Кіріспе

Американдық сценарий "Атук" (инуит тілінде "Ата") – 1963 жылы канаддық автор Мордекай Ричлердің "Теңдесі жоқ Атук" романы негізінде фильмге түсірілуі жоспарланған американдық сценарийдің аты. Бұл, негізінен, үлкен қаладағы өмірге бейімделуге тырысатын, мақтанды, күшті инуит аңшысы туралы комедия, онда расизм, материализм және халық мәдениетінің сатирикалық элементтері бар. Питер Гзовскидің түсіндірмесі тарихи контекст қосып, романның кейбір екінші дәрежелі кейіпкерлерінің, соның ішінде Пьер Бертонның сатирикалық прототиптерін ашады. 1970 жылдардың басында Норман Джуисон фильм құқығын сатып алған. 1988 жылы тағы бір бейімдеу жоспарланған. Көптеген голливудтық киностудиялар жылдар бойы фильмді өндіруге қызығушылық танытса да, ол әлі де түсірілмеген және жоба даму тозағында қалып отыр. Қалалық аңыз бойынша, басты рөлге қызығушылық танытқан актерлердің барлығына қарғыс тиіп, олар қайтыс болған. Олардың қатарында Джон Белуши, Сэм Кинисон, Джон Кенди және Крис Фарли болды, сондай-ақ фильмде түсуді жоспарлаған немесе Майкл О'Донахью және Фил Хартман сияқты, басты рөлдердің соңғы ойнаушыларының көзінше сценарийді оқығандар да бар.

Сюжет

Романда Атук - Баффин аралынан келген Канадалық инуит ақыны, ол Торонтоға ауыстырылады; алайда ұсынылып отырған фильмнің сценарийде Атук - Алясканың тумасы, ол Нью-Йоркте аяқталады. Фильмнің бейімделуінде Атук ануиттік әйелдің және Алясканың ануиттік аумағынан тыс әлемді көруді армандаған миссионердің ұлы болуы керек еді. Ол өзінің мүмкіндіктерін Мишель Росс есімді сұлу деректі фильм түсіруші мен оның командасы келіп, ол тұратын ауылды түсіру үшін көреді. Атук Мишельдің ұшағында жасырын жүріп, оның ұжымы Канадаға қоныс аударғаннан кейін басқа ауылдан ұшып кеткен кезде. Мишельдің басқа жолы жоқ, ол Атукты өзімен бірге шекарадан Америкаға алып кетеді. Олар екеуі Мишельдің Нью-Йорк қаласына барады. Сол арада, қуатты жылжымайтын мүлік магнаты Александр МакКюэн Алясканың жабайы жерінде "Изумруд" деп аталатын үлкен мегаполис салуды жоспарлап отыр. Маккуен экологтармен жобаны талқылауда, өйткені олар қала экожүйені уландырады деп мәлімдейді. Маккуеннің 16 жасар Бишоп ұлымен де проблемалары бар, ол мектепте қорқыныш туғызатын кәмелетке толмаған ішімдік ішуші және темекі шегуші. Бішп жазалануға тиісті кезінде қайығында ойын-сауық жасап, Атук орналасқан теңіз айлағының маңында апатқа ұшырап, суға батып барады. Атук Бишопты құтқарып қалады. Бішоп Атукпен достыққа түсіп, оны қалаға шығарып салады. Александр Атукты қонақ үйлеріне орналастыруға мүмкіндік болғанша, олардың үйінде тұруға шешім қабылдайды, бұл МакКюеннің әйелі Вераға қарсы. МакКюэн Атукка Мишельдің өзі үшін жұмыс істейтінін айтады және Атукка МакКюеннің жобасының имидждік науқанының бір бөлігі болғанын қалайтынын айтады; Атук қабылдайды. Бішп әскери мектепке жіберіледі және Атуққа әкесіне сатқандығы үшін ашуланады. Мишель мен Атук Аляскаға барып, Маккуеннің "Изумруд" жобасының жарнамаларын түсіреді. Атук қара түсті макияж киіп, примитивті инуиттік қадамдар арқылы өтеді, бұл оны табиғи емес сезінеді. Бірақ олар бірге жұмыс істеген сайын, Атук пен Мишель бір-бірін қатты ұнататынын түсінеді. Жарнаманы көргеннен кейін Атук, редакциялау арқылы МакКюэн оны өзінің хабарын сату үшін пайдаланғанын түсінеді. Атук, енді оны пайдаланғанын біліп, Бішопты әскери академиядан құтқарады және ит санауын қолдана отырып, "Изумруд" жобасының жоспарлары туралы тыңдауға асығады және ол жердегі барлық адамды МакКюеннің жоспарларын қолдауы қате екенін, өйткені жоба жер үшін зиянды болатынын сендіреді. Жобаға барлық инвесторлар шыққаннан кейін МакКюен мен Бишоп татуласады. Атук өзінің ауылына оралады, бірақ келесі күні Мишель ұшақпен келіп, онымен Гавайиге баруды сұрайды. Атук келіседі, екеуі ұшаққа мініп, Епископ қос пилоттың орнында қалады.

Даму тозақ

Норман Джуисон 1971 жылы фильмге түсіру құқығын сатып алды. Джуисон «Иса Мәсіх Супержұлдызынан» кейін оны Канадада түсіруді жоспарлаған. Джон Белуши 1982 жылдың басында Атук рөлін алғаш рет оқыды. Ол дереу жобаға қызығушылық танытып, кейіпкерді экранда ойнауға дайын болды, бірақ бірнеше ай өткен соң, 1982 жылдың 5 наурызында ол Голливудтағы Chateau Marmont қонақ үйіндегі бөлмесінде қайтыс табылған. «Атук» фильмінің түсірілімі 1988 жылдың ақпанында Торонтода басталды. Бірақ сегіз күннен кейін тоқтатылды. Сэм Кинисонның айтуынша, оның менеджері Эллиот Эбботт студиямен келіспей, оған шығармашылық бақылау беремін деп уәде берген. Кинисон сценарийді өзгертуге тырысқанда, Эбботт студия оған көмектесуге тырысқанын, бірақ Кинисонның мінезі қиын болғанын айтты. Кейін Эбботт пен Кинисон арасы ажырасып кетті. 1988 жылдың ақпанында United Artists Кинисонға қарсы сотқа шағымданып, ол сапасыз ойын көрсетуге әдейілеп қауесет еткенін мәлімдеді. Продюсер Чак Ровен жаңа бас рөлге актер іздеуге әрекеттенді, бірақ соңында бас тартыды. Кейіннен Джон Кенди мен Крис Фарли да рөлге қызығушылық танытты, алайда фильм түсірілмей тұрып екеуі де қайтыс болды. Сценарий авторы Тод Кэрролл 1999 жылдың ақпанында фильмге қатысты аңыз-әңгімелерді жоққа шығарды. Фильмнің түсірілімі тоқтағаннан кейін Уилл Феррелл, Джек Блэк, Джон Гудман және Джош Мостель сияқты актерлер де қызығушылық танытты, сондай-ақ 87 жасқа дейін өмір сүрген Джонатан Винтерс та қызығушылық білдірді, ол 2013 жылдың сәуірінде қайтыс болды. Бір қызығы, кейбіреулер «көріспеушілік» Робин Уильямстың ерте қайтысына да тікелей себеп болды деседі, ол Винтерстің ізбасары болған.