Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американың 4-ші саммиті 2005 жылдың 4-5 қарашасында Аргентинадағы Буэнос-Айрес қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан Мар-дель-Плата қаласында өтті. Бұл саммит Кубадан басқа Америка құрлығының барлық елдерінің басшыларын біріктірді. Латын Америкасы аумағында АҚШ президенті Джордж Буш қатысуына қарсы күшті қауіпсіздік шаралары мен үлкен халық наразылықтары саммит алдындағы күндері болды. Саммит АҚШ демеушілік еткен FTAA-ға (lang es) қарсы аймақтық оппозициямен еректелді.
The 4th Summit of the Americas was held at Mar del Plata, about southeast of Buenos Aires in Argentina, on November 4–5, 2005. This summit gathered together the leaders of all the countries of the American continent, except Cuba. Major security arrangements and massive popular protests against the presence of the President of the United States, George W. Bush, on Latin American soil, took place in the days leading up to the summit. The summit was characterized for a regional opposition against the US sponsored FTAA (lang es).
Саммит талқылаулары
Американың төртінші саммитінің тақырыбы "Кедейлікпен күресу және демократиялық басқаруды нығайту үшін жұмыс орындарын жасау" болды. Іс-шараның соңында қатысушы мемлекет басшылары мен үкімет басшылары қол қойған Мар-дель-Плата декларациясы мен іс-қимыл жоспары жұмыс орындарын жасау мәселесін жан-жақты қарастыруы күтілген. Бірақ, көптеген талқылаулар Америка еркін сауда аймағына арналды.
The theme of the Fourth Summits of the Americas was "Creating Jobs to Fight Poverty and Strengthen Democratic Governance". The Declaration and Plan of Action of Mar del Plata, signed by the attending heads of state and government at the conclusion of the event, was expected to deal extensively with the topic of job creation. Nevertheless, most of the deliberations concerned the Free Trade Area of the Americas.
Америка саммиті және Американың еркін сауда аймағы
Латын Америкасында жұмыс орындарын құруға бағытталған бұл бастапқы мақсаттар Американың еркін сауда аймағын (ААШТ) қамтитын бір шарттың мәтіні бойынша келіспеушіліктер туындаған соң тез арада жойылып кетті. Әсіресе Бразилия мен Аргентина (өте бәсекеге қабілетті ауыл шаруашылығы салалары бар екі ел) АҚШ-тың ауыл шаруашылығы саласына кедергілер мен субсидияларды шектемейінше келісімге келуден бас тартты. Америка құрлығындағы отыз төрт елді қамтитын мүмкін болатын еркін сауда аймағы – ААШТ туралы келіссөздер 1994 жылдың 11 желтоқсанында АҚШ-тың Майами қаласында өткен Америка саммитінде басталды. Алайда, 34 елге арналған еркін сауда аймағы туралы идея жеті жылдан кейін ғана Квебек қаласында өткен Америка саммитінде кеңінен танылып, көпшілік назарына түсті, бұл саммит жаһандануға қарсы қозғалысқа қатысушылардың ірі наразылықтары мен демонстрацияларымен қарсы алынды. Президент Буш Мар-дель-Плата саммитіне дейін АҚШ аймақтағы кейбір солшыл үкіметтердің қарсылығына қарамастан, ААШТ келісімін қолдауға тырысатынын мәлімдеді. Президент Буш ААШТ келіссөздеріндегі ілгерілеудің тоқтағанын мойындаса да, 2006 жылдың басына дейін әлемдік сауда келісімін бекітуге бағытталған Доха раундының ААШТ-ға қарағанда басымдыққа ие болуы керектігін айтты. Ол Вашингтонда журналистерге: "Доха раунды ААШТ-дан гөрі басымдыққа ие, себебі Доха раунды тек біздің аймағымызды ғана емес, бүкіл әлемді қамтиды" деді. Президент Буш сондай-ақ Бразилия үкіметін Еуропалық Одаққа ауыл шаруашылығы субсидияларын қысқарту үшін қысым жасауға шақырды, бұл мәселе әлемдік сауда келіссөздерінде маңызды рөл атқарады.
These original objectives dealing with job creation in Latin America however quickly dissolved over a disagreement in the wording of a clause encompassing the Free Trade Area of the Americas (FTAA), with Brazil and Argentina (two countries with highly competitive agricultural industries) in particular refusing to negotiate a deal where the U. S. does not limit barriers and subsidies to the U. S. agricultural industry. Talks about the FTAA, a possible free trade zone encompassing thirty four nations in the American Continent, began on 11 December 1994 at the first Summit of the Americas in Miami, United States. The concept of a 34 nation free trade zone, however, only came to prominence and the public consciousness seven years later at the Quebec City Summit of the Americas which was met with large protests and demonstrations by people involved in the anti globalization movement. President Bush stated prior to the Mar del Plata Summit that the U. S. would continue to push in favor the FTAA agreement despite opposition from some left wing governments in the region. Though President Bush acknowledged that progress on the FTAA talks had stalled, he stated that the Doha Round global trade talks aimed at securing a global trade pact by the start of 2006 had to now take priority over the FTAA stating to reporters in Washington: "The Doha round really trumps the FTAA as a priority because the Doha round not only involves our neighborhood, it involves the whole world", he said. President Bush also went on to urge the Brazilian government to put pressure on the European Union to cut its farm subsidies, a major issue in world trade negotiations.
Саммит сауда келісіміне қол жеткізе алмады
Азаматтардың наразылығы мен АҚШ-тың ауыл шаруашылығы нарықтарындағы протекционизмін тоқтатуға немесе азайтуға бас тартуы, сондай-ақ Бразилия, Аргентина, Уругвай, Парагвай және Венесуэладан құралған төрт Меркосур елінің қарсылығы – АҚШ бастамасы елдерінің экономикасына зиян келтіреді деген пікірде болды. Осы себептерге байланысты саммитте өңірлік сауда келісіміне қол жеткізу мүмкін болмады. Кездесу жоспарланған мерзімінен кейін де жалғасты, себебі АҚШ бастамасын қолдаушылар келіссөздерді жаңғырту үшін жаңа уақыт белгілеуге тырысты. Жиналысқа қатысқан 29 ел 2006 жылы Америка еркін сауда аймағы бойынша келіссөздерді қайта бастауға келісті, ал бес ел Гонконгтағы Дүниежүзілік сауда ұйымының келесі отырысының нәтижелерін күтуді ұсынды. Венесуэла президенті Уго Чавес Америка еркін сауда аймағын "көмілген" деп мәлімдеді.
In the midst of protests from the civilian population and after US refusal to end or reduce its protectionism on agricultural markets, and opposition from the four Mercosur countries (Brazil, Argentina, Uruguay, and Paraguay) and Venezuela, which maintained that the U. S. led proposal would damage their nations' economies, the Summit talks failed to reach an agreement on a regional trade deal. Talks continued beyond the scheduled end of the meeting as supporters of the U. S. led proposal sought to set another date to continue negotiations. Twenty nine of the nations at the meeting agreed to resume talks over the Free Trade Area of the Americas in 2006; the five dissenters instead proposed to wait for the results of the next World Trade Organization meeting in Hong Kong. Venezuelan President Hugo Chávez pronounced the FTAA "buried".
Қауіпсіздік
Саммит қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін 10 000 жергілікті полиция және ұлттық қауіпсіздік күштері, оның ішінде Федералдық полиция, Ұлттық жандармерия және Әскери-теңіз префектурасы тартылды. Басты жағажай аймағында жиырмадан астам көше жабылды. Қалаға үш концентрлі тізбекті қоршау орнатылды, ал оның ішінде тұратын тұрғындарға үйлеріне кіру үшін арнайы жолдамалар берілді. Аргентина Әскери-теңіз күштеріне қарасты кемелер жағалауға орналастырылды, ал тікұшақтар жағажай аумағын бақылады. Аргентина Әуе күштері ең жақын Тандил әуе базасына A-4AR Fightinghawk ұшақтарын орналастырды, оларға Bahía Blanca-дан жұмыс істейтін АҚШ Әуе күштерінің E-3 Sentry AWACS ұшақтары көмектесті. Саммит барысында қаланың айналасында жүз шақырымдық ұшпау аймағы белгіленді, ереже бұзған ұшақтарды түсіруге бұйрық берілді.
Security for the summit included 10,000 local police and national security forces, including Federal Police, National Gendarmerie and Naval Prefecture. More than twenty streets were blockaded in the main beach district. Three concentric rings of chain link fence were erected in the city, and residents living inside were issued special passes to be permitted in to get to their homes. Ships belonging to the Argentine Navy were positioned offshore, while helicopters patrolled the beach area. The Argentine Air Force deployed A 4AR Fightinghawks to the nearest Tandil airbase supported by U. S. Air Force E 3 Sentry AWACS operating from Bahía Blanca. There was a one hundred mile no fly zone in effect around the city for the duration of the summit with orders given for any planes in violation to be shot down.
FTAA мен Бушқа қарсы наразылық
Жоғарғы саммит алдында Боливия президенттігіне үміткер Эво Моралес, Аргентина футбол жұлдызы Диего Марадона және Куба әншісі мен композиторы Сильвио Родригес «Халықтар саммитіне» немесе «Америкаға қарсы саммит» қатысу үшін бірге сапар шекті, бұл шара неолибералдық «Вашингтон консенсусы», FTAA және АҚШ президенті Джордж Бушқа қарсы Латын Америкалық белсенділерді біріктірді. Моралес, Марадона және Родригес Буэнос-Айрестен Мар-дель-Платаға «Альба экспресімен» саяхаттаған қатысушылар тобының құрамында болды. Альба – «Америка үшін Боливариандық балама» деген сөздердің бас әріптері, сонымен қатар испан тілінде «таң» деген мағынаны да білдіреді. Экспреске саяси және әлеуметтік ұйымдардың мүшелерін тасымалдаған жүздеген автобустар қосылды, наразылықты ұйымдастырушылар саммит басталуға бірнеше күн қалғанда осылай мәлімдеді. «Альба экспресімен» Мар-дель-Платаға келген топ әлем чемпионатының стадионына барды, онда Венесуэла президенті Уго Чавес көпшілік алдында сөз сөйледі, содан кейін Джордж Буштың Латын Америкасына келгеніне наразылық білдіру үшін шақырылған «халық шеруіне» қосылды. Шеру тыйым салынған аймаққа жақындамады және бейбіт аяқталды. Алайда, радикалды наразылық білдірушілер (пикетеролар, солшыл саяси партиялар, анархистік ұйымдар және т.б., өздерін реформаторлар деп санайтындарға қарсы болғандар) екінші шеру ұйымдастырды, ол қақтығысқа ұласты. Наразылық білдірушілер от жақты, «Молотов коктейлі» лақтырып, банкты өртеп жіберді. Полиция зорлық-зомбылықты тоқтату үшін көз жасын шығарушы газ қолданды. Расталмаған мәліметтер бойынша, қақтығыс салдарынан кем дегенде 20 адам жарақаттанды. MSNBC телеарнасы жергілікті уақыт бойынша сағат 19:50-ге дейін 60 адам ұсталғанын хабарлады. Мар-дель-Платаның орталық көшелері тәртіпсіздік басталған кезде құмдай бос және тірі жан жоқтай көрінді. MSNBC телеарнасында сөйлеген NBC News ақ үйінің бас тілшісі Дэвид Грегори және The Washington Post тілшісі Майкл Флетчер осы жағдайдың себебін жергілікті тұрғындардың саммиттің зорлыққа толатынын күткенімен байланыстырды. Флетчер эфирде: «Адамдар (жергілікті тұрғындар мен бизнес иелері) бұл саммит болатынын білген, сондықтан (жергілікті тұрғындар) қаладан шығып кетті» және «көптеген бизнес пен дүкендер жабық» деді. The Washington Post журналисі Майкл Флетчер зорлық-зомбылықтың себебі «байлықтың өсуімен байланысты айырмашылықтар» және «байлардың одан да байыуы» салдарынан туындаған ашудың көрінісі екенін айтты, ол көптеген оңтүстік американдықтардың бұл мәселенің «еркін сауда және үкіметтің тиімсіздігімен нашарлағанына» сенеді.
Leading up to the summit, Bolivian presidential candidate Evo Morales, Argentine soccer legend Diego Maradona, and Cuban singer and composer Silvio Rodríguez travelled together to take part in the "Peoples' Summit" or the "American Anti Summit", summoning Latin American activists who oppose the neoliberal "Washington Consensus", the FTAA, and U. S. President George W. Bush. Morales, Maradona and Rodríguez were part of a group of participants who travelled aboard a train named the Expreso del Alba from Buenos Aires to Mar del Plata. Alba is an acronym for Alternativa Bolivariana para las Américas ("Bolivarian Alternative for the Americas") but is also the Spanish word for dawn. The Express was joined by road by hundreds of buses carrying members of political and social organisations, protests organizers claimed days before the summit. The group arriving in Mar del Plata aboard the ALBA Express went to the World Cup Stadium where Venezuelan President Hugo Chávez spoke to the crowd, then joined the "peoples' march" summoned to repudiate the presence of George W. Bush in Latin America. The march did not come close to the exclusion zone and ended peacefully. However, radical protesters (piqueteros, left wing political parties, anarchist organisations, etc. ), who opposed what they considered reformism, organized a second march in which the protests turned violent. Protesters lit fires, hurled Molotov cocktails, and set fire to a bank. Police used tear gas in an attempt to quell the violence. Unconfirmed reports indicate that there were at least twenty injured resulting from the violence. During the incident, MSNBC reported that 60 arrests had been made by 7:50 p. m. local time. The downtown streets of Mar del Plata seemed empty and ghostlike by the time rioting had started. On MSNBC during the incident, NBC News Chief White House Correspondent David Gregory and The Washington Post reporter Michael Fletcher attributed this to the widespread anticipation among locals that the summit would bring violence. Fletcher said during the broadcast that "people (local residents and business owners) anticipated that this summit was coming, and (the locals) got out of town" and that "most businesses and shops are closed". The Washington Post journalist Michael Fletcher also suggested that the violence was an outlet for anger caused by "growing wealth discrepancies" and the "rich getting richer", problems which he says many South Americans believe have "been made worse by free trade and government inefficiency".