Кіріспе

Штефан Вода – Молдованың оңтүстік-шығысындағы аудан (район), әкімшілік орталығы Штефан Вода қаласы. 2011 жылдың 1 қаңтарына қарай халық саны 71 900 адамды құрады. Аудан Кишинев қаласынан 100 км және Украинаның Одесса қаласынан 100 км қашықтықта орналасқан.

Тарих

Ең ертерек құжатталған жерлер: Cioburciu, Olănești, Carahasani, 1405 және 1456 жылдары алғаш рет тіркелген. 16-18 ғасырларда қарқынды егіншілік дамыды, маңызды шарап өндірісі және халық санының өсуі байқалды. 1812 жылы, орыс-түрік соғысының (1806-1812) нәтижесінде, Бессарабия Ресей империясының құрамына кірді (1812-1917), осы кезеңде жергілікті тұрғындарды белсенді түрде орыстандыру саясаты жүргізілді. 1918 жылы, Ресей империясының құлауынан кейін, Бессарабия Румыниямен бірікті (1918-1940, 1941-1944), ал аудан Cetatea Albă уезінің құрамына кірді. 1940 жылы, Молотов-Риббентроп пактісінен кейін, Бессарабия Кеңес Одағы тарапынан оккупацияланды. 1991 жылы, Молдованың тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін, аудан Тигина уезінің (1991-2003) құрамына кірді, ал 2003 жылы Молдованың әкімшілік бірлігіне айналды.

География

Штефан Вода ауданы Молдова Республикасының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. Солтүстік-батыста Каушен ауданымен, солтүстік-шығыста Слобозия ауданымен, оңтүстік және шығыста Украинамен мемлекеттік шекарамен шектеседі. Жер бедері көбінесе жазық, сәл тілген, ауданның батыс бөлігінде ең жоғары биіктігі шамамен 210–230 метрді құрайды. Төменгі Днестр жазығында ең төменгі биіктігі 2–5 метр. Эрозия процестері аз қарқындылықпен жүзеге асып жатыр.

Климат

Жылы континенттік климат, жылдық орташа аудан температурасы, шілде айының орташа температурасы, қаңтар айының орташа температурасы. Жылдық жауын-шашын мөлшері 450–550 мм. Желдің орташа жылдамдығы 3–5 м/с.

Фауна

Еуропалық фаунаның ерекшеліктері, түлкі, кірпі, елік, жабайы шошқа, жолақ, жабайы мысық, құдақ және тағы да басқалар сияқты сүтқоректілердің болуымен сипатталады. Құстардан: кескілең, қарға, бүркіт, сүйрік, лақ және тағы да басқалары кездеседі.

Флора

Ауданның орманды алқаптары емен, шаған, қайың, липа, жапырақ, жаңғақ және басқа да ағаш түрлерімен толықтырылады. Өсімдіктерден: бетеге, тамыржоғарғы, жусан, қызылша және тағы да көптеген түрлер кездеседі.

Өзендер

Штефан Вода ауданы Нистру өзенінің алабында орналасқан, ол ауданның солтүстік-шығыс бөлігінен өтеді. Нистру өзенінің осы жердегі салалары көбінесе қысқа болады. Аймақта көптеген жасанды көлдер кездеседі.

Демография

2012 жылдың 1 қаңтарында аудан халқы 71 500 адамды құрады, оның ішінде 12,1% қалалық, ал 87,9% ауылдық тұрғындар.
Туысқандар саны (2010): 832 (1000 адамға шаққанда 11,5)
Өлім-жүртім саны (2010): 950 (1000 адамға шаққанда 13,2)
Табиғи өсім (2010): 118 (1000 адамға шаққанда 1,6)

Этностық топтар

Этникалық топ Молдовалықтардың жалпы санының %-ы * 89,9 румындар * 4,7 украиндер 2,5 орыстар 2,1 цыгандар 0,3 болгарлар 0,2 гагауздар 0,1 басқалар 0,2 жарияланбаған 1,11
Ескерту: * Молдовалықтар мен румындардың этникалық идентификациясына қатысты пікір қақтығыстары әлі де жалғасуда.

Дін

Христиандар 97,8%
Православ христиандар 94,3%
Протестанттар 3,5%
Баптистер 3,0%
Жеті күндік адвентистер 0,3%
Евангелистер 0,1%
Пентикосталдар 0,1%
Басқалары 1,2%
Дінсіздер 1,0%

Экономика

Штефан Вода ауданында барлығы 14 469 тіркелген кәсіпорын бар, олардың көпшілігі ауыл шаруашылығымен айналысады. Жалпы жер көлемінің 65,199 га (65,3%) ауыл шаруашылығы жерлеріне, ал оның ішіндегі егістік жерлер 55,542 га (55,6%) құрайды. Ауданның ауыл шаруашылығы жеріне 4977 га (5,0%) жүзімдіктер, 3237 га (3,2%) жеміс бақтары және 1398 га (1,4%) жайылымдар кіреді. Аймақта егілетін негізгі дақылдар: бидай, сұлы, күнбағыс, канола, соя және көкөністер.

Білім

Стефан Вода ауданында 63 білім беру мекемесі бар, оның ішінде 31 балабақша, 30 бастауыш және орта білім беру мектебі, сондай-ақ бір кәсіптік училище. Оқу-білім беру ұйымдарында барлығы 13 673 оқушы оқып жатыр, оның ішінде 2 839 балабақша тәрбиеленушісі, 10 284 жоғары оқу орнының студенті, 354 кәсіптік училищенің студенті және 196 оқушы-кәсіпкер бар. Бүгінгі таңда білім беру саласында 1264 аудандық мұғалім жұмыс істеп жатыр.

Саясат

Стефан Вода ауданында басымдық негізінен оңшыл партияларға берілді. Молдовада AEI өкілдік етеді. PCRM партиясы соңғы үш сайлауда үнемі дауыс жинау көрсеткіштерімен төмендеп келеді. Соңғы үш сайлауда AEI-нің көрсеткіші 107,6%-ға өсті.

+ Парламент сайлауының нәтижелері

Жыл | AEI | PCRM
------- | -------- | --------
2010 | 60,36% (18 311) | 32,96% (9 998)
2009 шілде | 52,73% (15 925) | 36,52% (11 029)
2009 сәуір | 29,46% (8 820) | 46,92% (14 050)

Мәдениет

Аудан бойынша жұмыс істейтін: 26 мәдениет үйі, 2 мұражай, 86 өнерлі ұжым, оның ішінде 26 ұжым «үлгілі ұжым» атағына ие, 37 халық кітапханасы.

Білім

Стефан Вода ауданында 220 төсектік жалпы емхана, сондай-ақ құрамында 13 денсаулық сақтау орталығы мен тоғыз отбасылық дәрігерлік пункті бар отбасылық дәрігерлер орталығы жұмыс істейді. Аудандық денсаулық сақтау жүйесінде 110 медициналық қызметкер, орта есеппен 354 адам, 260 медбике және қосымша медициналық персонал қызмет етеді.