Эдуардо Паолоцци: Шотландиялық суретші және поп-арттың алғашқыларының бірі

Кіріспе

Шотланд мүсіншісі және суретшісі (1924–2005)

Эдуардо Луиджи Паолоцци (/p//aʊ/'/l//ɒ//t//s//i/, paoˈlɔttsi; 7 наурыз 1924 – 22 сәуір 2005) – шотланд суретшісі, мүсіндерімен және графикалық туындыларымен әйгілі. Ол поп-арттың негізін қалаушылардың бірі деп есептеледі.

Алғашқы жылдар

Эдуардо Паолоцци 1924 жылғы 7 наурызда Шотландияның Эдинбург қаласының солтүстігіндегі Лит қаласында дүниеге келді. Оның отбасы Лацио аймағындағы Витикузодан шыққан. Паолоццидің ата-анасы – Родольфо мен Кармела мұзқаттық дүкенін ашты. Паолоцци әр жазды Монте-Кассинодағы әже-шешесінің үйінде өткізіп, екі тілде сөйлеп өсті. 1940 жылғы маусымда Италия Ұлыбританияға соғыс жариялағанда Паолоцци (Британиядағы көптеген итальяндықтармен бірге) тұтқындалды. Саутон түрмесінде үш айлық қамауда болған кезде оның әкесі, әкесінің әкесі және ағасы да ұсталған болатын. Олар 446 итальяндықтардың арасында болды, олардың барлығын Канадаға апаратын «Арандора Стар» кемесі неміс суасты қайығымен батырылып, қаза тапты. Паолоцци 1943 жылы Эдинбург өнер колледжінде, 1944 жылы қысқа мерзімге Сент-Мартин өнер мектебінде, содан кейін 1944-1947 жылдары Лондон университетінің Слейд көркемсурет мектебінде оқыды. Одан кейін Парижде жұмыс істеді. 1947-1949 жылдары Парижде болғанда Паолоцци Альберто Джакометти, Жан Арп, Константин Бранкузи, Жорж Брак және Фернан Лежермен танысты. Бұл кезең оның келешек туындыларына зор ықпал етті. Мысалы, Джакометти мен Парижде танысқан көптеген сюрреалистердің ықпалы Паолоццидің 1950 жылдардың ортасында жасаған жоғалған балауыз мүсіндерінен көрініп тұрады. Олардың беттерінде табылған заттар мен машина бөліктері орналасқан, осы арқылы ол танымал болды.

Мансап

Парижден кейін ол Лондонға оралып, ақырында Челсиде студиясын құрды. Студия жүздеген табылған заттармен, модельдермен, мүсіндермен, материалдармен, құралдармен, ойыншықтармен және кітаптармен толтырылған шеберхана болды. Паолоцци барлық нәрсеге қызығушылық танытып, әртүрлі заттар мен материалдарды, әсіресе коллаждарды қолданды. 1955 жылы ол отбасымен Эссек графтығындағы Торп-ле-Сокен ауылына көшіп келді. Найджел Хендерсонмен бірге ол Landermere Wharf-та өндірілген обойлар, тоқыма және керамика шығаратын Hammer Prints Limited дизайн компаниясын құрды. Орталық өнер және дизайн мектебіндегі баспа тоқыма дизайны бойынша кешкі курсы Тринидадтық графика студенті Алтеа Макништі қызықтырғанда, ол оны болашақ тоқыма дизайнері ретінде мансабына бағыттауда маңызды рөл атқарды. Паолоцци 1950-ші жылдары таңғажайып экрандық түсірілімдер мен Art brut мүсіндерін жасап, көпшілік назарына түсті. Ол 1952 жылы Тәуелсіз топты құрған, ол 1950-ші жылдардың ортасындағы британдық және 1950-ші жылдардың соңындағы американдық поп-арт қозғалыстарының алдашысы ретінде қарастырылады. Оның 1947 жылғы "Мен байдың ойыншығы едім" атты коллажы поп-арт өнерінің алғашқы белгісі саналады. Ол әрқашан өз жұмысын сюрреалистік өнер деп сипаттаған және мансабында кең ауқымды медиада жұмыс істегенімен, мүсінмен тығыз байланысты болды. Паолоцци көбінесе өмірге ұқсас мүсіндер жасағанымен танымал, бірақ тік сызықты (көбінесе кубтық) элементтер қосылған немесе алынып тасталған, немесе адам денесі кубистік стильде деконструкцияланған. Ол бірнеше оқу орындарында, соның ішінде Гамбургтегі Hochschule für bildende Künste (1960–62), Берклидегі Калифорния университеті (1968) және Корольдік өнер колледжінде мүсін және керамика пәндерін оқытты. Паолоцци Германиямен ұзақ байланыста болды, ол 1974 жылдан бастап Германия академиялық алмасу бағдарламасының Берлин суретшілерінің бағдарламасы аясында Берлинде жұмыс істеді. 1977–1981 жылдары Кельндегі Фаххохшуледе профессор болды, кейіннен Мюнхендегі Akademie der Bildenden Künste-де мүсін сабағын оқытты. Паолоцци Мюнхенді жақсы көретін, оның көптеген жұмыстары мен тұжырымдамалық жоспарлары ол жердегі студиясында, соның ішінде Лондонның Тоттенхэм Корт Роуд станциясындағы мозаикалар да әзірленді. Паолоццидің 1960-шы жылдардағы графикалық жұмысы өте жаңашыл болды. Ол бірқатар жұмыста жібек экранның мүмкіндіктерін және шектерін зерттеді және кеңейтті. Нәтижесінде шыққан түсірілімдерде поп-мәдениетке және технологиялық бейнелерге сілтемелер жиі кездеседі. Олардың ішінде: As Is When (12 түсірілім, Паолоццидің философ Людвиг Витгенштейнге деген қызығушылығы тақырыбында; Editions Alecto, 1965 жылы 65 данамен шектелген басылым ретінде жарияланды); Moonstrips Empire News (100 түсірілім, сегізіне қол қойылған, акрил қорапта; Editions Alecto, 1967 жылы 500 данамен шектелген басылым ретінде жарияланды); Universal Electronic Vacuu (10 түсірілім, плакат және мәтін; Paolozzi Limited Edition 75, 1967 жылы жарияланды); General Dynamic Fun. (Moonstrips Empire News-тің 2-бөлігі; 50 парақ және титул парағы; бес нұсқада қорапталған; Editions Alecto, 1970 жылы 350 данамен шектелген басылым ретінде жарияланды). 1960-1970 жылдары Паолоцци неміс дәрігері және жазушысы Фриц Канның (1888–1968) ғылыми кітаптарынан адам-машина бейнелерін суретшілік тұрғыдан өңдеді, мысалы, оның "Витгенштейн Нью-Йоркте" (1965) экрандық түсірілімі, "Өмірдің құпиялары – Адам машинасы және оның қалай жұмыс істейтіні" (1970) түсірілімдері немесе Джон Барттың "Күлкі үйінде жоғалған" (Penguin, 1972) романының мұқаба дизайны. 2009 жылы Ута мен Тило фон Дебшиц Фриц Канның өмірі мен шығармашылығын зерттеу барысында Канға жасалған сілтемелерді анықтады.

After Paris, he moved back to London eventually establishing his studio in Chelsea. The studio was a workshop filled with hundreds of found objects, models, sculptures, materials, tools, toys and stacks of books. Paolozzi was interested in everything and would use a variety of objects and materials in his work, particularly his collages. In 1955 he moved with his family to the village of Thorpe le Soken in Essex. Together with Nigel Henderson he established Hammer Prints Limited, a design company producing wallpapers, textiles and ceramics that were initially manufactured at Landermere Wharf, and when his evening course in printed textile design at the Central School of Art and Design attracted the Trinidadian graphics student Althea McNish, he was instrumental in pointing her towards her future career as a textile designer. Paolozzi came to public attention in the 1950s by producing a range of striking screenprints and Art brut sculpture. He was a founder of the Independent Group in 1952, which is regarded as the precursor to the mid 1950s British and late 1950s American Pop Art movements. His seminal 1947 collage I was a Rich Man's Plaything is considered the earliest standard bearer representing Pop Art. He always described his work as surrealist art and, while working in a wide range of media though his career, became more closely associated with sculpture. Paolozzi is recognized for producing largely lifelike statuary works, but with rectilinear (often cubic) elements added or removed, or the human form deconstructed in a cubist manner. He taught sculpture and ceramics at several institutions, including the Hochschule für bildende Künste Hamburg (1960–62), University of California, Berkeley (in 1968) and at the Royal College of Art. Paolozzi had a long association with Germany, having worked in Berlin from 1974 as part of the Berlin Artist Programme of the German Academic Exchange Programme. He was a professor at the Fachhochschule in Cologne from 1977 to 1981, and later taught sculpture at the Akademie der Bildenden Künste in Munich. Paolozzi was fond of Munich and many of his works and concept plans were developed in a studio he kept there, including the mosaics of the Tottenham Court Road Station in London. Paolozzi's graphic work of the 1960s was highly innovative. In a series of works he explored and extended the possibilities and limits of the silkscreen medium. The resulting prints are characterised by Pop culture references and technological imagery. These series are: As Is When (12 prints on the theme of Paolozzi's interest in the philosopher Ludwig Wittgenstein; published as a limited edition of 65 by Editions Alecto, 1965); Moonstrips Empire News (100 prints, eight signed, in an acrylic box; published as a limited edition of 500 by Editions Alecto, 1967); Universal Electronic Vacuu (10 prints, poster and text; published by Paolozzi as a limited edition of 75, 1967); General Dynamic Fun. (part 2 of Moonstrips Empire News; 50 sheets plus title sheet; boxed in five versions; published as a limited edition of 350 by Editions Alecto, 1970). In the 1960s and 1970s, Paolozzi artistically processed man machine images from popular science books by German doctor and author Fritz Kahn (1888–1968), such as in his screenprint "Wittgenstein in New York" (1965), the print series Secrets of Life – The Human Machine and How it Works (1970), or the cover design for John Barth's novel Lost in the Funhouse (Penguin, 1972). As recently as 2009, the reference to Kahn was discovered by Uta and Thilo von Debschitz during their research of work and life of Fritz Kahn.

Кейінгі мансап

Паолоцци 1968 жылы CBE орденімен марапатталды, ал 1979 жылы Корольдік академияның мүшесі болып сайланды. 1960 жылдардың соңында ол «Ambit» әдеби журналына материалдарын жариялай бастады, осылай өмір бойына созылған ынтымақтастық қалыптасты. 1980 жылы Англия мен Уэльс Чартерлі бухгалтерлер институты (ICAEW) Паолоцциден институттың жүз жылдық тойына орай, «ICAEW-тің атқаратын рөлімен байланысты қазіргі және болашақ қоғамдарды» бейнелейтін үш гобелен жасауды тапсырды. Паолоцци Франциядағы Байо гобелендеріндегідей батыл көркемдік стильде «қазіргі әлемді бейнелегім келеді» деген үш ерекше туынды Chartered Accountants' Hall-да ілінген. 1986 жылы ол Шотландияның Корольдік мүсіншісі лауазымына көтерілді және өмірінің соңына дейін осы қызметін атқарды. 1987 жылы Гериот-Ватт университетінен құрметті докторлық дәреже алды. Паолоцци 1989 жылы Елизавета II патшайымынан Knight Bachelor атағын иеленді. 1994 жылы Паолоцци Шотландияның Ұлттық заманауи өнер галереясына өзінің көптеген туындыларын және студиясының көп бөлігін сыйға берді. 1999 жылы Шотландияның Ұлттық галереясы осы коллекцияны көрсету үшін Дин галереясын ашты. Галереяда Паолоцци студиясының көшірмесі орналасқан, оның ішкі жабдылуы Лондон мен Мюнхендегі түпнұсқа орындарын еске түсіреді. Сондай-ақ, жергілікті суретшіге құрмет көрсету мақсатында Heritage Portfolio компаниясы құрған шотланд-итальяндық «Паолоцци асханасы» рестораны да бар. 2013 жылы Чичестердегі Паллант Хаус галереясы «Эдуардо Паолоцци: Коллаждық мәдениет» (6 шілде – 13 қазан 2013 ж.) атты суретшінің ірі ретроспективті көрмесін өткізді, онда мүсіндер, суреттер, тоқыма, фильмдер, керамика және қағаз коллаждардан астам 100-ден астам туынды қойылды. Паллант Хаус галереясының кең ауқымды Паолоцци коллекциясы бар, оны архитектор Колин Сент Джон Уилсон сыйға берген және Британ кітапханасы үшін Паолоццидің «Ньютон Блейктен кейін» мүсініне тапсырыс берген.

Басқа жұмыстар

Эдуардо Паолоцци 1956 жылы Лоренца Маццеттидің "Бірге" фильмінде суретші Майкл Эндрюспен бірге естімейтін және сөйлей алмайтын рөлді ойнады. Паолоццидің үлкен, көп тозған оң қолының суреті Лорд Сноудонның "Сноудонның фотосуреттері: ретроспектива" кітабының мұқабасы ретінде таңдалды (2000 жылдың тамызы).