Кіріспе

Офисте пайдалануға арналған орындық – бұл кеңседе үстелмен жұмыс істеуге арналған орындық. Әдетте, бұл қозғалу үшін дөңгелектері бар және биіктігі реттелетін айналмалы орындық. Қазіргі заманғы кеңселерде орындықтың астында орналасқан бір ғана ерекше жүк көтергіш тіреу (көбінесе газды лифт деп аталады) қолданылады. Бұл тіреу еденге жақын жерде бірнеше кішкентай тіреуге бөлінеді, олар көбінесе дөңгелекті болады және доңғалақтар деп аталады. Кеңсе орындықтары 19-шы ғасырдың ортасында көптеген жұмысшылар өз жұмысын үстел басында отырып өткізген кезде пайда болды, бұл басқа орындықтарда кездеспейтін бірнеше мүмкіндіктерді қабылдауға әкелді. Жазу немесе теру сияқты көптеген кеңсе жұмыстары жұмыс орнының алдында отыруды қамтиды, бұл қолдар мен икемді әрекеттер үшін қол жеткізуді жеңілдетуге баса назар аударады. Телефонмен сөйлесу сияқты басқа тапсырмаларға кері жатқан поза рұхсат береді. Ұзақ уақыт бойы бір позда отыру денеге күш түсіреді және денсаулық мәселелеріне әкелуі мүмкін. Телеконференция, қазіргі кезде жиі кездесетін бизнес-қызмет, теру немесе аудио байланыспен салыстырғанда сәл өзгеше поза талаптарына ие. Орындық иесінің жағдайын реттеуге мүмкіндік беретін, мысалы, отыру бетінің бұрылуы сияқты қосымша мүмкіндіктері бар орындықтар, пайдаланудың кең ауқымына жауап береді; кейде бұл дене қозғалысын одан әрі арттыру үшін электрлі тұрғызылатын үстелмен біріктіріледі. Доңғалақты орындықтар қатты еденде немесе арнайы кілемшелерде жақсы қозғалады. Доңғалақтар жүктемені кішкентай контактілік беттерге шоғырландырады және тиісті қатты кілемшемен қорғалмаса, дәстүрлі қатты ағаш сияқты еден материалдарын зақымдауы мүмкін. Доңғалақтар мен айналудың бірлескен пайдалануы кеңсе қызметкеріне шағын кеңсе кеңістігінде (көбінесе кеңсе кабинасында) көптеген үстелдерге немесе жұмыс орындарына басшылық етуге мүмкіндік береді. Жұмсақ кілемдер доңғалақты орындықтар үшін қолайлы емес. Әсіресе, қазіргі заманғы синтетикалық материалдардан жасалған доңғалақтар, мысалы, кілем немесе пластик кілемшелерден жасалған доңғалақтар жоғары деңгейдегі статикалық зарядты тудыруы мүмкін, бұл кейбір жағдайларда электрондық құрылғыларға зиян келтіруі мүмкін.

Тарих

Кастирлі айналушы орындықтың тұжырымын Нюрнберг патрицисі Мартин Лёффельгольц фон Колберг өзінің 1505 жылғы технологиялық жарық қолжазбасында, «Кодекс Лёффельгольц» деп аталатын 10r-фолиода суреттеген. Қазіргі заманғы кеңсе креслосын жасаған ең алғашқы жаңашылдардың бірі – табиғатты зерттеуші Чарльз Дарвин болды, ол зертханасындағы үлгілеріне жылдам жету үшін креслосына дөңгелектер орнатқан. 19-ғасырдың ортасында теміржол көлігінің дамуымен бірге, бизнестер дәстүрлі отбасылық кәсіптерден асып, әкімшілік мәселелерге көбірек назар аудара бастады. Кәсіпорындар қызмет көрсету аумақтарын кеңейткен сайын, тапсырыстарды орындау, есеп жүргізу және хат алмасу үшін қосымша әкімшілік персонал қажет болды. Кеңсе жұмысының өрісі кеңейгенімен, кеңселердің жағдайы, технологиялар мен жабдықтар туралы білу өнімділікті арттыруға бағытталған мәдени назардың бір бөлігіне айналды. Осының нәтижесінде, осы жаңа әкімшілік қызметкерлер үшін арнайы жасалған орындықтар пайда болды – кеңсе креслолары. Америкалық өнертапқыш Томас Э. Уоррен (1808 ж.т.), 1849 жылы Нью-Йорктегі Троя қаласындағы «Американ Чэйр Компани» компаниясы шығарған «Centripetal Spring Armchair» креслосын жобалады. Ол алғаш рет 1851 жылы Лондонда өткен Ұлы көрмеде таныстырылды. Шамамен 1850 жылдар шамасында АҚШ-тағы инженерлер тобы креслолардың адам денсаулығын жақсартуға және демалысқа қалай көмектесетінін, дұрыс отыру және қозғалысқа мән беру арқылы зерттей бастады. Кеңсе креслосы кеңсе қызметкерлерінің өнімділігін арттыру мақсатымен жасалды, олар ұзақ уақыт бойы үстелдерінен тұрған жоқ. Айналатын және кастирлі кресло қызметкерлерге отырып тұрып, жұмыс орнындағы әртүрлі жерлерге жетуге мүмкіндік берді, осылайша тұрып жұмыс істеуге жұмсалатын уақыт пен күшті үнемдеді. Ағаштан жасалған отыратын бөлігі отырған адамның денесіне ыңғайлы тірек берді, ал арқалық пен қол тіреулер қосымша қолдау көрсетіп, жайлылықты арттырды. Қазіргі заманғы креслолар сияқты, осы модельдердің көпшілігі де максималды жайлылықты қамтамасыз ету үшін, демек, максималды жұмыс уақытын ұзарту үшін біршама реттелетін болды. Кейде белгілі дизайнерлер кеңселердегі қызметкерлерге арналған креслоларды жобалап шығарды.

Түрлері

Кеңседе әр түрлі қажеттіліктерге сай жасалған орындықтардың бірнеше түрі бар. Ең қарапайымы – тірек немесе бас тірегі жоқ жұмыс орындығы. Мұндай орындықтарда әдетте бір уақытта екі сағаттан артық отыру қиын, бірақ олар жоғары сапалы орындықтарға қарағанда көбірек қозғалу мүмкіндігін береді. Орташа биіктіктегі орындықтар арқаға толық қолдау көрсетеді, ал дұрыс эргономикалық дизайнмен төрт сағат немесе одан да көп уақыт отыруға болады. Herman Miller Aeron және Steelcase Leap сияқты осы санаттағы жоғары сапалы орындықтар ұзақ уақыт бойы ыңғайлы. Кейбір орташа биіктіктегі орындықтарға бас тірегін қосуға мүмкіндік беретін жекелендіру опциялары қарастырылған. Басқарушы немесе толық арқалық орындықтар арқа мен басқа толық қолдау көрсетеді. Көптеген басқарушы орындықтар бір мезгілде сегіз сағаттан астам уақыт отыруға арналған. Бұл әдетте ең қымбат кеңсе орындықтары, және көбінесе олар шынайы былғарыдан жасалған қаптамамен жабдықталған. Орташа бойдан биік және/немесе салмақты кеңсе қызметкерлері үшін кең және берік конструкциялы орындықтар ұсынылады.