Кіріспе

Герхард Дорн (шамамен 1530 - 1584) - бельгиялық философ, аудармашы, алхимик, дәрігер және кітап сүйер қадірмен.

Өмірбаян

Герхард Дорнның өмірінің егжей-тегжейі, сондай-ақ 16 ғасырдағы көптеген басқа да тұлғалардың өмірі тарихтан жоғалып кеткен. Ол 1530 жылы қазіргі Бельгияның Антверпен провинциясының құрамындағы Мехелен қаласында дүниеге келгені белгілі. Ол Адам фон Боденштейнмен оқыды, алғашқы кітабы оған арналған және 1565 жылдан бастап кітаптар шығара бастады. Ол Джон Дидің 1564 жылғы "Монас иероглифика" кітабындағы жекелеген белгісін "Химистикум артефициум" кітабының титулдық бетіне қолданды. Боденштейнмен бірге Парацельстің көптеген қолжазбаларын сақтап алып, оларды алғаш рет басып шығарды. Ол сондай-ақ олардың көптегенін Базель баспашысы Пьетро Перна үшін латын тіліне аударды және 1570 жылдары Базельде, ал 1580 жылдардың басында Франкфуртта тұрды, онда ол елу жасқа жеткен шағында қайтыс болды.

Философия

Дорн Парацельсте жақсы философия мен христиандық ойлаудың жаңа жолын тапқанын айтты және Парацельстің ең жақтаушыларының бірі болды. Ол адам миын теориялық тұрғыдан зерттеуді қолдап, тәжірибелік зертханалық жұмысты кемсітті, өйткені ол замандағы білімді тым ғылыми деп санады. Көптеген алхимиктер сияқты, Дорн Аристотельдің философиясына қарсы болды, оның материалдық әлемге ден қоюын сынға тіке бастады және «алхимия өнерін үйренгісі келетін адам Аристотельдің философиясын емес, шындықты үйрететін нәрсені үйренсін» деді. Дорн білімге, дінге, Парацельс ілімдеріне қатысты реформа қажет екенін айтты. Ол өзінің радикалды теологиясында құтқарылуға Құдайдың мұқтаж екенін, ал алхимиялық жұмыс Құдайды құтқаратын еңбек екенін мәлімдеді – бұл ұсыныс христиандық догмалар тұрғысынан еретіктікке жақын тұрды. Оның негізгі жазбалары "Theatrum Chemicum" кітабының І томына енгізілген. Моника Уикман "Құйрыққан қараңғылық" кітабында былай деп қорытындылады: «Герхард Дорн сияқты алхимиктер өздерінің "Спекулятивтік философия" еңбегінде алхимияның келесі сатысын [ішкі жазылуды] Unus Mundus деп атады, онда жарылыстар жазылады, екіұштылық тоқтатылады және жеке тұлға, vir unus, әлем жанымен бірігеді». Дорнның жазбалары психолог Карл Юнгті қызықтырды, сондықтан ол 1938 жылы Үндістанға саяхат жасағанда Дорнның негізгі жазбаларын өзімен бірге алып кетті. Ол Юнгтің алхимияға қатысты ең көп сілтеме жасайтын дереккөздерінің бірі.

Шығармалары

Clavis totius Philosophiae Chymisticae, Лион, 1567 жыл. Chymisticum artificium naturae, теориялық және практикалық, Франкфурт, 1568 жыл. Философтардың Аврорасы және қазынасы, Базель, 1577 жыл. Жаратылыс жарығы туралы физика, Франкфурт, 1583 жыл. Парацельс сөздігі, Франкфурт, 1583 жыл.