Наум Габо: Советтік мүсінші және авангард өкілі

Кіріспе

Совет мүсіншісі (1890–1977)

Наум Габо, туған аты Наум Немия Певзнер (орыс: Наум Борисович Певзнер, иврит: נחום נחמיה פבזנר) (5 тамыз 1890 [ескі стиль бойынша 24 шілде 1890] – 23 тамыз 1977) – Ресей революциясынан кейінгі авангард және 20-ғасыр мүсіншілігінің дамуындағы ықпалды мүсінші, теоретик және маңызды тұлға. Оның туындылары геометриялық абстракцияны ұсақ рельефтер мен құрылымдардағы, монументалды қоғамдық мүсіндердегі және жаңа материалдарды – нейлон, сым, люцит, жартылай мөлдір материалдар, шыны және металл – пайдаланатын новаторлық кинетикалық туындылардағы форманың динамикалық ұйымдастырылуымен үйлестірді. Габо өз заманының ғылыми және саяси революцияларына жауап ретінде Берлин, Париж, Осло, Мәскеу, Лондон және, ақырында, АҚШ қалаларында өмір сүрді, сондай-ақ кубизм, футуризм, конструктивизм, Баухаус, де Стиль және Абстракция Креация тобы сияқты сол кездегі маңызды авангардтық қозғалыстардың шеңберінде жұмыс істеді. Габоның ерекше қызығушылығы – теріс кеңістікті бейнелеу, "жабық көлемнен немесе массадан босатылған" кеңістік және уақыт. Габо өз идеяларының көптеген бөлігін Конструктивистік Реалистік Манифестінде жазды, оны ол ағасы, мүсінші Антуан Певзнермен бірге 1920 жылы Мәскеуде ашық ауада өткен көрмеге қоса берілген үнқағаз ретінде жариялады. Онда ол кубизм мен футуризмнен арылуға тырысты, түс, сызық, көлем және қатты массаның статикалық, сәндік қолданылуын жаңа элемент – "нақты уақытты қабылдауымыздың негізгі формалары" – "кинетикалық ырғақтар" пайдасына тастады. Габо скульптураның, әсіресе абстрактілі, конструктивистік скульптураның адам тәжірибесін және руханилықты қазіргі заман, әлеуметтік прогресс және ғылым мен технологияның жетістіктерімен үйлесімді етуге қабілетіне сенді. Оның алғашқы құрылымдары, мысалы, "Бас №2", фигураның массасын жеткізбей, оның көлемін бейнелеудегі формальді эксперименттер болды. Габоның Реалистік Манифестінде айтылған тағы бір маңызды мәселе – өнердің уақытты қоса алғанда, төрт өлшемде белсенді болуы керек екендігі. Габоның қалыптасу жылдары Мюнхенде өтті, онда ол 20-ғасырдың басындағы көркемдік, ғылыми және философиялық пікірталастарға белсенді қатысты. Осы зияткерлік пікірталастарға қатысқандықтан, Габо Ресей революциясынан кейінгі Мәскеу авангардының жетекші тұлғасына айналды. Мюнхенде Габо өнер тарихшысы Генрих Вёльфлиннің лекцияларын тыңдап, Эйнштейннің және оның ғылыми теорияның жаңашыл әріптестері, сондай-ақ философ Анри Бергсонның идеяларын білді. Медицина, табиғаттану және инженерлік ғылымдарды оқыған ол табиғаттағы тәртіптің бар екенін түсінді, бұл барлық жаратылысты ғаламшармен байланыстырады. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Габо Кандинскийдің "Сәндегі рухани туралы" еңбегін оқып, абстрактілі өнердің принциптерін білді. Габоның көзқарасы қиялы мен құлшынысымен ерекшеленеді. Оның көрмелері жылдар бойы оның мүсіндеріндегі эмоционалды күштің арқасында үлкен қызығушылық тудырды. Габо өзін "дүниедегі сезімдерімді білдіру үшін бейнелер жасайтын адам" деп сипаттады. Оның туындыларында Габо уақыт пен кеңістікті құрылыс элементтері ретінде пайдаланды, оларда қатты материя ашылып, әсем сюрреалистік және басқа әлемге айналады. Оның мүсіндері қолға түсетін және қолға түспейтін нәрселер, қарапайым шындық пен интуитивті қиялдың шексіз мүмкіндіктері арасындағы байланысты тудырады. Габоның қиялының байлығына қарамастан, оның практикалық қабілеті оның туындыларын жасау мен өндіруге көмектесті. Ол тек оның әсем мүсіндері үшін ғана емес, сонымен қатар сәулет үшін де қолданылатын құрылыс жүйелерін ойлап тапты. Ол өз туындыларында ең алғашқы пластиктер, балық аулау желісі, қола, перспекс табақтары және тас сияқты әртүрлі материалдарды пайдаланды, сонымен қатар кейде мүсінді қозғалту үшін моторларды қолданды. Габоның туындыларын зерттеуші Кэролайн Коллиер: "Габо өнерінің нағыз мәні оның физикалық материалдарында емес, кеңістік, уақыт және қозғалыс туралы түсінігінде жатыр. Оның ең кішкентай туындыларының "тыныш ортасындағы" тыныштықта біз кеңістіктің шексіздігін, оның ұғымдарының ұлылығын, уақыттың үздіксіз өсуін сезінеміз". Шындығында, Габо мүсініндегі қозғалыс элементі өмірдің өзіндегі хаотикалық үлгілерден гөрі жасырын және терең, күшті ырғақпен байланысты. Форманың дәлдігі көрерменді оның мүсіндеріне, олардың ішінде, үстінде және айналасында саяхаттауға шақырады. Габо өзінің конструктивтік өнері үшін философиясын және Ресей революциясының ашқан мүмкіндіктеріне қуанғанын жазған Реалистік Манифестін жариялады. Габо революцияны адам құндылықтарының жаңаруының бастауы деп қарады. 1920 жылы Мәскеу көшелерінде манифесттің 5 мың данасы таратылды. Габо революцияны және екі дүниежүзілік соғысты бастан өткерді, сонымен қатар еврей болды және нацистік Германиядан қашқан. Габоның қырқылысының күшті сезімі оның "идеалды" өнер формаларындағы тыныштықта көңіл табуға тырысты. Оның мүсіндерінде ол барлық хаос, зорлық-зомбылық және қайғыдан құтылды. Габо өміріндегі қараңғы жақтарын еске алмай, сынғыл болғанымен, құрылымды тұрақтандырып, қырқылыстың күшін басаңдататын мүсіндер жасады.

Naum Gabo, born Naum Neemia Pevsner (Russian: Наум Борисович Певзнер, Hebrew: נחום נחמיה פבזנר) (5 August 1890 [O. S. 24 July 1890]23 August 1977) was an influential sculptor, theorist, and key figure in Russia's post Revolution avant garde and the subsequent development of twentieth century sculpture. His work combined geometric abstraction with a dynamic organization of form in small reliefs and constructions, monumental public sculpture and pioneering kinetic works that assimilated new materials such as nylon, wire, lucite and semi transparent materials, glass and metal. Responding to the scientific and political revolutions of his age, Gabo led an eventful and peripatetic life, moving to Berlin, Paris, Oslo, Moscow, London, and finally the United States, and within the circles of the major avant garde movements of the day, including Cubism, Futurism, Constructivism, the Bauhaus, de Stijl and the Abstraction Création group. Two preoccupations, unique to Gabo, were his interest in representing negative space—"released from any closed volume" or mass—and time. Gabo elaborated many of his ideas in the Constructivist Realistic Manifesto, which he issued with his brother, sculptor Antoine Pevsner as a handbill accompanying their 1920 open air exhibition in Moscow. In it, he sought to move past Cubism and Futurism, renouncing what he saw as the static, decorative use of color, line, volume and solid mass in favor of a new element he called "the kinetic rhythms ( ) the basic forms of our perception of real time." Gabo held a utopian belief in the power of sculpture—specifically abstract, Constructivist sculpture—to express human experience and spirituality in tune with modernity, social progress, and advances in science and technology. His earliest constructions such as Head No.2 were formal experiments in depicting the volume of a figure without carrying its mass. Gabo's other concern as described in the Realistic Manifesto was that art needed to exist actively in four dimensions including time. Gabo's formative years were in Munich, where he was inspired by and actively participated in the artistic, scientific, and philosophical debates of the early years of the 20th century. Because of his involvement in these intellectual debates, Gabo became a leading figure in Moscow’s avant garde, in post Revolution Russia. It was in Munich that Gabo attended the lectures of art historian Heinrich Wölfflin and gained knowledge of the ideas of Einstein and his fellow innovators of scientific theory, as well as the philosopher Henri Bergson. As a student of medicine, natural science and engineering, his understanding of the order present in the natural world mystically links all creation in the universe. Just before the onset of the First World War in 1914, Gabo discovered contemporary art, by reading Kandinsky’s Concerning the Spiritual in Art, which asserted the principles of abstract art. Gabo’s vision is imaginative and passionate. Over the years his exhibitions have generated immense enthusiasm because of the emotional power present in his sculpture. Gabo described himself as "making images to communicate my feelings of the world." In his work, Gabo used time and space as construction elements and in them solid matter unfolds and becomes beautifully surreal and otherworldly. His sculptures initiate a connection between what is tangible and intangible, between what is simplistic in its reality and the unlimited possibilities of intuitive imagination. Imaginative as Gabo was, his practicality lent itself to the conception and production of his works. He devised systems of construction which were not only used for his elegantly elaborate sculptures but were viable for architecture as well. He was also innovative in his works, using a wide variety of materials including the earliest plastics, fishing line, bronze, sheets of Perspex, and boulders. He sometimes even used motors to move the sculpture. Caroline Collier, an authority on Gabo’s work, said, "The real stuff of Gabo’s art is not his physical materials, but his perception of space, time and movement. In the calmness at the ‘still centre’ of even his smallest works, we sense the vastness of space, the enormity of his conception, time as continuous growth." In fact, the element of movement in Gabo’s sculpture is connected to a strong rhythm, more implicit and deeper than the chaotic patterns of life itself. The exactness of form leads the viewer to imagine journeying into, through, over and around his sculptures. Gabo wrote his Realistic Manifesto, in which he ascribed his philosophy for his constructive art and his joy at the opportunities opened up by the Russian Revolution. Gabo saw the Revolution as the beginning of a renewal of human values. Five thousand copies of the manifesto tract were displayed in Moscow streets in 1920. Gabo had lived through a revolution and two world wars; he was also Jewish and had fled Nazi Germany. Gabo’s acute awareness of turmoil sought out solace in the peacefulness that was so fully realized in his “ideal” art forms. It was in his sculpture that he evaded all the chaos, violence, and despair he had survived. Gabo chose to look past all that was dark in his life, creating sculptures that though fragile are balanced so as to give us a sense of the constructions delicately holding turmoil at bay.

Баспа жасау

Габо 1950 жылы Нью-Йорктегі Метрополитен өнер музейінің бұрынғы гравюралар кураторы Уильям Ивинстің ықпалымен баспа өнерімен айналыса бастады. Оның алғашқы баспасы – жиһаздың бір бөлігінен алынған ағашқа салынған гравюра, ол туалет қағазына басылды. Ол 1977 жылы қайтыс болғанға дейін маңызды және алуан түрлі графикалық жұмыстарды, оның ішінде одан да күрделі және лирикалық композицияларды жасады. Габо баспалардың бірдей басылымдар түрінде жасалуы керек деген дәстүрлі көзқарасқа қарсы болды, оның орнына монопринт форматын көркемдік тәжірибелер үшін пайдалануды ұнатты.

Жазбалар

Әртүрлі өнерлер (1962). Нью-Йорк: Faber and Faber.