Кіріспе
Шарпвилл алтысы - Шарпвилл қаласының вице-мэрі Кузвайо Джейкоб Дламиниді өлтіргені үшін сотталған және өлім жазасына кесілген алты оңтүстік африкалық наразылық білдіруші.
The Sharpeville Six were six South African protesters convicted of the murder of Deputy Mayor of Sharpeville, Kuzwayo Jacob Dlamini, and sentenced to death.
Тарих
1984 жылы 3 қыркүйекте Шарпвиллдегі наразылық науқаны зорлық-зомбылыққа айналды (көпшілік Дламинидің үйіне тас лақтырып, ол қаруды атумен жауап берді және тәртіпсіздік болды) және вице-мэр өлтірілді. Можалефа Сефала, Тереза Рамашамола, Рид Мокоена, Оупа Динисо, Дума Хумало және Фрэнсис Дон Мохеси келесі айларда тұтқындалып, "Бірлік мақсат" ілімі бойынша адам өлтіргені үшін кінәлі деп танылды және 1985 жылдың 12 желтоқсанында асылып өлім жазасына кесілді. Крисчян Мокубунг пен Гидеон Моконе де сегіз жылға бас бостандығынан айырылды. Олардың барлығының мүддесін адвокат Пракаш Диар қорғады. Бұл үкімді халықаралық қауымдастық заңсыз және нәсілшіл деп айыптады, әсіресе БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 610 және 615 қарарында. Бұл істі қарастырған екі заңгер бұл "адамзаттыққа қарсы қылмыс" деп атады. Оңтүстік Африканың заңгерлер қауымдастығында пікірлер әртүрлі болды. "The Star" газетінің он бір заң профессоры арасында жүргізілген сауалнамасы бесінің өлім жазасын қолдағанын, ал алтысының - жоқ екенін көрсетті. Алтысының төртуі заң реформасын күтті, ал қалған екеуі бұл істің "жөн ғана кек алудан келетінін" айтты. Бір профессор Оңтүстік Африка үкіметінің осы мәселеге қатысты ұстанымын қорғау үшін Лондонға жіберілді. Алайда, баспасөз конференциясында ол сот хаттамасын оқымағанын, бірақ әділетсіздіктің болмағанын және "барлық дәлелдер тыңдалған" деп нық айтты. Қауіпсіздік Кеңесінің 610-ші қарары қабылданғаннан кейін келесі күні Оңтүстік Африка соты өлім жазасын бір айға тоқтатты. 1988 жылдың маусым айында шағым қабылданбады, оны Қауіпсіздік Кеңесі 615 қарарында айыптап отырды. Алайда шет елден келген қысым ақырында алты адамның де жазаларын президент Питер Виллем Бота 18-25 жылға түрмеге ауыстырды. Апартеидтің құлдырауымен Шарпвилл алтысының алғашқы мүшелері Динисо мен Хумало 1991 жылы 10 шілдеде, одан кейін Рамашамола мен Мокоена 1991 жылы 13 желтоқсанда, ал соңғы екеуі Мохеси мен Сефала 1992 жылы 26 қыркүйекте босатылды.