Сурет салу және архитектура үстелі

Кіріспе

Сурет салу және сәулет өнеріне арналған үстел

Сурет салу үстелі (сондай-ақ сурет салу үстелі, сызу үстелі немесе сәулетшінің үстелі) – бұл көне нұсқасында көп мақсатты үстел, оны үлкен қағаз бетіне кез келген сурет салу, жазу немесе жылдам эскиздер жасау үшін, немесе үлкен форматтағы кітапты немесе басқа да ірі документті оқу үшін, немесе дәл техникалық суреттерді (мысалы, инженерлік сызбалар немесе сәулеттік сызбалар) жасау үшін пайдалануға болады. Сурет салу үстелі өнеркәсіптік дәуірге дейінгі және оның басындағы зертханаларда немесе жеке кітапханалардағы тіректі үстелдің әдеттегі серігі болған. Өнеркәсіптік революция кезінде суретшінің кәсібі біртіндеп маманданған салаға айналды, ал сурет салу үстелдері көптеген кітапханалар мен кеңселерден шығарылды. Олар көбірек тұрмыстыққа айналып, жақсы ағаш пен мыс орнына болат пен пластиктен жасала бастады. Соңғы уақыттарда инженерлер мен суретшілер сурет салу үстелін қағазға сыямен немесе қарындашпен суреттер жасау және өзгерту үшін қолданады. Әртүрлі сурет салу құралдары (кестені, транспортир және т.б.) параллель, перпендикуляр немесе көлбеу сызықтар салу үшін қолданылады. Сонымен қатар, шеңберлер, доғалар, басқа да қисықтар мен символдарды (компас, француз қисығы, штамп және т.б.) салуға арналған құралдар да бар. Дегенмен, 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басында компьютерлік көмекпен жобалау және дизайн (CADD немесе CAD) енгізілуімен сурет салу үстелінің қолданылуы азайды. Сурет салу үстелі кейде механикалық үстел деп те аталады, өйткені бірнеше ғасыр бойы көптеген механикалық үстелдер сурет салу үстелдері болған. Алайда, 18-шы ғасырдың екінші жартысындағы жабдықталған механикалық үстелдерден айырмашылығы, сурет салу үстелдерінің механикалық бөліктері көбінесе ойықтар, храповиктер және, мүмкін, жұмыс бетін көтеру және еңкейту үшін бірнеше қарапайым тісті дөңгелектер немесе рычагтар немесе тіректермен шектелген. Көбінесе сурет салу үстелі жұмыс беті көлденеңге орнатылып, биіктігі 29 дюймге дейін реттелгенде, жазу үстеліне немесе тіпті тіректі үстелге ұқсауы мүмкін, оны «қалыпты» үстел ретінде пайдалану үшін. Оны анықтайтын белгі тек үстелдің бір жағындағы жиек болды. Бұл жиек бет бұрышталғанда қағаздың немесе кітаптардың сығуын болдырмады. Кейде ол жазу құралдарын ұстау үшін де қолданылды. Жұмыс беті толық биіктікте созылғанда, сурет салу үстелін тік үстел ретінде де пайдалануға болады. Сурет салу үстелдерінің 18-ші және 19-шы ғасырлардағы бастапқы стильдерін көшіретін көптеген репродукциялар жасалған және олар әлі де өндірілуде.

A drawing board (also drawing table, drafting table or architect's table) is, in its antique form, a kind of multipurpose desk which can be used for any kind of drawing, writing or impromptu sketching on a large sheet of paper or for reading a large format book or other oversized document or for drafting precise technical illustrations (such as engineering drawings or architectural drawings). The drawing table used to be a frequent companion to a pedestal desk in a study or private library, during the pre industrial and early industrial era. During the Industrial Revolution, draftsmanship gradually became a specialized trade and drawing tables slowly moved out of the libraries and offices of most gentlemen. They became more utilitarian and were built of steel and plastic instead of fine woods and brass. More recently, engineers and draftsmen use the drawing board for making and modifying drawings on paper with ink or pencil. Different drawing instruments (set square, protractor, etc.) are used on it to draw parallel, perpendicular or oblique lines. There are instruments for drawing circles, arcs, other curves and symbols too (compass, French curve, stencil, etc.). However, with the gradual introduction of computer aided drafting and design (CADD or CAD) in the last decades of the 20th century and the first of the 21st century, the drawing board is becoming less common. A drawing table is also sometimes called a mechanical desk because, for several centuries, most mechanical desks were drawing tables. Unlike the gadgety mechanical desks of the second part of the 18th century, however, the mechanical parts of drawing tables were usually limited to notches, ratchets, and perhaps a few simple gears, or levers or cogs to elevate and incline the working surface. Very often a drawing table could look like a writing table or even a pedestal desk when the working surface was set at the horizontal and the height adjusted to 29 inches, in order to use it as a "normal" desk. The only giveaway was usually a lip on one of the sides of the desktop. This lip or edge stopped paper or books from sliding when the surface was given an angle. It was also sometimes used to hold writing implements. When the working surface was extended at its full height, a drawing table could be used as a standing desk. Many reproductions have been made and are still being produced of drawing tables, copying the period styles they were originally made in during the 18th and 19th centuries.

Тарих

18-19 ғасырларда сурет қағазы ылғалдандырылып, шеттері сурет тақтасына жабыстырылатын. Құрғаған соң қағаз тегіс әрі гладко болады. Аяқталған сурет содан кейін кесіліп алынар еді. Қағазды сурет тақтасына сурет инелерімен немесе тіпті С-тұтқаларымен бекітуге де болады. Қазіргі кезде қағазды тақтаға бекіту үшін желімдегіш таспаны қолдану кең таралған, соның ішінде дозатордан берілетін жекелеген желім нүктелерін де пайдалану бар. Кейбір сурет тақталары магниттелген, бұл қағазды ұзын болат жолақтармен ұстауға мүмкіндік береді. Үстеме сурет салу немесе анимация үшін қолданылатын тақталар бірнеше қабаттағы сурет материалдарын туралау үшін тіреуші инелермен немесе саңылаулы таяқшалармен жабдылуы мүмкін.

Қазіргі заманғы кестелер

Компьютерлік жобалау кеңінен таралғанына қарамастан, көптеген ескі сәулетшілер, тіпті кейбір конструкциялық инженерлер де қағаз бен қарындашпен жасалған графиканы пайдалануды жалғастырады. Қазіргі заманғы сызу үстелдері көбінесе болаттан жасалған каркасқа негізделген. Болат, ескі еменнен жасалған каркастармен салыстырылатын беріктікке ие, сонымен қатар оны тасымалдау өте оңай. Әдетте, сызу тақтасының беті – барлық жағына Формика жабынталған, қалыңталшықты тақтайдан жасалған болады. Сызу тақтасының беті бұрандалар арқылы каркасқа бекітіледі, оларды сызу үстелін тасымалдау үшін оңай алып тастауға болады. Болаттан жасалған каркас, сызу тақтасының биіктігі мен бұрышын басқаратын механикалық байланыстарды орнатуға мүмкіндік береді. Әдетте, бір педаль арқылы тақтаны қажетті күйде бекітетін механизм басқарылады. Болаттан жасалған тірекке, педаль кездейсоқ босатылған жағдайда, сызу тақтасы тік күйге өтіп, пайдаланушыға зиян келтірмеуі үшін қорғасынмен толтырылған ауыр салмақ орнатылады. Осы қауіпсіздік механизмінің дұрыс жұмыс істеуі үшін, сызу үстелінің байланыстары мен бекіткіштерін үнемі күтіп ұстау қажет. Сызу үстелінің беті әдетте, тақта жапқышы деп аталатын жұқа винилмен жабылады. Бұл, қалам мен қарындашпен сурет салу үшін ең қолайлы бетті қамтамасыз етеді. Осы жабынның арқасында циркульдер мен бөлігіштерді тақтайдың ағаш бетін зақымдамай қолдануға болады. Жаңа суреттердің ластануын болдырмау үшін, тақта жапқышын жиі тазалау керек. Үстелдің төменгі жиегінде, қарындаштарды қоюға арналған алюминий немесе болаттан жасалған жолақ орналасуы мүмкін. Сонымен қатар, тақтайды түзету кезінде де қарындаштарды ұстап тұратын, арнайы жасалған лотоктар да қолданылады. Суретшіге немесе жобалаушыға көмектесу үшін, сызу тақтасының бетіне әртүрлі сурет салу машиналары бекітілуі мүмкін. Параллель сызықтар көбінесе тақтаның бүкіл еніне созылады және олар жоғары және төмен жылжығанда тақтаның үстіңгі жиегіне параллель болып қалады. Сурет салу машиналары алдын ала калибрленген шкалаларды және дәл өлшеулерді жүргізуге мүмкіндік беретін транспортирлерді пайдаланады. Кейбір сызу үстелдері, тақтаның биіктігі мен бұрышын реттеу үшін электр моторларымен жабдықталған. Мұндай үстелдер, түпнұсқа емен және мыс үстелдердей ауыр болады, сондықтан тасымалдау ыңғайлылығынан гөрі, түймелерді басу арқылы реттеудің қолайлылығына басымдық беріледі.

Despite the prevalence of computer aided drafting, many older architects and even some structural designers still rely on paper and pencil graphics produced on a drafting table. Modern drafting tables typically rely on a steel frame. Steel provides as much strength as the old oak drafting table frames and much easier portability. Typically the drafting board surface is a thick sheet of compressed fibreboard with sheets of Formica laminated to all its surfaces. The drafting board surface is usually secured to the frame by screws which can easily be removed for drafting table transportation. The steel frame allows mechanical linkages to be installed that control both the height and angle of the drafting board surface. Typically, a single foot pedal is used to control a clutch which clamps the board in the desired position. A heavy counterweight full of lead shot is installed in the steel linkage so that if the pedal is accidentally released, the drafting board will not spring into the upright position and injure the user. Drafting table linkages and clutches have to be maintained to ensure that this safety mechanism counterbalances the weight of the table surface. The drafting table surface is usually covered with a thin vinyl sheet called a board cover. This provides an optimum surface for pen and pencil drafting. It allows compasses and dividers to be used without damaging the wooden surface of the board. A board cover must be frequently cleaned to prevent graphite buildup from making new drawings dirty. At the bottom edge of the table, a single strip of aluminum or steel may serve as a place to rest drafting pencils. More purpose built trays are also used which hold pencils even while the board is being adjusted. Various types of drafting machine may be attached to the board surface to assist the draftsperson or artist. Parallel rules often span the entire width of the board and are so named because they remain parallel to the top edge of the board as they are moved up and down. Drafting machines use pre calibrated scales and built in protractors to allow accurate drawing measurement. Some drafting tables incorporate electric motors to provide the up and down and angle adjustment of the drafting table surface. These tables are at least as heavy as the original oak and brass drafting tables and so sacrifice portability for the convenience of push button table adjustment.

Қазіргі заманғы сөздік

"Бастапқы сызыққа оралу" деген тіркес жоспарды немесе әрекеттер бағытын өзгерту қажет болғанда қолданылады, көбінесе күрт өзгертуге; әдетте өте сәтсіз нәтижеге байланысты; мысалы, "Айлар бойы өткен кеңестердің нәтижесінде жасалған шайқас жоспары сәтсіз аяқталды, себебі жау тым алыс шегінді. Армия капитандары үшін қайтадан бастапқы сызыққа оралу қажет болды". Бұл фраза 1941 жылдың 1 наурызындағы "Нью-Йоркер" журналындағы Питер Арноның карикатурасының суретіне қосымша жазылған мәтінде пайда болды.