Кіріспе

Қабылдау бөлмесі

Парла́р (немесе қонақ бөлмесі) – қабылдау бөлмесі немесе қоғамдық кеңістік. Ортағасырлық христиандық Еуропада "сыртқы парлар" монахтардың немесе қарындастардың монастырьдан тыс адамдармен іс жүргізетін бөлмесі болса, ал "ішкі парлар" тұрғындар арасындағы қажетті әңгімелер үшін қолданылған. 18- және 19-ғасырларда ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде парлар бөлмесіне ие болу – әлеуметтік мәртебенің көрсеткіші саналған.

Этимология

13 ғасырдың басында «парлор» сөзі бастапқыда монахтардың әңгімелесуге баратын бөлмесін білдірген. Бұл сөз көне француз тіліндегі «parloir» немесе «parler» («сөйлеу») сөзінен шыққан және 16 ғасырдың басында ағылшын тіліне енген.

Тарих

Бұл сөздің бөлмені білдіру үшін алғаш рет ортағасырлық христиандық Еуропада қолданылған, ол монастырдағы екі бөлмені белгілеген, онда дін қызметкерлері, ант немесе ереже бойынша, монастырда басқаша сөйлеуден тыйым салынғандықтан, өз серіктерін алаңдатпай сөйлесуге рұқсат етілген. "Сыртқы қабылдау бөлмесі" - монастырдың сыртынан келгендермен монахтар немесе монахтар іс-қағаздарын реттейтін бөлме. Ол әдетте монастырь ғимараттарының батыс жағында, негізгі кіреберісіне жақын орналасқан. "Ішкі қабылдау бөлмесі" монастырьдың шығыс жағындағы шаптерхаус жанында орналасқан және тұрақты мүшелердің қажетті әңгімелесуіне арналған. "Сыртқы қабылдау бөлмесі" монастырьдың қоғамдық алдындағы бөлмесі ретінде атқаратын қызметі ішкі сәулетке бейімделді. Ерте заманғы кезеңде үйлер үлкендеп, жеке өмірге қатысты ұғымдар материалдық жағдайлар кеңінен тараған сайын дамыды. Қонақтарды және басқа келушілерді қабылдау үшін бөлмелер бөліне бастады, оларды үйдің қалған бөлігінен оқшаулап, жасырып отырды. Аристократиялық үйлерде мерекелік залдар болғанымен, орта таптың өкілдері арасында (мемлекеттік шаралар мен патшалықтарды өткізуге мүміндік болмаған) осы қабылдау бөлмесін "қабылдау бөлмесі" деп атау жиі кездесетін. 18-19 ғасырларда ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде қабылдау бөлмесіне ие болу – әлеуметтік мәртебенің белгісі еді. Бұл бір-екі бөлмелі үйден жоғары көтерілгенін көрсететін дәлел болды. Қабылдау бөлмесі орта таптың жеке өміріне (отбасының әлемге көрсетілетін жақтарына) үлкен әлемнің енетін орны болғандықтан, ол әдетте ең жақсы бөлме (көбінесе осылай аталатын) болып саналды. Қабылдау бөлмесінде әдетте отбасының ең жақсы жиһаздары, өнер туындылары және басқа да мәртебелі нышандары қойылатын. Chamaedorea elegans, қабылдау бөлмесі пальмасы, жарықтың аздығы мен салқын температураға төтеп беру қабілетіне байланысты қабылдау бөлмелерінде жиі өсірілетін бірнеше үй өсімдіктерінің бірі болды. Қабылдау бөлмесі той, туған күн және қоштасу сияқты отбасылық мерекелерде қабылдаулар үшін пайдаланылды. Кейбір кәсіпкерлер өздерінің үйлерінің қабылдау бөлмелерін (немесе кейіннен арнайы бизнес үшін сатып алынған үйлерді) өздерінің ісі үшін пайдаланды. Сондықтан да, қабірстандық кеңселер (өмірден өткен адамды өз үйінен гөрі әсем етіп қоюды қалағандар үшін), косметикалық салондар және т.б. пайда болды. 20 ғасырда телефон мен автомобильдердің кеңінен қолданылуы, сондай-ақ қоғамның азаттығының артуы ағылшын тілінде сөйлейтін елдердегі үйлердегі ресми қабылдау бөлмелерінің маңыздылығын төмендетті. Қабылдау бөлмесінің ойын-сауық және көрнекілік функцияларын түрлі жатқан бөлмелер, мысалы, Солтүстік Америкадағы "қонақ бөлмесі" және Ұлыбританиядағы "көңіл көтеру бөлмесі" атқара бастады. Үйлердегі маңыздылығы төмендесе де, "қабылдау бөлмесі" термині әртүрлі коммерциялық кәсіпорындардың атауы ретінде өмір сүруін жалғастыруда. "Қабірстандық кеңселер" және "сұлулық салондарынан" (жоғарыда айтылған) басқа, "бильярд салоны", "мұз салон", "пицца салоны", "массаж салоны", "татуировка салоны" және "кафе салоны" деп те айтуға болады. Кем таралған қолданыстарға "сыра салоны", "шарап салоны", "спагетти салоны" және "кофе салоны" жатады. Бұл ағылшын терминінің басқа терминнің орнына диалекттік қолданылуы (мысалы, "мұздық дүкені" немесе "пиццерияға" қарсы) аймаққа байланысты өзгереді.