Бір жасушалы организмдер: Тінтиннидтер және олардың эволюциясы
Tintinnid
Тинтиннидтер – ваза тәрізді қабықшасы бар бір жасушалы организмдер. Қазба қалдықтары ордовик кезеңінен табылды, бірақ кең таралуы крейд кезеңінен басталды. Палеонтологияда маңызды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір жасушалы организмдердің реті
Order of single celled organisms
Тинтиннидтер – хореотриктер тобының кірпікшелі организмдері. Олардың ерекшелігі – құмыра тәрізді қабықшалары, бұл атау латын тілінен алынған және «кішкентай қыңылдақ қоңырау» деген мағынаны білдіреді. Бұл қабықшалар лорика деп аталады және көбінесе ақуыздан тұрады, бірақ минералдардың ұсақ бөлшектерін де қамти алады.
Tintinnids are ciliates of the choreotrich order Tintinnida, distinguished by vase shaped shells, the name deriving from a Latin source meaning a small tinkling bell, that are called loricae, which are mostly protein but may incorporate minute pieces of minerals.
Қалдық деректері
Тинтиннид лорикаларының пішіні мен мөлшеріне ұқсас қазбалар, Кальпионеллидтер ордовик кезеңінде пайда болған, бірақ олар кальциттен тұрады. Қазіргі кездегі ешқандай кірпікше таксоны кальцит қабықшаларын жасамайды, сондықтан олардың тинтиннидтер болуы күмәнді және, мүмкін, тіпті кірпікшелер де емес. Қазіргі кездегі тинтиннидтерге сенімді түрде жатқызылатын қазбалар (мысалы, агглютинацияланған лориканың қазба қалдықтары) юра кезеңінде кездеседі, бірақ креда кезеңінде ғана көптеп таралған. Тинтиннидтер теңіз ортасындағы жағдайларда көптеген басқа кірпікшелердің сирек сақталуына байланысты қазба деректерінің маңызды бөлігі болып табылады. Кейбір тинтиннидтердің лорикалары оңай сақталады, бұл оларға салыстырмалы түрде жақсы қазба деректерін қамтамасыз етеді.
Fossils resembling tintinnid loricas in shape and size, Calpionellids, appear as early as the Ordovician period but are formed of calcite and as no extant ciliate taxa forms calcite shells they are unlikely to be tintinnids and probably not ciliates at all. Fossils which can be reliably related to extant tintinnids (e. g. fossils of agglutinated lorica) are in the fossil record during the Jurassic but do not become abundant until the Cretaceous. Tintinnids are an important part of the fossil record because of the rarity with which most other ciliates become preserved under the conditions of the marine environment. The loricae of some tintinnids are easily preserved, giving them a relatively good fossil record.
Сипаттама
Тинтиннид лорикалары немесе қабықшалары таңғажайып түрлі стильдерді көрсетеді. Олар Эрнст Геккельдің "Табиғаттағы көркемдік формалар" (Kunstformen der Natur) атты классикалық еңбегіндегі көптеген планктондық микроорганизмдердің бірі болды. Басқа протоздар сияқты, тинтинидтер де күрделі бір жасушалы эукариотты организмдер. Тинтинидтер – гетеротрофты су организмдері. Олар негізінен фотосинтездік балдырлар мен бактериялармен қоректенеді. Олар микрозоопланктонның (20 мен 200 микрометр аралығында) бір бөлігі болып табылады. Тинтинидтер теңіз және тұщы суларда кездеседі. Дегенмен, олар көбінесе тұзды суларда кездеседі және әдетте литріне шамамен 100 концентрациясында болады, бірақ литріне бірнеше мыңға дейін жете алады. Олардың лорикасының немесе қабықшасының ерекшеліктері классикалық түрде сипатталған шамамен 1000 түрді ажырату үшін қолданылады. Алайда, соңғы жылдары гистологиялық және молекулалық техникаларды қолдану көптеген таксономиялық түзетулерге әкелді. Көптеген түрлер кеңінен тараған сияқты көрінеді (мысалы, Чесапик шығанағынан Жаңа Каледонияға дейін), ал басқалары арктикалық сулар немесе жағалау теңіздері сияқты белгілі бір аймақтармен шектеледі. Дегенмен, кез келген жерде ондаған түрлерді кездестіруге болады. Микрозоопланктонның басқа өкілдері сияқты (олиготрих цилиаттары, гетеротрофты динофлагелляттар, радиоляриялар және т.б.), тинтинидтер – планктонның "шөпқоректілері" болғандықтан, су азық тізбегінің маңызды буыны болып табылады. Олар фитопланктонмен (балдырлар мен цианобактериялар) қоректенеді, ал өз кезегінде копеподтар (кішкентай шабақтар) және личинкалы балықтар сияқты ірі организмдер үшін тамақ ретінде қызмет етеді. Оң жақтағы түсті сурет – Жерорта теңізіндегі Вильфранш шығанағынан алынған Диктиоциста митраның үлгісі. Қабықтың жоғарғы жағынан шығып тұрған шаш тәрізді өскіндер – жасушаның кірпікшелері. Кірпікшелер жасушаның аузы арқылы су ағынын тудырады, тамақты жақындастырып, тинтинидті қозғалтады. Олардың жүзу үлгісі "секіруге" немесе "билеуге" ұқсайды, олар жүзу мінез-құлқы мен кірпікшелерінен туындаған "хореотрихтар" тобына жатады.
Tintinnid loricas or shells show an amazing variety of styles. They were among the many planktonic microorganisms featured in Ernst's Haeckel's classic work popularizing the beauty of the natural world "Art forms in Nature" (Kunstformen der Natur). Like other protists, tintinnids are complex single celled eukaryotic organisms. Tintinnids are heterotrophic aquatic organisms. They feed primarily on photosynthetic algae and bacteria. They are part of the microzooplankton (between 20 and 200 micrometres in size). Tintinnids are found in marine and freshwaters. However, they are most common in salt water and are usually present in concentrations of about 100 a liter but can reach abundances of several thousand per litre. Characteristics of their lorica, or shells, are classically used to distinguish the roughly 1000 species described. However, in recent years application of histological and molecular techniques have led to many taxonomic revisions. Many species appear to have wide distributions (for example from the Chesapeake Bay to New Caledonia) while others are restricted to certain areas, such as arctic waters or coastal seas. Nonetheless, in any given locale dozens of species can be found. Like other members of the microzooplankton (such as oligotrich ciliates, heterotrophic dinoflagellates, radiolarians, etc. ), tintinnids are a vital link in aquatic food chains as they are the 'herbivores' of the plankton. They feed on phytoplankton (algae and cyanobacteria) and in turn act as food for larger organisms such as copepods (small crustaceans) and larval fish. The color image on the right is a specimen of Dictyocysta mitra from the Bay of Villefranche in the Mediterranean Sea. The hair like projections pointing out of the top of the shell are the cilia of the cell. The cilia generate a water flow across the mouth of the cell, bringing food into contact and move the tintinnid. Their swimming pattern is rather 'jumpy' or dancing they are part of the 'choreotrichs' which means dancing hairs from their swimming behaviour and cilia.