Жермано Челант: «Жұпылық өнер» теоретигі және итальяндық өнердің шебері

Кіріспе

Италиялық өнер сыншысы (1940–2020)

Германо Челант (11 қыркүйек 1940 – 29 сәуір 2020) – итальяндық өнер тарихшысы, сыншы және куратор. Ол 1967 жылы «Flash Art» журналында жарияланған «Appunti Per Una Guerriglia» («Партизан соғысы туралы жазбалар») атты мақаласында «Arte Povera» («Жай өнер») терминін енгізді, бұл термин Arte Povera көркемдік және саяси қозғалысының манифесіне айналды. Ол осы тақырыпта көптеген мақалалар мен кітаптар жазды.

Жұмыс

Германо Челант Италияның Генуя қаласында дүниеге келген. Ол Генуя университетінде өнер тарихын оқыды. 1963 жылы Родольфо Витоне, Эухенио Баттисти, Паоло Портохези, Диего Карпителла, Маурицио Кальвеси, Умберто Эко, Витторио Гельметти және Эдоардо Сангуинети құрған архитектура, өнер, дизайн, музыка және әдебиет туралы Генуядағы журналдың Marcatrè редакторының көмекшісі болып жұмыс істеді. 1967 жылы оның Arte Povera манифесті, «Партизан соғысына арналған жазбалар» Flash Art журналында жарияланды. Arte Povera тұжырымдамасы сол кездегі жағдайлардың әртүрлілігіне байланысты Италиядағы өнер Америкадан мүлдем өзгеше болған сияқты. Италия индустриалды кезеңді бастан кешіріп жатты, бірақ Америка суретшілері Уорхол, Роберт Раушенберг және басқа да суретшілер сияқты қалыптасқан экономикамен сәйкес келетін поп-арт жасамады. Италиялық суретшілер поп-артистердің салқын, машинамен жасалған бейнелерін емес, өз өнерінде гуманизмді іздеді. «Arte Povera» негізінен екі ядроның айналасында құрылды: бірі Туринда Микеланджело Пистолетто, Марио Мерц, Мариса Мерц, Джузеппе Пенон, Джулио Паолини, Джованни Ансельмо және Пьеро Джилларди сияқты суретшілермен; және бірі Римде Алигиеро Боетти, Яннис Кунеллис және Пино Паскалимен. Келант кейіннен Генуядағы Галерея Ла Бертескада Arte Povera көрмелерін (1967), Болоньядағы Galleria De' Foscherari (1968), «Амалфидегі Arte Povera & Azioni Povere» деп аталатын үш күндік өнер шарасын (1968) ұйымдастырды. 1974 жылы Селант итальян суретшісі Пьеро Манцонидің Catalogue Raisonné-ін редакциялады және кураторлық қызмет атқарды. Ол итальян өнеріне арналған көптеген көрмелерге, соның ішінде «Итальяндық жеке тұлға. L'art en Italie depuis 1959» (Жорж Помпиду орталығы, Париж, 1981), «Италия өнері, 1900–1945» (Грасси сарайы, Венеция, 1989; Понтус Хультенмен бірге) және «Италиялық метаморфоза 1943–1968» (Гуггенхайм мұражайы, Нью-Йорк, 1994) кураторлық жасады. 1997 жылы Венеция биенналесінің директоры болды, ал 2004 жылы Генуяда «Өнер және сәулет» көрмесіне куратор болды, бұл қала Еуропаның мәдениет астанасы болып тағайындалды. 1977 жылдан бастап ол Artforum журналының редакторы, ал 1991 жылдан Interview журналының редакторы болды. 1988 жылы Селант Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайындағы Қазіргі заманғы өнердің аға кураторы болып тағайындалды. 1993 жылдан бастап Селант Миландағы Prada Foundation көркемдік директоры болды, ол сол жылы PradaMilanoarte ретінде басталды. Оның басшылығымен жылдар бойы қор Вальтер де Мария, Луиза Буржуа, Аниш Капур, Дэвид Смит, Майкл Хейзер, Сэм Тейлор Вуд және Стив Маккуин сияқты суретшілердің көрмелерін ұсынды. 2009 жылы Венеция биенналесімен бірге Селант Венециядағы Сан-Джорджо-Маджоре аралындағы мектеп-интернаттың ғимаратында Джон Уэсли туралы екінші ірі зерттеу ұйымдастырды. 2012 жылы «Шағын утопия. Ars Multiplicata» атты көрмеде механикалық репродукция дәуіріндегі өнер мәселесі және Марсель Дюшаннан бастап Энди Уорхолға дейінгі суретшілер әр түрлі көбейтуді қалай қолданғаны талқыланды. Онда 1900–1975 жылдар аралығында жасалған 600-дан астам бұйым бар еді, сонымен қатар дизайн, керамика, шыны бұйымдар, тоқыма, фильмдер, журналдар, кітаптар және дыбыс жазбалары да қосылды. Селант басқа жерлерде де көрмелерге қатысқан. Fondazione Lucio Fontana бірлесе отырып, ол 2012 жылы Нью-Йорктегі Гагосиан галереясында «Lucio Fontana: Ambienti Spaziali» зерттеуін жүргізді. 2016 жылы ол «The Floating Piers» жобасының директоры болды, Кристо және Жанна Клаудес Лаго-д'Исео көлінде жұмыс істеді.

Germano Celant was born in Genoa, Italy. He attended the University of Genoa, where he studied history of art with Eugenio Battisti. In 1963 he worked as assistant editor for Marcatrè, a Genoa based magazine about architecture, art, design, music and literature founded by Rodolfo Vitone, Eugenio Battisti, Paolo Portoghesi, Diego Carpitella, Maurizio Calvesi, Umberto Eco, Vittorio Gelmetti and Edoardo Sanguineti. In 1967, his manifesto of Arte Povera, Notes for a Guerilla War, was published in Flash Art. The concept of Arte Povera seemed to be that in Italy art was quite different from America due to the different circumstances at the time. Italy was going through an industrial period but was not really making the pop art that coincided with the established economy as opposed to American artists like Warhol, Robert Rauschenberg, and other pop artists. The Italian artists were going for a humanism in their art and not for the coolness and calculated machine made imagery of the pop artists. "Arte Povera" was essentially formed around two nuclei: one in Turin, with artists such as Michelangelo Pistoletto, Mario Merz, Marisa Merz, Giuseppe Penone, Giulio Paolini, Giovanni Anselmo, and Piero Gilardi; and one in Rome, with Alighiero Boetti, Jannis Kounellis and Pino Pascali. Celant went on to organize Arte Povera exhibitions at Galleria La Bertesca in Genoa (1967), Galleria De' Foscherari in Bologna (1968), and a three day performance event called "Arte Povera & Azioni Povere at Amalfi" (1968). In 1974, Celant edited and curated the Catalogue Raisonné of Italian artist Piero Manzoni. He curated many exhibitions on Italian art, including "Identité italienne. L'art en Italie depuis 1959" (Centre Georges Pompidou, Paris, 1981), "Italian art, 1900–1945" (Palazzo Grassi, Venice, 1989; with Pontus Hultén), and "Italian Metamorphosis 1943–1968" (Guggenheim Museum, New York, 1994). In 1997, he was the director of the Venice Biennale and in 2004, he curated the exhibition "Art and Architecture" in Genoa when the city was nominated as European Capital of Culture. From 1977, he was a contributing editor to Artforum and from 1991 he was a contributing editor to Interview. In 1988, Celant was appointed Senior Curator of Contemporary Art at the Solomon R. Guggenheim Museum in New York City. From 1993 on Celant served as Artistic Director of the Prada Foundation in Milan, which began as PradaMilanoarte that year. Under his leadership, the foundation over the years presented shows of Walter de Maria, Louise Bourgeois, Anish Kapoor, David Smith, Michael Heizer, Sam Taylor Wood, and Steve McQueen, among others, in Milan and Venice. In conjunction with the Venice Biennale 2009, Celant organized the second major survey of John Wesley, at the boarding school buildings on the island of San Giorgio Maggiore, Venice. His 2012 show "The Small Utopia. Ars Multiplicata" at Ca' Corner della Regina, Venice, tackled the issue of art in the age of mechanical reproduction and how artists from Marcel Duchamp to Andy Warhol have used multiplication of various sorts. It contained over 600 items, produced between 1900 and 1975, and included design, ceramics, glassware, textiles, film, magazines, books, and sound recordings. Celant curated exhibitions at other venues. In collaboration with the Fondazione Lucio Fontana, he mounted the 2012 survey “Lucio Fontana: Ambienti Spaziali” at Gagosian Gallery, New York. In 2016 he was the Project Director of The Floating Piers, Christo and Jeanne Claudes work at Lago d'Iseo.

Жеке өмір

Селант әріптес куратор Пэрис Мюррейге үйленген. 2006 жылы жұбайлар архитектор Пьерлуиджи Серридің 929 шаршы метрлік үйге айналдырған Милан қағаз фабрикасының ғимаратын сатып алды.

Өлім

2020 жылдың 29 сәуірінде Селант Италиядағы COVID-19 пандемиясы кезінде Милан қаласында COVID-19 вирусынан қайтыс болды. Ол 79 жасқа толыпты.