5% дауысымен қабылдады. Екінші мерзімінде Кулидің кеңсесі Роберт Блейкті әйелі Бонни Ли Беклиді өлтіргені үшін соттауға тырысып, сәтсіз аяқтады. Роберт Блейктің ақталуы туралы сұраққа жауап бергенде, Кули оны ақтаған қазылар алқасының мүшелерін «өте ақымақ» деп атады және бұл мәлімдемесі үшін кешірім сұраудан бас тартты. Los Angeles Times газетінің хабарлауынша, зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдердің жақтастары Кулидің Дебора Пиглердің және басқа да осындай істерді қарауын сынады. Сегіз істің сегізінде ол Калифорния заңына қарсы болды, бұл заң түрмедегі зорлық-зомбылықтан зардап шеккен әйелдерге, алғашқы сот процесінде отбасылық зорлық-зомбылықтың дәлелдері ұсылмаған жағдайда, жаңа сот отырысын өткізуге мүмкіндік береді. Кули бастапқыда Пиглердің түрмеден босатылуын қолдаған, бірақ кейіннен оның жазасын қысқарту туралы жазбаша ұсынысын кері қайтарып алды. 2008 жылғы сайлауға бір апта қалғанда, Кули «Джессика заңын» бұзғаны және қорғаушы адвокаттар мен судьялармен келісім жасасып, жазасын өтеген қатыгез жыныстық қылмыскерлерге қатысты қатаң шаралар қабылдауды кейінге шегергені үшін сынға ұшырады. 2006 жылдың қарашасында өткен референдум бойынша кейбір қылмыскерлерді белгісіз мерзімге ауруханаға жатқызуға құқығы болса да, Кули тек екі жылдық жазаны талап етті.

Үшінші мерзім

2008 жылдың маусым айында Кули үшінші мерзімге сайланды, қарсыластарын – L.A. округі Прокурорлар одағының төрағасы Стив Ипсенді және адвокат, профессор Альберт Роблсты жеңіп шықты. Кули «Марсидің заңы: Құрбанның құқықтары туралы заң» (Proposition 9) жобасына қарсы болғаны үшін көп сынға ұшырады. Кули L.A. Times газетіне, «Марсидің заңы» бойынша дауыс беруге бара жатқан сайлаушыларға, бұл заңның «ондаған жылдар бойы жүргізілген заң шығару жұмысын және сот сараптамасын» жоққа шығаратынын айтты. Ол сайлаушылардың сезіміне ойнап, әйел құрбанның есімімен өзін «мұздақтағы шикізат сияқты» сатады деді. 2008 жылдың 28 сәуірінде L.A. Times газетінің редакторы Кули туралы былай деп жазды: «Ол 2000 жылы Гил Гарсеттиді үшінші мерзімге үміткер болғаны үшін сынаған және өзі тек екі мерзім ғана қызмет ететінін уәде бергені еске түсіреді». Бірақ 2008 жылы ол уәдесіне қарамастан үшінші мерзімге түсуге бел буды. Кулидің 2008 жылғы сайлаудағы қарсыластарының бірі Альберт Роблсқа қарсы, округтік прокуратура 2007 жылдың қараша айында қылмыстық іс қозғады. Роблсқа қайтарған адресі жоқ екі саяси жарнама басу және саяси науқанға 100 доллардан астам ақша жұмсау тағылды. Роблс Кулиді жеке өшпенділікпен және 2008 жылғы маусымдағы округтік прокурор сайлауының нәтижесіне әсер ету үшін оған қарсы айыптар қойғанын айыптады. Кули бұл айыптауларды жоққа шығарды және бір айдан кейін Оңтүстік Калифорния Суын Толықтыру Округінің кеңесіне қайта сайланды. Аудандық прокурорлар қауымдастығы Кулиге қарсы федералды сотқа шағым түсірді. Шағым АҚШ Конституциясының Бірінші түзетуін бұзғаны үшін берілді. Сот судьясы Отис Д. Райт II округтік прокурор Кулидің әрекеттерін «көзге түріп, кең таралған» деп сипаттады. Судья Райт Кулиге кәсіподақ мүшелігіне байланысты қызметкерлерді кемсіту немесе олардан кек алу сияқты әрекеттерден бас тартуға бұйрық беріп, алдын ала тыйым салды. L.A. Times газеті «Лос-Анджелес округінің округтік прокуроры Стив Кули заңсыз кәсіподаққа қарсы науқан жүргізді, онда ол және оның қызметкерлері кәсіподақ жетекшілерін мазақтады және әділетсіз жазалады» деп хабарлады. Лос-Анджелес округі Жұмыспен байланыс комиссиясының тыңдау офицері Томас С. Керриган айлар бойы куәліктерді тыңдап, Кулидің басшылығымен жұмыс істейтін тәжірибелі аудандық прокурорлар мен прокурорлардың жоғары бағаланған жұмыстарына қарамастан, оларға кек қайтарылғанын анықтады. Керриган Кулидің одақты жоюға бағытталған «қасақана және жасырын науқан» жүргізгенін мәлімдеді. Metropolitan News Enterprise хабарлағандай, Керриган ERCOM басшысымен электрондық поштамен сөйлесіп, жағымсыз ex parte байланыстарды және ашылу материалдарында ұсынылған электрондық поштаны алып тастауды көрсетті. 2009 жылы Кули, федералды билік органдарымен бірге, Цюрих кинофестиваліне бара жатқан кинорежиссер Роман Поланскиді тұтқындау және экстрадициялау үшін Швейцария үкіметінен сұраныс жасағанда бүкіл елде жаңалықтарға шықты. Полански 1978 жылдың ақпанында Лос-Анджелесте кәмелетке толмағандармен заңсыз жыныстық қатынас жасағанын мойындағаннан кейін АҚШ-тан қашып кеткеннен кейін 31 жылдан бері іздеуде болды. 2010 жылдың шілдесінде швейцариялық сот экстрадиция туралы өтінішті қабылдамады және Поланскиді босатты. Кули, Дж. Д. Фредрикс (1903–1915) және Бурон Фитц (1928–1940) – Лос-Анджелес округінің үш толық мерзімге сайланған жалғыз округтік прокурорлары. Кули 2012 жылы төртінші мерзімге түсуден бас тартты.

Саясат

2009 жылы Кули Лос-Анджелес округінде рецепт бойынша сатылатын дәрілік марихуана диспансерлеріне қарсылығын білдірді. Оның басшылығы Лос-Анджелес қаласында, сондай-ақ Белл, Вернон, Беверли-Хиллз, Комптон, Инглвуд, Саут-Гейт, Темпл және Ирвиндейл сияқты көптеген қалаларда саяси жемқорлықты қатаң қудалады. Кули штат сенаторы Род Райтты сайланған округінен тыс жерде тұрғандығы үшін, ал Инглвуд қаласының мэрі Рузвельт Ф. Дорнды Инглвуд қаласынан алған арзан несиесі үшін тергеді. Дорн мен Райт екеуі де кінәлі деп танылды.

Мемлекеттік қызметтен кейінгі мансап

2012 жылы Кули Стив Кули & Associates консалтингтік фирмасын құрды. Фирманың сайтында «Клиенттердің бизнес-жобаларын дамытуға көмектесеміз, азаматтық соттардағы дауларды жүргіземіз және қылмыстық мәселелер бойынша кеңес береміз» деп көрсетілген. Азаматтық және қылмыстық сот ісі арасындағы ерекшелік, оның компаниясы қылмыстық сотта клиенттерді қорғамайды дегенді білдіреді, әйтсе де Кулидің заңгерлік тәжірибесі қылмыстық қудалаумен байланысты болған.

Дэвид Дейлиденнің және Медициналық прогресс орталығының өкілі

2017 жылы Кули Дэвид Дейлиденді, абортқа қарсы белсенді және Медициналық прогресс орталығының негізін қалаушыны қорғауды бастады, Дейлиден мен Сандра Мерриттке бірнеше жоспарланған ата-аналар басшыларын олардың рұқсатынсыз жасырын түрде жазғандықтары және жоспарланған ата-аналар ұрықтан алынған дене мүшелерін заңсыз сатады деп айыптағандықтары үшін 15 қылмыстық іс қозғалғаннан кейін. Ұлттық аборт федерациясының Дейлиден мен Медициналық прогресс орталығына қарсы сот процесінде федералды судья Уильям Орик III және 9-шы апелляциялық сот Далейден мен CMP-ге жеке кәсіби кездесулерде заңсыз алынған видеоларды жариялауға тыйым салатын қаулы шығарды. Бірақ, Дейлиденнің адвокаты, бұрынғы Лос-Анджелес округінің прокуроры Стив Кулидің веб-сайтында жаңа видеолар пайда болды. Судья Орик Дейлиденді және оның адвокаттары Кули мен Брентфорд Дж. Феррейраны 14 маусымдағы сот отырысына қатысуға бұйырды. 2017 жылдың 11 шілдесінде судья Орик адвокаттар Кули мен Феррейраны сотқа құрметсіздік танытқан деп таныды, "Қылмыстық қорғау кеңестері алдын ала тыйымды бұзуға бола ма, жоқ па, оны шешуге құқығы жоқ". 17 шілдеде судья Орик Дейлиденді, оның адвокаттарын және Медициналық прогресс орталығын да құрметсіздік танытқан деп таныды. Судья Орик Дейлиденге 2016 жылғы алдын ала тыйымға қатысты видеоматериалдар мен басқа да материалдарды тапсыруға бұйрық берді.

Отбасы

Кули 1975 жылдан бері бұрынғы сот хатшысы Жанамен үйленген. Олардың ұлы Майкл Fox Sports телеарнасының продюсері, ол аудандық прокурордың орынбасарымен тұрмыс құрған. Олардың қызы Шаннон Лос-Анджелес округінің Жоғарғы сотының судьясы болып дауыс берусіз сайланды және 2020 жылы қызметін бастайды.