Кіріспе

Шын жәндіктің түрі – Trialeurodes vaporariorum, көбінесе жылыжай ақжауы немесе парник ақжауы деп аталады, ол әлемнің қоңыржай аймақтарында қоныстанған жәндік. Басқа көптеген ақжаулар сияқты, ол көптеген жеміс-жидек, көкөніс және гүлдік дақылдардың маңызды жәндік зиянкесі болып табылады. Оны көбінесе жылыжайларда (парниктерде), политуннельдерде және басқа да қорғалған бау-бақша жағдайларында кездестіруге болады. Ересек жәндіктердің денесі сарғыш түсті, ұзындығы 1–2 мм, ал төрт қанаты балауызбен жабылып, жапырақ бетіне параллель орналасқан.

Өмірлік цикл

Аналықтары шығудан кейін 24 сағаттан ертерек жұптаса алады және жұмыртқаларын көбінесе жапырақтардың төменгі жағына салады. Жұмыртқалар шайқалуға дейін сұр түске айналғанға дейін ақшыл сары түсті болады. Жаңадан шыққан нимфалар, көбінесе «қозғалмалы» деп аталады, жалғыз жылжымалы дамымайтын өмір кезеңі болып табылады. Бірінші және екінші нимфа сатыларында, сыртқы түрі ақшыл сары/мөлдір, жалпақ қабықша тәрізді болады, оны қалыпты көзбен ажырату қиын болуы мүмкін. Төртінші және соңғы дамымайтын өмір кезеңінде, «куколка» деп аталатын, күрделі көздер және басқа дене тіндері нимфа қалыңдап, жапырақ бетінен көтерілгенде көрінеді.

Бақылау

Көп жылдар бойы тиімді бақылау пайдалы жәндіктерді, мысалы, Encarsia formosa (Gahan) афелиноид паразитоидын таратқан арқылы қамтамасыз етілді. Қажет болған жағдайда, зиянкестерді кешенді басқару стратегияларына селективті химиялық инсектицидтер немесе Lecanicillium muscarium сияқты биологиялық пестицидтерді қосуға болады, олар осы табиғи жауларды толықтырады. Ашық егістің көп бөлігі үшін химиялық заттар әлі де ең көп қолданылатын бақылау тәсілі болып табылады.