Дамушы елдердегі қаржы секторының дамуы: Экономикалық өсім мен кедейлікті азайту жолында
Financial sector development
Дамушы елдердегі қаржы секторының дамуы – экономикалық өсімді ынталандыру, кедейлікті азайту мақсатындағы жеке секторды дамыту стратегиясы. Қаржы құралдары, нарықтар мен заңнама қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дамушы елдер мен жаңа нарықтардағы қаржы секторының дамуы экономикалық өсімді ынталандыру және кедейлікті азайту мақсатымен жеке секторды дамыту стратегиясының бір бөлігі болып табылады. Қаржы секторы – институттардың, құралдардың және нарықтардың жиынтығы. Оған сондай-ақ, несие беру арқылы мәмілелер жасауға мүмкіндік беретін құқықтық және нормативтік база да кіреді. Қаржы секторын дамытудың мәні – қаржы жүйесінде туындайтын шығындарды жою. Ақпарат алу, келісімшарттарды орындау және мәмілелер жасауға байланысты шығындарды азайту процесі қаржылық келісімшарттардың, делдалдардың және нарықтардың пайда болуына әкеледі. Әртүрлі ақпарат түрлері мен комбинациялары, мәмілелер мен орындау шығындары, сондай-ақ әртүрлі реттеу, құқықтық және салық жүйелері елдерде әртүрлі келісімшарттардың, делдалдардың және нарықтардың қалыптасуына ықпал етеді. Кез келген елдегі қаржы жүйесінің бес негізгі функциясы: (i) мүмкін болатын инвестициялар және капиталды бөлу туралы алдын ала ақпарат беру; (ii) инвестицияларды бақылау және қаржыландырудан кейін корпоративтік басқаруды жүзеге асыру; (iii) сауда-саттықты жеңілдету, тәуекелдерді әртараптандыру және басқару; (iv) жинақтарды жұмылдыру және біріктіру; және (v) тауарлар мен қызметтер алмасуын ынталандыру. Қаржы секторының дамуы қаржы құралдары, нарықтар және делдалдар ақпарат, орындау және мәмілелерге байланысты шығындарды азайту үшін бірлесіп жұмыс істегенде жүзеге асады. 67 эмпирикалық зерттеудің мета-талдауы қаржылық даму мен экономикалық өсудің тығыз байланысты екенін көрсетеді. Қаржы жүйесі жақсы дамыған елдер тұрақты өсу кезеңін бастан кешіреді, ал зерттеулер олардың арасындағы себеп-салдар байланысын растайды: қаржылық даму экономикалық өсудің нәтижесі ғана емес, сонымен қатар өсудің драйвері болып табылады. Бұдан өзге, ол кедейлер мен осал топтардың қолжетімділігін кеңейту арқылы кедейлікті және теңсіздікті азайтады, олардың жағдайға бейімділігін азайту арқылы тәуекелдерді басқаруға көмектеседі және табысты арттыратын инвестициялар мен өнімділікті арттырады. Қаржы секторының дамуы шағын және орта кәсіпорындардың (ШОК) өсуіне де көмектеседі, оларға қаржыландыруға қолжетімділік беру арқылы. ШОК әдетте еңбекке көп күш жұмсайды және ірі кәсіпорындарға қарағанда көбірек жұмыс орындарын құрайды, бұл дамушы экономикалардың экономикалық дамуына маңызды үлес қосады. Сонымен қатар, қаржы секторын дамыту үшін берік қаржы саясаты мен нормативтік-құқықтық базаны құру қажет. Тиісті қаржы саясатының болмауы, әлемдік қаржы дағдарысы көрсеткендей, ауыр салдарларға әкелуі мүмкін. Қаржы секторының дамуы экономикалық дамуға маңызды әсер етеді – оның тиімді жұмыс істеуі де, тиімсіздігі де. Дағдарыс қаржы секторы саясатындағы дәстүрлі көзқарастарды сынап, тұрақты дамуға қалай қол жеткізуге болатыны туралы пікірталас тудырды. Қаржы саясатын тиімді қайта бағалау және іске асыру үшін Дүниежүзілік банктің «Жаһандық қаржылық даму туралы есебі» (GFDR) және ХВҚ-ның «Жаһандық қаржылық тұрақтылық туралы есебі» (GFSR) сияқты жарияланымдар маңызды рөл атқара алады. Дүниежүзілік банктің жаңа бастамасы – «Жаһандық қаржылық даму туралы» есеп дағдарыстан кейін маңызды мәселелерді атап өтеді және жүйелерді нығайту және болашақта осындай дағдарыстарды болдырмау үшін ұсыныстар береді. Әлемдегі қаржылық даму туралы деректер мен білімді жинақтау арқылы GFDR есебі қаржылық даму мәселелерін назарға алып, қазіргі саясаттағы мәселелер бойынша талдаулар мен сарапшылардың пікірлерін ұсынуды мақсат етеді. Малайзияда Азия қаржы институты Малайзияның Ұлттық банкі және Малайзияның Бағалы қағаздар комиссиясымен қаржы қызметтері саласындағы адами капиталды дамыту үшін құрылды.
Financial sector development in developing countries and emerging markets is part of the private sector development strategy to stimulate economic growth and reduce poverty. The Financial sector is the set of institutions, instruments, and markets. It also includes the legal and regulatory framework that permit transactions to be made through the extension of credit. Fundamentally, financial sector development concerns overcoming “costs” incurred in the financial system. This process of reducing costs of acquiring information, enforcing contracts, and executing transactions results in the emergence of financial contracts, intermediaries, and markets. Different types and combinations of information, transaction, and enforcement costs in conjunction with different regulatory, legal and tax systems have motivated distinct forms of contracts, intermediaries and markets across countries in different times. The five key functions of a financial system in a country are: (i) information production ex ante about possible investments and capital allocation; (ii) monitoring investments and the exercise of corporate governance after providing financing; (iii) facilitation of the trading, diversification, and management of risk; (iv) mobilization and pooling of savings; and (v) promoting the exchange of goods and services. Financial sector development takes place when financial instruments, markets, and intermediaries work together to reduce the costs of information, enforcement and transactions. A meta analysis of 67 empirical studies finds that financial development is robustly associated with economic growth. Countries with better developed financial systems tend to enjoy a sustained period of growth, and studies confirm the causal link between the two: financial development is not simply a result of economic growth; it is also the driver for growth. Additionally, it reduces poverty and inequality by enabling and broadening access for the poor and vulnerable groups, facilitating risk management by reducing their vulnerability to shocks, and raising investment and productivity that generates higher income. Financial sector development also assists the growth of small and medium sized enterprises (SMEs) by giving them with access to finance. SMEs are typically labor intensive and create more jobs than large firms, which contributes significantly to economic development in emerging economies. Additionally, financial sector development also entails establishing robust financial policies and regulatory framework. The absence of adequate financial sector policies could have disastrous outcome, as illustrated by the global financial crisis. Financial sector development has heavy implication on economic development‐‐both when it functions and malfunctions. The crisis has challenged conventional thinking in financial sector policies and sparked debate on how best to achieve sustainable development. To effectively reassess and re implement financial policies, publications such as Global Financial Development Report (GFDR) by the World Bank and Global Financial Stability Report (GFSR) by the IMF can play an important role. The Global Financial Development Report, a new initiative by the World Bank, highlights issues that have come to the forefront after the crisis and presents policy recommendation to strengthen systems and avoid similar crisis in the future. By gathering data and knowledge on financial development around the world, the GFDR report aims to put into spotlight issues of financial development and hopes to present analysis and expert views on current policy issues. In Malaysia, the Asian Institute of Finance was established by Bank Negara Malaysia and Securities Commission Malaysia to develop human capital in the financial services industry.
Қаржы секторын дамыту теориясы
Ацемоглу, Джонсон және Робинсон саяси биліктің таралуының маңыздылығын атап өтеді. Олар 19 және 20 ғасырдың басында АҚШ және Мексикадағы қаржы секторының даму жолдарының өзгешелігін қалыптастыруда саяси биліктің таралуының рөлін көрсетіп, АҚШ-та банк және қаржы қызметтерінің қарқынды өскенін, себебі американдық саясаткерлердің банк секторында пайда табу үшін монополия құруға қабілеті болмады. АҚШ-тың федеративтік саяси жүйесі штаттардың бір-бірімен инвестиция тарту үшін бәсекелесуіне әкелді. Бұл өз кезегінде банк секторындағы бәсекеге шектеу қоюды мүмкінсіз етті. Мексикада болса, билік 1910 жылы билікке келген диктатор Порфирио Диас қолында шоғырланды. Сайлау құқығы қатты шектелген және бәсекелес федеративтік штаттар болмады, яғни саяси билік кеңінен таратылмады. Осының салдарынан "орталық үкімет банктерге монополиялық құқықтар берді". Олар өнеркәсіп және қаржы секторындағы бұрынғы қатысушылардың қаржы секторындағы бәсекелестіктің күшеюіне және "тең қолмен" қаржыландырудың қолжетімділігіне қарсы шығуының себебін түсіндіреді, себебі бұл олардың нарықтық үлесі мен пайда маржасын төмендетуі мүмкін. Шекаралық капитал ағыны үкіметтің несие беру және осы компанияларға субсидия беру мүмкіндігін шектейді. Жаңа шетелдік компаниялардың келуі банктерді ақпарат ашықтығын жақсартуға және келісімшарттарды орындауға итермелейді, себебі олардың шетелдік компаниялармен жеке байланыстары болмайды. Бұрынғы қатысушылар банк секторындағы байланыстар арқылы несие алуға мүмкіндік алмайды, сондықтан олар қаржы секторына кіруге бәсекелестікті күшейтуді және кедергілерді азайтуды талап етеді, осылайша қаржыға қолжетімділіктері жақсарады. Бұл модельде сауда мен капитал ағынының өсуі экономикалық элитаның мүдделерін өзгерте алатын сыртқы фактор болып табылады. Олар енді тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге және барлық қатысушылардың бірдей ережелерді сақтауын қамтамасыз етуге мүдделі.
Acemoglu, Johnson and Robinson emphasize the importance of the distribution of political power in shaping the differing paths of financial sector development in the United States and Mexico in the 19th and early 20th century. They note that in the United States banking and financial services grew rapidly because American politicians did not have the power to create monopolies in the banking sector that they could appropriate rents from. The federal nature of the US political system meant that states ended up competing with each other to attract inward investment. This in turn, made the restriction of competition in the banking sector untenable. In Mexico, on the other hand, power was centralized in the hands of Porfirio Díaz, the dictator who came to power in 1910. Suffrage was highly restricted and there were no competing federal states which meant that political power was not widely spread. As a result, "the central government granted monopoly rights to banks" They argue that incumbents in industry and the financial sector have an incentive to oppose the availability of arms length finance and greater competition in the financial sector because that would lower their market share and profit margins. Cross border capital flows limit the government's ability to direct credit and give out subsidies to these firms is restricted. The arrival of new foreign firms will cause banks to push for improved disclosure standards and contract enforcement because they would not have personal connections with foreign firms. Incumbent firms will be unable to rely on connections in the banking sector to provide them with loans and will therefore push for more competition and lower barriers to entry in the financial sector so their access to finance improves. In this model, increased trade and capital flows are an exogenous shock that can change the incentives of the economic elite. They now have an incentive to level the playing field and ensure that everyone plays by the same set of rules.