2001 ж. Квебек саммиті: Америка саммиті, еркін сауда аймағы талқылаулары, наразылықтар мен қауіпсіздік шаралары. Қауіпсіздік қоршауы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американың 3-ші саммиті 2001 жылдың 20-22 сәуірінде Канаданың Квебек қаласында өткізілді. Бұл халықаралық кездесу Америка еркін сауда аймағын құру жөніндегі келіссөздердің кезегі болды. Алайда, бұл саммит келіссөздердің нәтижесінен гөрі, оны қоршаған қауіпсіздік шаралары мен наразылық акцияларымен (Квебек қаласының наразылық акциясы ретінде белгілі) көбірек танымал болды.
The 3rd Summit of the Americas was a summit held in Quebec City, Quebec, Canada, on April 20–22, 2001. This international meeting was a round of negotiations regarding a proposed Free Trade Area of the Americas. The talks are perhaps better known for the security preparations and demonstrations (known as the Quebec City protest) that surrounded them than for the progress of the negotiations.
Дайындықтар
Бастаудан бастап, билік өкілдері Сиэтлде (1999 жылдың 30 қарашасы), Прагада (2000 жылдың 26 қыркүйегі) және Монреальде (2000 жылдың 20 қарашасы) болған бұрынғы оқиғаларды ескере отырып, жаһандануға қарсы және оны өзгертуге ұмтылған наразылықтардың саммит өтетін аймаққа жақындау мүмкіндігін шектеу үшін қатаң қауіпсіздік шараларын қолдануға ниетті екенін мәлімдеді. Осы дайындықтардың ең көп дау тудырғаны – кездесу өткізілетін орынды, Ұлттық Ассамблеяны және көптеген мемлекеттік және тұрғын үй ғимараттарын қоршап тұрған La Colline Parlementaire-дің үлкен бөлігіне орнатылған 3 метрлік бетон және сым торлы қоршау болды. Ішке тек тұрғындарға, саммит делегаттарына және аккредиттелген белгілі бір журналистерге ғана кіруге рұқсат берілді. Аймақтағы кәсіпорындар мен шіркеулерге жұмыс істеуге тыйым салынды. Корольдік атты полициясы, Канада Қарулы Күштерімен, Канада қауіпсіздік барлау қызметімен, Квебек провинциясының қауіпсіздік қызметімен және жергілікті полиция күштерімен бірлесіп қауіпсіздікті қамтамасыз етті.
From the beginning, the authorities indicated their intent to use very intensive security measures to restrict the ability of anti and alter globalization movement protesters to approach the area where the summit was to take place, in light of the well known previous incidents in Seattle (November 30, 1999), Prague (September 26, 2000), and Montreal (November 20, 2000). The most controversial of these preparations was the construction of a 3 metre high concrete and wire fence around a large section of La Colline Parlementaire that encircled the meeting site, the National Assembly and many government and residential buildings. Only residents, summit delegates and certain accredited journalists were allowed inside. Businesses and churches within the area were not permitted to open. The Royal Canadian Mounted Police, in collaboration with the Canadian Forces, the Canadian Security Intelligence Service, Sûreté du Québec and local municipal police forces provided security.
Наразылықтар
Квебек қаласындағы наразылық (А20 деп аталады) сол кезге дейін әлемдік қарсыласуға қарсы ең ірі демонстрациялардың бірі болды, оған Американың түкпір-түкпірінен 20 000-ға жуық наразылық білдіруші келді. Наразылық акциясына кәсіподақтар, Greenpeace және Канадалықтар кеңесі сияқты азаматтық қоғамдық ұйымдар, Жаңа демократиялық партия және Parti Québécois фракциялары, сондай-ақ көптеген діни қауымдастықтар, университеттер мен колледждер қатысты. Антиглобализациялық қозғалыстың саяси мәселелерімен қатар, көпшіліктің назары қаланың қауіпсіздік кедергісімен бөлінуіне және полицияның жауаптарының қаталдығына аударды. Наразылық білдірушілер сәуірдің 20 жұма күні келе бастады, көптегендері Лаваль университетінде, колледждер мен шіркеулерде орналастырылды. Полициямен бірнеше қақтығыстар жұма күні түстен кейін болды, алғашқы периметр бұзылуы Рене Левеск бульвары бойында, наразылық білдірушілер келгеннен кейін 5 минуттан аз уақыт өткенде және кешке орын алды. Дуфферн-Монморенси тас жолының астында вегетариандық кешкі ас пен концерт сияқты көптеген бейбіт жиналыстар да өтті. Наразылықтың басты күні сәуірдің 20 жұмасы болды. Ол Американың екінші халықтық саммитімен басталды, бұл саммит орнының шығысындағы төменгі қаладағы Гаре-дю-Пале маңында өткен білім беру және саяси жиын болды. Содан кейін наразылық білдірушілер Шарест бульвары бойымен солтүстік-батысқа қарай, Корона көшесіне қарай шеру тартты. Шеруге қатысушылардың саны 50 000-нан 150 000-ға дейін бағаланды. Наразылық үш санатқа бөлінді: "жасыл аймақ" – тұтқындалу қаупі жоқ заңды наразылық; "сары аймақ" – тұтқындалу немесе полициямен қақтығысу қаупі бар бейбіт, санкцияланбаған наразылық; және "қызыл аймақ" – тұтқындалу қаупі жоғары азаматтық мойынсұнбаушылықтың тікелей әрекеттері. Бұл инновациялық бөлініс 2000 жылдың қазан айында Монреальде өткен G20 наразылығынан кейін жасалды, ол бейбіт болуға ниеттенгенімен, кейде зорлық-зомбылықтан зардап шекті. Көтерілісшілерді тарату үшін атты полицияның бірнеше бөлімдері жұмылдырылды. Аймақтар жүйесі тұтқындалу немесе полиция тарапынан зорлық-зомбылыққа ұшырағысы келмейтіндерді қорғау мақсатында жасалды. Корона көшесінде наразылық шеруы екіге бөлінді, наразылық білдірушілердің көпшілігі ("жасыл аймақ") солтүстікке қарай, Колизейдегі негізгі митингке бет алды. Сары және қызыл аймақтарды жақтаған наразылық білдірушілер оңтүстікке қарай, Кап-Диаманға қарай бағытталды. Көптеген адамдар Сен-Жан-Баптист аймағына тарады, ал басқалары таудың жиегімен, Дюфферн-Монморенси тас жолымен қиылысатын жерге қарай жүрді, одан қоршау өтті. Түстен кейін осы аймақта спикерлік бұрыштарды ұйымдастырған адамдарды қоса алғанда, көптеген бейбіт наразылық білдірушілер болды. Сары және қызыл аймақтарға қарай бет алған наразылық білдірушілер қоршаумен бетпе-бет келді. Рене Левеск бульвары бойындағы қоршауға шерудің басы жеткеннен кейін шамамен 15 минут өткен соң, наразылық білдірушілер қоршауды бұзды, бұл қауіпсіздік қызметкерлері аймақтағы конференция делегаттарына ғана емес, сонымен қатар полицияға да қауіп төндіретінін анықтады. Бірнеше адам бұрын қоршалған аумаққа кірді, ал бірде-бір ойыншықты лақтыратын катапульта әкелінді. Ақырында полиция шегініп, газ маскалары бар офицерлердің екінші қатарымен ауыстырылды. Содан кейін полиция наразылық білдірушілерді кері қайтарды. Полиция "жасыл аймақтағы" наразылық білдірушілерге көз жасыңдыратын газ, су шашырату және резеңке оқтар атып, зорлық-зомбылық және бейбіт наразылық білдірушілердің топтарын, соның ішінде білім беру семинарларын және басқа наразылық білдірушілерге алғашқы көмек көрсететін медициналық бригадаларды таратып жіберді. Басқа да тактикалық шаралар түрлі қозғалыс көшбасшыларын тұтқындауға және тәуелсіз медиа орталығы мен наразылық клиникасын олардың орналасқан жерлерінен шығаруға бағытталды. Көз жасыңдыратын газды соншалықты көп пайдаланғандықтан, делегаттар жиналыс залдарында ыңғайсыздық сезінді. Қауіпсіздік қабырғасы бірнеше рет бұзылды, бірақ наразылық білдірушілердің периметрден өтуі шектеулі болды. Дэвид Грейбердің "Тікелей әрекет: этнография" кітабында айтылғандай, "пластмассадан жасалған оқтар жиі қолданылып, сондай-ақ лазерлік нысанасы бар қарулардан адамдар түнде полиция қызметкерлерінің мақсатты түрде бас немесе жамбасқа бағытталғанын көре алатын болды". Наразылық түнгі уақытта да жалғасты. Бейбіт наразылық акцияларын және азаматтық мойынсұнбаушылық әрекеттерін жалғастырудан басқа, кейбір наразылық білдірушілер дүкендердің терезелерін және жарнамаларды бүлдіріп, от жақты. Полиция көз жасыңдыратын газды қолдануын жалғастырды, бірнеше жағдайда таудың астындағы наразылықтар өтпеген аймақтарға оқ атты, сондай-ақ наразылық білдірушілердің позицияларына тікелей шабуыл жасады. Наразылық акциялары сәуірдің 22 жұма күні аяқталды.
The Quebec City protests (called A20) were one of the largest anti globalization demonstrations to that point, attracting some 20,000 protesters from throughout the Americas. Groups represented at the protest included trade unions, civil society groups such as Greenpeace and the Council of Canadians, New Democratic Party and Parti Québécois caucuses, and a great many groups from faith communities, universities and colleges. In addition to the political concerns of the anti globalization movement, many focused their attention on the division of the city with the security barrier, and what they saw as the draconic nature of police responses. Protesters began to arrive on Friday, April 20, many being hosted at Université Laval, college campuses, and churches. A number of clashes with police took place on Friday afternoon, with the first perimeter breach on Boulevard René Lévesque Est, less than 5 minutes after the protesters arrived at the site, and in the evening. Many peaceful gatherings, including a vegan supper and concert underneath the Dufferin Montmorency Autoroute, also took place. The primary day of protests was Friday, April 20. It began with the Second Peoples' Summit of the Americas, an educational and political gathering near the Gare du Palais, in the lower city east of the summit site. From there, the protesters marched northwest along Boulevard Charest towards Rue de la Couronne. The number of people marching has been estimated at anywhere from 50,000 to 150,000. Protests were divided into three classes: "green zone," being legal protests with no risk of arrest; "yellow zone," peaceful, unsanctioned protest with some risk of arrest or confrontation with police, and "red zone," being direct acts of civil disobedience carrying a high risk of arrest. This innovative division was developed after the G 20 protest in Montreal in October 2000, which though meant to be peaceful suffered from sporadic violence. A number of riot police on horseback were used to disperse the violent protestors. The zone system was meant to protect those who do not wish to run the risk of arrest or of police violence. At Rue de la Couronne, the protest march split, with the majority of protesters (the green zone) heading north, towards a main rally at the Colisée. Protesters favouring the yellow or red zones headed south, towards Cap Diamant. Many spread out through the Saint Jean Baptiste area north of and below the fence; others marched along the edge of the mountain on Côte d'Abraham towards its intersection with the Dufferin Montmorency Autoroute, through which the fence passed. Peaceful protesters, including individuals running speaker's corners, were in great numbers throughout this area during the afternoon. Protestors who headed towards the yellow and red zones confronted the fence. Approximately 15 minutes after the bulk of the march reached the fence on Boulevard René Lévesque, the fence was brought down by protestors, which the security personnel deemed a clear security threat and danger not only to the conference delegates in the area, but also to the police. A number of people moved into the once fenced off area, and a catapult that launched teddy bears was rolled in. Eventually, the police line fell back and was replaced by a second line of officers, all wearing gas masks. The protestors were then repulsed by the police. Police responded to the protesters in the "green zone" by firing tear gas canisters, water cannon, and rubber bullets, dispersing large groupings of protesters both violent and peaceful, including teach ins and teams of medics providing first aid to other protesters. Other tactical interventions aimed at arresting various perceived movement leaders and the expulsion of the independent media centre and protest clinic from their locations. So much tear gas was used that delegates were incommoded inside their meeting halls. The security wall was breached on several occasions, though protester incursion across the perimeter was limited. According to David Graeber in his book Direct Action: An Ethnography, "plastic bullets were being used increasingly, and from guns with laser sights so at night people could often see that the cops were intentionally aiming for heads or groins." Protests continued into the night. In addition to continued peaceful protests and acts of civil disobedience, some protesters vandalized storefronts and advertisements and built bonfires. Police continued to respond with tear gas, in several cases firing at areas beneath the mountain where no protests were taking place, as well as with direct assaults on protester positions. Protests concluded on Sunday, April 22.
Наразылық акциясына жауап
Полиция өз әрекеттерін делегаттарды "қызыл аймақтан" өту әрекеттерінен, сондай-ақ мүлікті жойған, полицияға, БАҚ-қа және басқа да наразылық білдірушілерге шабуыл жасаған зорлық-зомбылықшы наразылық білдірушілерден қорғау үшін ақталады деп мәлімдеді. Көптеген наразылар полицияны шамадан тыс күш қолдануда айыптайды, полицияның көзден жас шығаратын газ бен резеңке оқтарды кеңінен пайдалануы зорлық-зомбылықтың масштабына мүлдем сәйкес келмейтінін және негізінен қарусыз, бейбіт демонстрацияларға бағытталғандығын, ал зорлық-зомбылық көрсеткен наразылық білдірушілерді таратуға кейіннен назар аударылғанын айтады. Бірнеше наразылық білдіруші резеңке оқтардан ауыр жарақат алды; сонымен қатар, көз жасырындыратын газ құюшылар наразылық білдірушілерге көптеген жағдайларда тікелей атылды, бұл оларды пайдалану ережелерін бұзу болып табылады. Олар түрме басшыларының әрекеттерін де сынға алады. Жалпы, антиглобализм қозғалысы Квебек қаласындағы полицияның әрекеттерін наразылықты басу әрекеті деп сипаттады. Іс-шараға дейін жүргізілген барлау операциялары да сынға түсті. Мысалы, Канаданың Жасыл партиясының сол кездегі жетекшісі Джоан Руссоу, наразылық білдірушілер ұсталатын түрмені суретке түсіруге тырысқан кезде тұтқындалды. Іс-шара барысында, Жагги Сингх сияқты көрнекті наразылық білдірушілер "жасыл аймақта" заңды әрекеттермен айналысып жатқанда жасырын полиция қызметкерлерімен тұтқындалды. Жаңа демократтық партияның депутаты Свенд Робинсон RCMP-ның әрекеттеріне қатысты RCMP-ға қарсы қоғамдық шағымдар жөніндегі комиссияға ресми шағым түсірді. 2003 жылдың 13 қарашасында комиссия төрағасы Ширли Хифи "RCMP қызметкерлері наразылық білдірушілерді тарату үшін көз жасырындыратын газды қолданғанда шамадан тыс және негізсіз күш қолданды, алдымен жайлы жауап беруге тырысуға болар еді" деген қорытынды жасады. Комиссия көпшілікті бақылау техникаларын жақсартуды, кейбір қызметкерлерге қатысты тәртіптік шаралар қолдануды және наразылық білдірушілерге ресми түрде кешірім сұрауды ұсынды.
Police claimed that their actions were justified in protecting delegates from "red zone" attempts to break through the fence, as well as to violent protesters destroying property and attacking the police, the media, and other protesters. Many protesters accuse the police of excessive force, claiming that the police's abundant use of tear gas and rubber bullets was both completely disproportionate to the scale of violence, and primarily directed at unarmed, peaceful demonstrators with dispersal of violent protesters an afterthought. A number of protesters were severely injured by rubber bullets; also, tear gas canisters were fired directly at protesters on numerous occasions, in violation of the protocols governing their use. They also criticize the actions of prison authorities. Altogether, the anti globalization movement describes the actions of the police in Quebec City as an attempt to suppress dissent. Intelligence operations prior to the event were also criticized, For example, Joan Russow, then leader of the Green Party of Canada, was arrested while attempting to photograph the prison where protesters would be held. During the event, some prominent protesters such as Jaggi Singh were arrested by undercover police officers while they were engaging in legal activities in "green zone" areas. A formal complaint regarding the RCMP's conduct was filed by New Democrat MP Svend Robinson with the Commission for Public Complaints against the RCMP. On November 13, 2003, the complaint's chairwoman Shirley Heafey found that "RCMP members used excessive and unjustified force in releasing tear gas to move the protesters when a more measured response could have been attempted first." The commission recommended improved crowd control techniques, disciplinary action against certain officers, and a formal apology to protesters.