Владимир Татлин: Ресей суретшісі, архитектор және авангардист

Кіріспе

Владимир Евграфович Татлин (28 желтоқсан 1885 [ескі стиль бойынша 16 желтоқсан 1885] – 31 мамыр 1953) – орыс және совет суретшісі, архитектор және сахна суретшісі. Татлин 1919 жылы құрылысын бастаған Үшінші Интернационал монументінің, көбінесе Татлин мұнарасы деп аталатын, авторы ретінде танылды. Казимир Малевичпен бірге ол 1920-ші жылдардағы совет авангарды өнер қозғалысының ең ірі екі өкілінің бірі болды, содан кейін конструктивизм қозғалысындағы маңызды суретшіге айналды.

Өмірбаян

Владимир Евграфович Татлин Ресей империясының Мәскеу қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Евграф Никофорович Татлин, Орелден шыққан текті ақсүйек, Санкт-Петербургтегі Технологиялық институтының түлегі, инженер-механик және Мәскеу-Брест теміржолында жұмыс істеген. Анасы, Надежда Николаевна Татлина (Барт), ақын, "Народная воля" революциялық қозғалысына көңіл білдірген. 1887 жылы қайтыс болғаннан кейін әкесі қайтадан үйленіп, Харьковқа көшіп өтеді. Мәскеудегі сурет, мүсін және сәулет мектебінде оқуға қабілетсіздігінен кейін әкесімен бірге өмір сүрген Евграф 1904 жылы қайтыс болды, сондықтан жас Владимир Харьков өнер мектебіндегі оқуын тоқтатып, Одессаға теңіз саудасының курсанты болуға кетті. Өзінің естеліктерінде айтқанынша, теңіз бен алыс елдер оған күнкөріс құралымен қатар шабыт көзі болды; ол бүкіл Қара теңізді және Мысырды аралап жүзді. 1911 жылы туысының жанында өмір сүру үшін Мәскеуге қайта көшіп келіп, өнер мансабын икона суретшісі ретінде бастады. Харьковта тұрғанда үйренген украиндық халық аспабы – бандурада ойнаған және украин тілінде ән айтып, шетелде кәсіби бандурист ретінде өнер көрсеткен. 1913 жылы Париж сапарында Пабло Пикассоның туындыларымен танысқан. Татлин Үшінші Интернационалға арналған, сондай-ақ Татлин мұнарасы деп аталатын алып ескерткіштің авторы ретінде танылды. Оның жобалау жұмысы 1919 жылы басталды. Бірақ қаржылық және техникалық себептерге байланысты мұнара ешқашан салынбады. Татлин революцияға дейінгі кері рельефтерімен, ағаш пен металдан жасалған үш өлшемді құрылымдарымен (кейбіреулері бұрыштарда орналасқан) кеңестік революциядан кейінгі конструктивизм өнерінің негізін қалаушысы саналды. Ол бұл мүсіндерді өнердің дәстүрлі идеяларын күдік тудыру үшін жасаған, бірақ өзін конструктивист санамады және оның көптеген идеяларына қарсы болды. Варвара Степанова, Александр Родченко, Мануэль Рендон Семинарио, Хоакин Торрес Гарсия, Ласло Мохоли-Надь, Антуан Певснер және Наум Габо сияқты көрнекті конструктивистер кейіннен пайда болды. Карьераларының басында әріптес болғанмен, Татлин мен Малевич 1915 жылы (конструктивизмнің пайда болуынан бұрын) "соңғы футуристік көрме" деп аталған 0.10 көрмесінде Малевичтің онда көрсеткен "супрематистік" туындыларына байланысты қызу және ашық пікір алмасып, қарым-қатынастарын уақытша тоқтатты. Бұл Малевичтің өз идеяларын Витебск қаласында одан әрі дамытуына себеп болды, онда ол UNOVIS ("Жаңа өнер жақтастары") деген мектепті құрды. Татлин сонымен қатар киімдерді, түрлі заттарды және ұшуды зерттеді, нәтижесінде жеке ұшу аппаратын жасады. 1925-1927 жылдары Киев өнер институтының театр, кино және фотосурет кафедрасын басқарды және сабақ берді. 1948 жылы коммунизмге қарсы көзқарасы үшін қатты сынға ұшырап, жұмысынан босатылды, бірақ қуғынға түспеді. Владимир Евграфович Татлин 1953 жылы Мәскеуде қайтыс болды және Новодевичье бейіштесіне жерленді.

Vladimir Yevgrafovich Tatlin was born in Moscow Russian Empire. His father, Yevgraf Nikoforovich Tatlin was a hereditary nobleman from Oryol, a mechanical engineer graduated from the Technological Institute in St. Petersburg and employed by the Moscow Brest Railway in Moscow. His mother, Nadezhda Nikolaevna Tatlina (Bart) was a poet who sympathized with the Narodnaya Volya revolutionary movement. After she died in 1887, his father married again and resettled to Kharkiv. His father, by whom he lived after having failed to study in Moscow School of Painting, Sculpture and Architecture died in 1904, so young Vladimir had to interrupt his studies at the Kharkov Arts School and to leave for Odesa to become a merchant sea cadet. According to his own memories, sea and distant lands gave him both means of subsistence and source of inspiration; he sailed all across the Black Sea and also to Egypt. In 1911 he resettled to Moscow to live by his uncle and began his art career as an icon painter. He also played the bandura, a Ukrainian folk instrument he picked up when living in Kharkov, and performed abroad as a professional bandurist, accompanying his own singing in Ukrainian. Tatlin became familiar with the work of Pablo Picasso during a trip to Paris in 1913. Tatlin achieved fame as the architect who designed the huge monument to the Third International, also known as Tatlin's Tower. Tatlin began to design it in 1919. For financial and practical reasons, however, the tower was never built. Tatlin was also regarded as a progenitor of Soviet post revolutionary constructivist art with his pre revolutionary counter reliefs, three dimensional constructions made of wood and metal, some placed in corners (corner counter reliefs) and others more conventionally. Tatlin conceived these sculptures in order to question the traditional ideas of art, though he did not regard himself as a constructivist and objected to many of the movement's ideas. Later prominent constructivists included Varvara Stepanova, Alexander Rodchenko, Manuel Rendón Seminario, Joaquín Torres García, László Moholy Nagy, Antoine Pevsner and Naum Gabo. Although colleagues at the beginning of their careers, Tatlin and Malevich quarrelled fiercely and publicly at the time of the 0.10 Exhibition in 1915 (long before the birth of constructivism), also called "the last futurist exhibition", apparently over the 'suprematist' works Malevich exhibited there. This led Malevich to develop his ideas further in the city of Vitebsk, where he found a school called UNOVIS (Champions of the New Art). Tatlin also dedicated himself to the study of clothes, and various objects, and flight, culminating in the construction of Letatlin personal flying apparatus. Tatlin taught and directed the theatre, film and photography department at the Kyiv Art Institute from 1925 to 1927. In 1948 he was heavily criticized for his allegedly anti communist stance and lost his job, but was not repressed. Tatlin died in 1953 in Moscow and was buried at the Novodevichy Cemetery.