Кіріспе

Tetranychus urticae (жалпы аталымдары – қызыл кене және екі дақты кене) – өсімдіктермен қоректенетін кене түрі, көбінесе зиянкес саналады. Ол Tetranychidae немесе кенелер тұқымдасының ең көп танылған өкілі. Оның геномы 2011 жылы толық секвенцияланды, және ол хелицераттардың алғашқы геномдық секвенциясы болды.

Тарату

T. urticae бастапқыда Еуразияға ғана тән болған, бірақ әртүрлі ауыл шаруашылығы жүйелерінде кең таралған, жалпы зиянкес ретінде бүкіл әлемге тарады.

Сипаттама

T. urticae өте кішкентай, қалың көзбен көрінбейді, өсімдіктерде қызғылт, сары немесе қара түсті дақтар түрінде көрінеді; ересек аналықтары шамамен ұзын. Ересек миттер кейде жапырақтардың үстінде және астында жіңішке торы құрайды. Ол жұмыртқаларын жапырақтарға салады және жапырақтардың жасушаларынан жасуша бойынша қоректік заттарды сорып алып, қожайын өсімдіктерге қауіп төндіреді, нәтижесінде ақшыл дақтар немесе жасыл эпидермис жасушалары жойылған іздер пайда болады. T. urticae популяциясы ыстық, құрғақ жағдайда тез өсіп, алты күннің ішінде бастапқы санынан 70 есеге дейін артуы мүмкін. Миттің табиғи жоратыны – Phytoseiulus persimilis, ол биологиялық бақылау әдісі ретінде кеңінен қолданылады, бұл миттер негізінен немесе тек қана кенелермен қоректенеді.

Өмір циклі

Т. urticae архенотокия арқылы көбейеді, бұл партеногенездің бір түрі, онда ұрықтанбаған жұмыртқалардан еркек дарақтар пайда болады. Т. urticae жұмыртқасы мөлдір және інжуге ұқсас. Іштен туған ұрпақ сырттан туған ұрпақтан баяу жетіледі, ал іштен туған аналық ұрпақтың өнімділігі төмен болады. Т. urticae аналықтары өз туыстарын таниды және жұптасу арқылы іштен туудан сақтануға қабілетті.