Кіріспе

Монтана штатындағы қала, АҚШ

Три Форкс – Монтана штатының Галлатин округінде орналасқан қала. Ол Миссури және Миссисипи өзендерінің су жиналатын аңғарлар жүйесінде жатыр және тарихи тұрғыдан Миссури өзенінің басталу орны саналады. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 1 989 адамды құрайды. Три Форкс қаласының аты оның географиялық орнына байланысты қойылған – Миссури өзенінің бастаулары мемлекеттік паркінде Джефферсон, Мэдисон және Галлатин өзендерінің Миссури өзенін құрап ағысып жиналатын жерге жақындығымен байланысты. Миссури өзені Солтүстік Америкадағы ең ұзын өзен болып табылады, сондай-ақ Миссури-Миссисипи өзендері жүйесінің басты бөлігін құрайды – бастауы Три Форкс маңындағы сулардан басталып, Мексика шығанағына дейін ағады. Три Форкс шамамен 100 000 адам тұратын Боземан, МТ микрополитендік статистикалық аймағының бір бөлігі және Боземаннан батысқа қарай отыз миль қашықтықта орналасқан.

Тарих

Батыстан шығысқа қарай орналасқан үш өзенді 1805 жылдың шілде айының соңында Мериуэтер Льюис президент Томас Джефферсон, мемлекеттік хатшы Джеймс Мэдисон және қазынашылық хатшысы Альберт Галлатиннің есімдерімен атады. Бұл сол кездегі шағын даудың бастауы болды және кейіннен қазіргі заманғы географиялық дауға ұласты, екі жағдайда да Миссури және Миссисипи өзендерінің ұзындығын салыстыру туралы. Бүгінде екі су қосылысы Миссури штатының бас сулары саябағының құрамына кіреді, ол сонымен қатар АҚШ-тың ұлттық тарихи ескерткіші болып табылады. Льюис пен Кларк экспедициясы 1805 жылдың 28 шілдесінде осы жерге келді. Мериуэтер Льюис өзінің күнделігіне былай деп жазды:

"Капитан C. және менің пікірімше, бұл [үш] өзеннің біреуін Миссури деп атаудың жөнсіздігі бар, сондықтан оларды АҚШ президентінің және қазынашылық және мемлекеттік хатшыларының есімдерімен атауға келістік."

Олардың ең үлкенін – Джефферсон өзенін жеке қосалқы өзен ретінде белгілеп, картаға түсіріп, атау туралы шешімдерінің салдарынан бүгінде Миссисипи өзені Миссури өзенінен ұзын деп санауға болады. Себебі гидроэлектр станциялары үшін өзен арнасын кеңінен қайта жарақтандыру өзеннің ұзындығын қысқартты, ал Миссисипи дельтасының өсуі бәсекелес өзенді ұзартты. Үш бұрышта құрметке ие болған үнді әйелі Сакагева Льюис және Кларк экспедициясының аудармашысы және жолбасшысы ретінде танымал. 1800 жылы оны қазіргі Үш бұрыш жеріне жақын орналасқан меннетари тайпасы тұтқынға алды. Кейін ол Льюис және Кларк пен Корпус Открылысымен бірге осы аймаққа оралды. Сакагеваның мүсіні қазір Мейн-стрит маңындағы саябақта орналасқан. Қазіргі Три Форкс қаласының негізін 1908 жылдың 17 қыркүйегінде Милуоки Роудтың жер агенті Джон К. Адамс қалады. Милуоки (теміржол) жер компаниясы қаланы жоспарлап, сол күні жер аукционын өткізді. Кейбір ғимараттар қазіргі қалаға солтүстік-шығысқа қарай бір шақырым жердегі "Ескі Три Форкс" қаласынан көшірілді. Қала Милуоки теміржолының Роки-Маунтин бөлімшесіндегі маңызды торап болды және 1908-1980 жылдары Монтанадағы Милуоки теміржолының жұмыс істеу кезеңінде маңызды хабқа айналды. 1909 және 1910 жылдары қала үшін екі банк құрылды; Джон К. Адамс соңғысының, Үш аңғарлар мемлекеттік банкінің құрылысын қаржылады. Оның ғимараты бүгінге дейін сақталған, тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген және жергілікті тарих мұражайы ретінде қызмет етеді. Қаланың алғашқы даму перспективалары экономикалық дағдарыс, егін нашарлауы және 1925 жылдың 27 маусымында қалаға соққан жер сілкінісі салдарынан құлдырады, бұл оның барлық кірпіш ғимараттарына зақым келтірді. Қала халқының саны ешқашан 10 мыңға жетпеді, тіпті кейбір адамдар үміттене бастағандай, және шамамен 1000 адамға дейін төмендеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін жағдай жақсарды, содан бері халық саны бірте-бірте өсті. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 4 км² құрайды, оның ішінде 4 км² жер және 0 км² су.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 1728 адам, 686 үй шаруашылығы және 469 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 726 тұрғын үйден тұрады, орташа тығыздығы – (мәлімет жоқ). Қала халқының этникалық құрамы: 97,57% ақ нәсілді, 1,10% американдық индейлер, 0,17% азиялықтар, 0,23% Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары, 0,35% басқа нәсілдерден және 0,58% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 1,33% құрады. 686 үй шаруашылығының 35,4% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 59,3% заңды некеде тұрған жұбайлар, 5,8% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 31,5% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,7% жеке адамдардан тұрады, ал 12,1% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,51 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,08 адамды құрады. Қала халқы жас бойынша таралып, 28,4% 18 жасқа дейінгілер, 6,0% 18-ден 24 жасқа дейінгілер, 28,9% 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 21,8% 45-тен 64 жасқа дейінгілер және 15,0% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрады. Орташа жас 38 жасқа тең. Әр 100 әйелге 102,8 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 102,6 еркек шақ келеді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 34 212 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 39 938 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 30 086 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 196 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 15 362 долларды құрады. Халықтың шамамен 5,5% отбасы және 7,7% кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,6% және 65 жастан асқандардың 6,7% осы санатқа жатады.

Үкімет

Үш бұлақ қаласы – қала әкімі басқаратын, қалалық кеңес пен әкімдіктен тұратын басқару нысаны. Бұл екі орган үкіметтің заң шығару және атқару билігін құрайды. Қалалық кеңеске алты мүше сайланады.

Инфрақұрылым

Три Форкс әуежайы қаладан оңтүстік-шығысқа қарай 1 миль қашықтықта орналасқан, жалпы пайдалануға арналған әуежай.

Білім

Үш Форк мектептері балабақшадан бастап 12-сыныпқа дейін оқушыларды оқытады. Үш Форк орта мектебінің командасы – "Құстар". Үш бұлақ қауымдастық кітапханасы – жалпыға қолжетімді кітапхана.

Медиа

"Три Форкс Войс" аймаққа қызмет ететін апталық газет.

Қауымдастық

Льюис және Кларк үңгірлері мемлекеттік паркі сияқты көрнекті орындар Үш Форкты және айналасын туризмнің маңызды орталығына айналдырды. Үш Форк 90-шы қалааралық және 287-ші АҚШ тас жолының тоғысқан жерінде орналасқан.