Кіріспе

Ресей суретшісі Илья Иванович Машков (Илья Иванович Машков; 29 шілде 1881 [ескі стиль бойынша 17 шілде 1881] – 20 наурыз 1944) – орыс суретшісі, "Бубновый Валет" (алмаз жолы) тобының ең маңызды және ең ерекше суретшілерінің бірі.

Өмірбаян

Ол Дон (Волгоград маңындағы) Михайловская казак ауылында 1881 жылы 29 шілдеде [О. С. 17 шілде 1881] шаруа отбасында дүниеге келген. 1900 жылы Мәскеуге келгеннен кейін ол Мәскеудің сурет, мүсін және сәулет мектебінде оқыды, оның мұғалімдері Константин Коровин мен Валентин Серов болды. 1909 жылы өнерпаздық еркіндігі үшін мектептен шығарылды. Студент кезінде Батыс Еуропаның бірқатар елдеріне, сондай-ақ Түркия мен Египетке саяхат жасады. Ол "Мир иску́сства" және "Алмаз шегесі" (Jack of Diamonds) бірлестіктерінің мүшесі болды. Ол Мәскеуде тұрып, кейде туған ауылына қайтып тұрады. Оның шығармашылығы ХХ ғасырдағы түстер революциясын көрсетеді. Пауль Сезанн мен Анри Матистің өнердегі жаңалықтары оның суреттерінде айқын байқалады, олар халық өнерінің күшті энергиясын қамтиды. Өмірлік күшпен сезімтал, қозғалысқа толы түс өрнегі қалалық фольклорға тән бастапқы симметрия заңдарымен үйлеседі: белгілер, табақтар. Суретші өзінің сүйікті жанры – натюрмортта ерекше шеберлікке жетті. Ол материалдық әлемді гиперболамен бейнелейді, формаларды жинақтайды, түс контрасттарын күшейтеді және текстураны асыра сілтейді, осылай күшті кескіндемелік формулаларды жасайды. "Алмаз шегесі" бірлестігінің негізгі жанры – натюрморттан (Мысалы, "Тарелкадағы жемістер", 1910; "Қабақ", 1914), Машков театрлық, ойын тудыратын портреттер жасады (И. Е. Киркалдидің портреті, 1910; Өзінің портреті, 1911). 1920-1930 жылдары суретші өзінің инновациялық жетістіктерін ескі шеберлердің суреттерінің нәзіктігімен үйлестіруге тырысты (Тағам, Мәскеу наны, 1924). Кейін суретші социалистік реализм қағидаларын ұстанды. Табиғатқа деген сүйісін сақтай отырып, ол шедеврлер жасауын жалғастырды (Натюрморт. Ананастар мен банандар, 1938). Илья Машков 1906 жылдан бастап орыс өнерінің күзгі көрмесінде, 1911 жылдан бастап тәуелсіздер салонында көрмеге қатысты. 1913 жылы Амстердамдағы Stedelijk мұражайында өткен Exposition Internationale du Cercle de l’art Moderne көрмесіне қатысты. 1924 жылы Машковтың туындылары АҚШ-та және Венецияда көрсетілді. 1944 жылы 20 наурызда Мәскеуде қайтыс болды. 2013 жылдың маусым айында Лондондағы Ресей өнер апталығында Кристис аукционында Машковтың "Жемістермен натюрморты" рекордтық 7,3 миллион долларға сатылды. Сурет өнер нарығында тұңғыш рет көрсетілген кезде, оның құны шамамен 1,5-2,3 миллион доллар деп бағаланған. "Жемістермен натюрморт" – "Ресейлік неопримитивизмнің ең жақсы үлгісі" деп танылды. 1910 жылы жазылған бұл сурет бірден Мәскеудегі "Алмаз шегесі" көрмесінде көпшілік назарына ұсынылды, ол ресейлік авангардтың алғашқы көрмелерінің бірі болды.