Джорджо де Кирико: Мистикалық өнердің негізін қалаушысы және философиялық ізденістері

Кіріспе

Грек-итальян суретшісі (1888–1978)

Раиса Кальза Раиса Гуревич туралы] Изабелла Паксвер 1946 жылы. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі жылдары ол сюрреалистерге зор әсер еткен метафизикалық өнер қозғалысын құрды. Оның ең белгілі туындыларында римдік аркадалар, ұзын көлеңкелер, манекендер, пойыз және логикаға сыймас перспектива жиі кездеседі. Оның суреттері Артур Шопенгауэр мен Фридрих Ницше философиясына, сондай-ақ туған жерінің мифологиясына деген құштарлығын көрсетеді. 1919 жылдан кейін ол заманауи өнердің сыншысы болды, дәстүрлі сурет салу техникаларын зерттеді, кейін неоклассикалық немесе необарокко стилінде жұмыс істеді, бірақ бұрынғы туындыларының метафизикалық тақырыптарына жиі оралып тұрды. 2018 жылы де Кириконың «Алисаның ғажайыптар еліндегі синдромынан» зардап шеккен болуы мүмкін деген пікір айтылды.

Өмір жолы және шығармашылығы

Джузеппе Мария Альберто Джорджо де Чирико Грекияның Волос қаласында Джемма Серветто мен Эваристо де Чириконың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы генуэздік грек текті баронша (вероятно, Смирнада туған), әкесі грек текті сицилиялық барон (Кирко немесе Кирико әулеті грек текті болған, 1523 жылы Родостан Палермоға 4000-қа жуық басқа грек-католик отбасымен бірге көшіп келген). Де Чириконың отбасы оның әкесі, инженер, теміржол құрылысын басқарғандықтан, оның тууына дейін Грекияда болған. Оның кіші інісі Андреа Франческо Альберто Альберто Савиньо псевдонимімен танымал жазушы, суретші және композитор болды. 1900 жылдан бастап де Чирико Афина политехникалық институтында, негізінен грек суретшілері Георгиос Ройлос пен Георгиос Якобидтің жетекшілігімен сурет салу және кескіндеме өнерін оқыды. 1905 жылы Эваристо де Чириконың қайтысынан кейін, отбасы 1906 жылы Флоренцияға қысқа сапар жасағаннан кейін Германияға көшті. Де Чирико Мюнхендегі Көркемсурет академиясына түсті, онда Габриэль фон Хакл мен Карл фон Маррдың басшылығымен оқыды және философтар Фридрих Ницше, Артур Шопенгауэр және Отто Вайнингердің еңбектерін зерттеді. Сондай-ақ ол Арнольд Бёклин мен Макс Клингердің туындыларын оқыды. Оның ең алғашқы картиналарының стилі, мысалы, «Өлі кентавр» (1909) Бёклиннің ықпалын көрсетеді. Де Чирико таныс орындар мен заттардың кейде оған тудырған күтпеген сезімдерден шабыттанды: 1909 жылғы қолжазбасында ол «суретке аударуға болатын көптеген жаңа, беймәлім және жалғыз нәрселер» туралы жазды. «Ең бастысы – айқын сезімталдық». Метафизикалық өнер күнделікті өмірдің шындығын мифологиямен біріктіріп, ностальгия, күтпеген үміт және бөтендік сезімін тудырды. Кескіндеме кеңістігінде көбінесе логикаға қайшы, өзара байланыссыз және күрт тереңдейтін перспективалар бейнеленді. Де Чириконың ең көп кездесетін мотивтерінің бірі – аркадалар, ол туралы былай деп жазды: «Римдік аркада – тағдыр. Оның дауысы ерекше римдік поэзиямен толтырылған жұмбақтармен сөйлейді». 1911 жылдың шілдесінде Де Чирико Парижге көшіп, ағасы Андреаға қосылды. Ағасы арқылы ол Салон д’Отомндегі төрешілер мүшесі Пьер Лапрадпен танысты, онда ол үш туындысын қойды: «Пайғамбарлықтың жұмбағы», «Түстенің жұмбағы» және «Өзінің портреті». 1913 жылы ол Салон де Индипендан мен Салон д’Отомнде суреттерін көрсетті; оның жұмысын Пабло Пикассо мен Гийом Аполлинер байқады және ол өзінің алғашқы суреті «Қызыл мұнараны» сатты. Парижде болған уақытында де Чирико «Ариадна» туындысын жасады. 1914 жылы Аполлинер арқылы ол өнер сатушысы Поль Гийоммен кездесті, ол оның көркем шығармашылығы үшін келісімшартқа қол қойды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Италияға оралды. 1915 жылдың мамырында келгеннен кейін ол әскерге шақырылды, бірақ денсаулығына байланысты жұмысқа жарамсыз деп танылды және Феррарадағы госпитальге жіберілді. Бұл қаладағы дүкендердің терезелері бисквиттер, карталар және геометриялық құрылымдар бейнеленген картиналарға шабыт берді. Феррарада ол Карло Каррамен кездесті және екеуі бірге питтура метафизика қозғалысын құрды. Бұл мақала оның көркемдік бағытының күрт өзгеруін жариялады, өйткені ол Рафаэль мен Синьорелли сияқты ескі шеберлерден шабыттанған классицизмді қабылдады және соғыстан кейінгі өнердегі тәртіпке оралудың бір бөлігі болды. Ол қазіргі заманғы өнердің ашық қарсыласына айналды. 1920-ші жылдардың басында сюрреалистік жазушы Андре Бретон де Чириконың метафизикалық картиналарының бірін Гийомның Париж галереясында көріп, оған қатты әсер етті. Де Чириконың бейнелеу өнеріне ұқсас әсер еткен көптеген жас суретшілер Бретонды ортаға алған Париж сюрреалистік тобының өзегіне айналды. 1924 жылы де Чирико Парижге сапар шекті және топқа қабылданды, бірақ сюрреалистер оның метафизикалық жұмысына қатты сын айтты. Де Чирико 1925 жылы өзінің бірінші әйелі, орыс балеринасы Раиса Гуриевичпен (1894-1979) танысып, үйленді және екеуі Парижге көшіп барды. Оның сюрреалистермен қарым-қатынасы шиеленісті болды, өйткені олар оның жаңа жұмысын жария түрде сынады; 1926 жылға қарай ол оларды «ақымақтық және жауыздық» деп санай бастады. Олар көп ұзамай араздықпен ажырасты. 1928 жылы Нью-Йоркте және көп ұзамай Лондонда алғашқы көрмесін өткізді. Ол өнер және басқа да тақырыптар бойынша эсселер жазды, ал 1929 жылы «Хебдомерос, метафизик» атты романын жариялады. Сондай-ақ 1929 жылы ол Сергей Дягилев үшін сахналық декорациялар жасады. Де Чириконың кейінгі суреттері метафизикалық кезеңдегідей сыншылардан ешқашан мақтау алмады. Ол мұны ренжітті, өйткені ол өзінің кейінгі жұмысы жақсырақ және жетілген деп ойлады. Дегенмен ол бұрынғы табысын пайдалану және ерте туындыларына деген сыншылардың басымдығына қарсылық ретінде «өзіне жасалған қосымша туындыларды» жасады. Ол сондай-ақ көптеген қоғамдық және жеке коллекциялардағы өзіне жатқызылған суреттерді жалған деп мәлімдеді. 1945 жылы ол өзінің естеліктерін жариялады. 1960-шы жылдары Массимилиано Фуксас оның шеберханасында жұмыс істеді. 1974 жылы де Чирико Францияның Көркемсурет академиясына сайланды. Ол 20 қарашада 1978 жылы Римде қайтыс болды. 1992 жылы оның денесі Римдегі Сан Франческо а Рипа шіркеуіне көшірілді.

Giuseppe Maria Alberto Giorgio de Chirico was born in Volos, Greece, as the eldest son of Gemma Cervetto and Evaristo de Chirico. His mother was a baroness of Genoese Greek origins (likely born in Smyrna) and his father a Sicilian barone of Greek origin (the Kyriko or Chirico family was of Greek origin, having moved from Rhodes to Palermo in 1523 together with 4,000 other Greek Catholic families). De Chirico's family was in Greece at the time of his birth because his father, an engineer, was in charge of the construction of a railroad. His younger brother, Andrea Francesco Alberto, became a famous writer, painter and composer under the pseudonym Alberto Savinio. Beginning in 1900, de Chirico studied drawing and painting at Athens Polytechnic — mainly under the guidance of the Greek painters Georgios Roilos and Georgios Jakobides. After Evaristo de Chirico's death in 1905, the family relocated in 1906 to Germany, after first visiting Florence. De Chirico entered the Academy of Fine Arts in Munich, where he studied under Gabriel von Hackl and Carl von Marr and read the writings of the philosophers Friedrich Nietzsche, Arthur Schopenhauer and Otto Weininger. There, he also studied the works of Arnold Böcklin and Max Klinger. The style of his earliest paintings, such as The Dying Centaur (1909), shows the influence of Böcklin. De Chirico found inspiration in the unexpected sensations that familiar places or things sometimes produced in him: In a manuscript of 1909 he wrote of the "host of strange, unknown and solitary things that can be translated into painting What is required above all is a pronounced sensitivity." Metaphysical art combined everyday reality with mythology, and evoked inexplicable moods of nostalgia, tense expectation, and estrangement. The picture space often featured illogical, contradictory, and drastically receding perspectives. Among de Chirico's most frequent motifs were arcades, of which he wrote: "The Roman arcade is fate its voice speaks in riddles which are filled with a peculiarly Roman poetry". De Chirico moved to Paris in July 1911, where he joined his brother Andrea. Through his brother he met Pierre Laprade, a member of the jury at the Salon d'Automne, where he exhibited three of his works: Enigma of the Oracle, Enigma of an Afternoon and Self Portrait. During 1913 he exhibited paintings at the Salon des Indépendants and Salon d'Automne; his work was noticed by Pablo Picasso and Guillaume Apollinaire, and he sold his first painting, The Red Tower. His time in Paris also resulted in the production of de Chirico's Ariadne. In 1914, through Apollinaire, he met the art dealer Paul Guillaume, with whom he signed a contract for his artistic output. At the outbreak of World War I, he returned to Italy. Upon his arrival in May 1915, he enlisted in the army, but he was considered unfit for work and assigned to the hospital at Ferrara. The shop windows of that town inspired a series of paintings that feature biscuits, maps, and geometric constructions in indoor settings. In Ferrara he met with Carlo Carrà and together they founded the pittura metafisica movement. This article heralded an abrupt change in his artistic orientation, as he adopted a classicizing manner inspired by such old masters as Raphael and Signorelli, and became part of the post war return to order in the arts. He became an outspoken opponent of modern art. In the early 1920s, the Surrealist writer André Breton discovered one of de Chirico's metaphysical paintings on display in Guillaume's Paris gallery, and was enthralled. Numerous young artists who were similarly affected by de Chirico's imagery became the core of the Paris Surrealist group centered around Breton. In 1924 de Chirico visited Paris and was accepted into the group, although the surrealists were severely critical of his post metaphysical work. De Chirico met and married his first wife, the Russian ballerina Raissa Gurievich (1894 1979) in 1925, and together they moved to Paris. His relationship with the Surrealists grew increasingly contentious, as they publicly disparaged his new work; by 1926 he had come to regard them as "cretinous and hostile". They soon parted ways in acrimony. In 1928 he held his first exhibition in New York City and shortly afterwards, London. He wrote essays on art and other subjects, and in 1929 published a novel entitled Hebdomeros, the Metaphysician. Also in 1929, he made stage designs for Sergei Diaghilev. De Chirico's later paintings never received the same critical praise as did those from his metaphysical period. He resented this, as he thought his later work was better and more mature. He nevertheless produced backdated "self forgeries" both to profit from his earlier success, and as an act of revenge—retribution for the critical preference for his early work. He also denounced many paintings attributed to him in public and private collections as forgeries. In 1945, he published his memoirs. During the 1960s, Massimiliano Fuksas worked in his atelier. In 1974 de Chirico was elected to the French Académie des Beaux Arts. He died in Rome on 20 November 1978. In 1992 his remains were moved to the Roman church of San Francesco a Ripa.

Мұра

Де Чирико өзінің шығармашылығы үшін жазушы Гийом Аполлинардан бірден мақтау алды, ол оның туындыларын кейінірек сюрреалистерге таныстыруға көмектесті. Де Чирико сюрреалистік қозғалысқа зор әсер етті: Ив Танги 1922 жылы бір күні сурет сатушының терезесінде де Чириконың суретін көріп, қатты әсерленіп, тіпті қылқаламды ешқашан ұстамаған болса да, сол сәтте суретші болуға шешім қабылдады. Де Чириконың ықпалын мойындаған сюрреалистердің қатарында Макс Эрнст, Сальвадор Дали және Рене Магритт болды. Ол де Чириконың «Махаббат әнін» алғаш көргенін «өмірімдегі ең қозғалтқыш сәттердің бірі: менің көзім алғаш рет ойды көрді» деп сипаттады. Джорджо Моранди, Карло Карра, Пол Дельво, Карел Виллинк, Хару Кога, Филип Густон, Энди Уорхол және Марк Костаби сияқты сан алуан суретшілер де Де Чириконың ықпалында болды. Де Чириконың стилі бірнеше кинорежиссерлерге әсер етті, әсіресе 1950-1970 жылдары. Пол Гримальт пен Жак Превердің француз анимациялық фильмі «Патша мен құс» (Le Roi et l'oiseau) визуалды стилі негізінен Превердің досы Танги арқылы Де Чириконың туындыларымен байланысты. Валерио Зурлинидің «Татар шөлі» (1976) фильмінің визуалды стилі Де Чириконың жұмысына әсер етті. Итальяндық кинорежиссер Микеланджело Антониони да Де Чириконың ықпалында болғанын айтты. Антонионидің 1960 жылдардағы фильмдеріндегі ұзақ кадрлармен салыстыруға болады, онда камера фильмнің басты кейіпкерлері болмағанда, бірнеше алыстағы тұлғалар немесе мүлдем ешкім жоқ қалалық пейзаждарда тоқталып тұрады. 1958 жылы Riverside Records пианист Телониус Монктың «Misterioso» концерттік альбомының мұқабасы ретінде Де Чириконың 1915 жылғы «Көрнеуші» картинасының көшірмесін пайдаланды (алғашқыда француз ақыны Артур Рембоға құрмет ретінде салынған). Бұл шешім Монктың «Five Spot Café» сияқты орындардағы интеллектуалдық және богемдік жанкүйерлер арасындағы танымалдылығын пайдалану мақсатында жасалды, бірақ Монктың өмірбаян авторы Робин Келли кейінірек картина мен пианисттің музыкасы арасындағы терең байланысты байқады; Рембо «көрнекілікке жету үшін санасыздың тереңдігін зерттеу үшін суретшіні көреген болуға шақырды. Бір көзі бар тұлға көрегендікті білдірді. Архитектуралық формалар мен тақтаның орналасуы өнер мен ғылымның бірлігін көрсетеді – бұл оның музыкасы «математикалық» деп аталатын суретшінің тамаша символы болды». Де Чириконың туындыларын бағалаған жазушылардың қатарында Джон Эшбери де бар, ол «Хебдомерос» романын «Сюрреалистік көркем әдебиеттің ең үздік [негізгі] туындысы» деп атады. Сильвия Платтың бірнеше өлеңдері Де Чириконың ықпалында жазылған. Марк Странд өзінің «Blizzard of One» кітабында «Екі де Чирико» деп аталатын поэтикалық диптихті енгізді: «Философтың жеңісі» және «Тындырмас музалар». Габриэль Тинти Де Чириконың суреттерінен шабыттанған үш өлең жазды: «Ақының ностальгиясы» (1914), «Ақының белгісіздігі» (1913) және «Ариадна» (1913), олардың туындылары Пегги Гуггенхайм жинағында, Тейт галереясында және Метрополитен өнер мұражайында сақталады. 2016 жылы актер Берт Янг Метте бұл өлеңдерді оқыды. Жапония мен Еуропада сатылған Фумито Уэданың PlayStation 2 ойыны «Ico» қорапшасы Де Чириконың ықпалында жасалған. New Order тобының «Thieves Like Us» синглінің мұқабасы Де Чириконың «Патшаның зұлым генийі» суретіне негізделген. Дэвид Боуидің «Loving the Alien» әнінің музыкалық видеосы да Де Чириконың ықпалында түсірілген. Боуи жынысы жоқ манекендерін өте бағалаған.

De Chirico won praise for his work almost immediately from the writer Guillaume Apollinaire, who helped to introduce his work to the later Surrealists. De Chirico strongly influenced the Surrealist movement: Yves Tanguy wrote how one day in 1922 he saw one of de Chirico's paintings in an art dealer's window, and was so impressed by it he resolved on the spot to become an artist—although he had never even held a brush. Other Surrealists who acknowledged de Chirico's influence include Max Ernst, Salvador Dalí, and René Magritte, who described his first sighting of de Chirico's The Song of Love as "one of the most moving moments of my life: my eyes saw thought for the first time." Other artists as diverse as Giorgio Morandi, Carlo Carrà, Paul Delvaux, Carel Willink, Harue Koga, Philip Guston, Andy Warhol and Mark Kostabi were influenced by de Chirico. De Chirico's style has influenced several filmmakers, particularly in the 1950s through 1970s. The visual style of the French animated film Le Roi et l'oiseau, by Paul Grimault and Jacques Prévert, was influenced by de Chirico's work, primarily via Tanguy, a friend of Prévert. The visual style of Valerio Zurlini's film The Desert of the Tartars (1976) was influenced by de Chirico's work. Michelangelo Antonioni, the Italian film director, also said he was influenced by de Chirico. Some comparison can be made to the long takes in Antonioni's films from the 1960s, in which the camera continues to linger on desolate cityscapes populated by a few distant figures, or none at all, in the absence of the film's protagonists. In 1958, Riverside Records used a reproduction of de Chirico's 1915 painting The Seer (originally painted as a tribute to French poet Arthur Rimbaud) as the cover art for pianist Thelonious Monk's live album Misterioso. The choice was made to capitalize on Monk's popularity with intellectual and bohemian fans from venues such as the Five Spot Café, where the album had been recorded, but Monk biographer Robin Kelley later observed deeper connections between the painting and the pianist's music; Rimbaud had "called on the artist to be a seer in order to plumb the depths of the unconscious in the quest for clairvoyance The one eyed figure represented the visionary. The architectural forms and the placement of the chalkboard evoked the unity of art and science—a perfect symbol for an artist whose music has been called 'mathematical.'" Writers who have appreciated de Chirico include John Ashbery, who has called Hebdomeros "probably the finest [major work of Surrealist fiction]." Several of Sylvia Plath's poems are influenced by de Chirico. In his book Blizzard of One Mark Strand included a poetic diptych called "Two de Chiricos": "The Philosopher's Conquest" and "The Disquieting Muses". Gabriele Tinti composed three poems inspired by de Chirico's paintings: The Nostalgia of the Poet (1914), The Uncertainty of the Poet (1913), and Ariadne (1913), works in the Peggy Guggenheim Collection, the Tate, and the Metropolitan Museum of Art, respectively. The poems were read by actor Burt Young at the Met in 2016. The box art for Fumito Ueda's PlayStation 2 game Ico sold in Japan and Europe was strongly influenced by de Chirico. The cover art of New Order's single "Thieves Like Us" is based on de Chirico's painting The Evil Genius of a King. The music video for the David Bowie song "Loving the Alien" was partly influenced by de Chirico. Bowie was an admirer of his genderless tailors' dummies.