Кіріспе

АҚШ Әуе күштері бөлімшесі

5-ші бомбалаушы қанаты (5 BW) – АҚШ Әуе күштерінің бөлімшесі, Әуе күштерінің жаһандық соққы жасау командалығының 8-ші Әуе күштеріне қарасты. Ол Солтүстік Дакота штатындағы Минот әуе базасында дислокацияланған. Бұл қанат Минот әуе базасындағы қабылдаушы бөлімше де болып табылады. 5 BW – АҚШ Әуе күштеріндегі Boeing B-52H Stratofortress бомбалаушы қанаттарының тек екеуінің бірі, екіншісі – Барксдейл әуе базасындағы 2-ші бомбалаушы қанаты. Сонымен қатар, Барксдейл әуе базасында орналасқан және B-52H-ты пайдаланатын үшінші бөлімше – 307-ші бомбалаушы бригада, ол Әуе күштерінің резервінің құрамына кіреді. Оның 5-ші операциялық тобы – екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Армия құраған 15 бастапқы ұрыс әуе топтарының бірі болған 5-ші (Композиттік) топтың жалғасы. 1941 жылдың 7 желтоқсанында 5-ші бомбалаушы тобы жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасағанда B-17 Flying Fortress және B-18 Bolo бомбалаушыларын жоғалтты, бірақ жапондық әскерін іздеу үшін екі B-17 ұшағын жіберді. Шабуылдан кейін топ 1942 жылдың қараша айына дейін Гавай аралдарының жанындағы суларда күзеттік қызмет атқарды және Мидуэй шайқасына (1942 жылдың 3-6 маусымы) қатысты. 60 жылдан астам уақыт бойы белсенді болған 5 BW – Суық соғыс кезеңінде Стратегиялық әуе қолбасшылығының ауыр бомбалаушылармен қорғану күшінің құрамдас бөлігі болды.

Стратегиялық барлау

Қанат 1949 жылдың 1 шілдесінде құрылып, екі аптадан кейін Айдахо штатындағы Маунтин-Хоум әуе күштері базасында орналастырылды. Қараша айында Калифорния штатындағы Фэрфилд Суисун әуе күштері базасына, өздерінің тұрақты орнына көшті. 1958 жылға дейін қанат бірнеше рет атауы мен бағыныстылығын өзгертті, сонымен қатар ұшақтарын жаңартып та тұрды. 1949 жылдың шілдесінен 1955 жылдың қазанына дейін ұзақ қашықтыққа стратегиялық барлау жүргізді, ал кейбір шектеулі барлау миссияларын 1958 жылдың қыркүйегіне дейін атқарды. Оперативтік эскадрильяларға 23-ші, 31-ші және 72-ші стратегиялық барлау эскадрильялары кірді, олар 1947-1949 жылдары Boeing RB 17G/F 2/F 9/F 13 ұшақтарымен, ал 1948 жылдан бастап Boeing RB 29 Superfortress ұшақтарымен ұшты. Бұл қанат Кеңес Одағы мен Қытайдың шығыс шекараларын зерттеу операцияларын жүргізді. Осы кезде Кеңес Одағының әуе қорғанысы туралы көп мәлімет болмады, ал олардың мүмкіндіктерін анықтаудың ең тиімді жолы – шекараларды сынап көру және олардың жауап қайтаратынын анықтау болды. Алғашқыда RB 17G және кейінгі ұшақтар (RB 29, RB 36D) Балтық теңізінен Жапонияның солтүстігіндегі Охот теңізіне дейін Кеңес әуе қорғанысының шекарасын картографиялады. Бұл және басқа да көптеген миссиялар Беринг бұғазының батысында дерлік радарлық жабын жоқ екенін көрсетті. Осы миссиялардың нәтижесінде АҚШ Әуе күштері Ресейге осы бағыттан зор бомбалау шабуылын жүргізуді көздеді, содан кейін Таяу Шығысқа немесе Африкаға қонуды жоспарлады, немесе ұшақ отыны біткенде парашютпен секіруді қарастырды. 1950 жылдары Кеңес Одағы Солтүстік Сібірдегі радарлық жабынның кемшіліктерін біртіндеп толтыра бастады, бірақ Аляска мен Мурманск арасындағы сыртқы шекарадағы үлкен кемшіліктер көп жылдар бойы сақталды. Қанат 1949 жылдың 12 қарашасынан 1951 жылдың 10 ақпанына дейін 9-шы стратегиялық барлау қанатымен толық интеграцияланды. Ол басқару штабын сақтап, бірақ бағынышты бөлімшелерге операциялық бақылау жасаған жоқ, ал 1950 жылдың 1 ақпанынан 1951 жылдың 10 ақпанына дейін 9-шы қанатпен бірлескен қолбасшылықты бөлісті. 1954 жылдың 16 маусымында қанат, КҚК-нің басқа B 36 барлау қанаттарымен бірге, бомбалауды негізгі миссиясы ретінде алды. Дегенмен, олар өздерінің барлау қанаты деген атауын кейінірек сақтап қалды.

Стратегиялық бомбалау

1951 жылдың маусымында қанат Convair RB 36D Peacemaker ұшағына көшуді бастады. Кейіннен, B 36J үлгілері қанатқа берілді және 1953 жылдың шілдесінде стратегиялық бомбалаудағы біліктілігін сақтап қалуға кірісті, бірақ 5-ші қанат 1955 жылдың қазанында ғана 5-ші бомбалау қанаты деп қайта аталды. Трэвис әуе базасында орналасқан кезде, қанат 1959 жылдың 13 ақпанында реактивтік эраға енді, осы кезде Стратегиялық әуе қолбасшылығы (SAC) қанатқа SAC-тің алғашқы Boeing B 52G Stratofortress ұшақтарын берді. 72-ші эскадрилья бұрынғы шілдеде Калифорниядағы Мэтер әуе базасына аттанды, онда ол SAC бағдарламасы бойынша Boeing B 52 Stratofortress бомбалаушыларын көбірек базаларға тарату үшін 4134-ші стратегиялық қанаттың ядросын құрады, осылайша Кеңес Одағы үшін бүкіл паркті күтпеген бірінші соққымен жоюды қиындатты. 23-ші және 31-ші эскадрильялар Трэвисте B-52 ұшақтарына көшуді бастады. 1960 жылдан бастап, қанаттың үштен бірі ұшақтары он бес минуттік дайындыққа қойылды, толық отынмен жабдықталды және советтік зымыран шабуылына қарсы сезімталдықты азайту үшін жауынгерлік қимылға дайын болды. 1962 жылы бұл көрсеткіш эскадрилья ұшақтарының жартысына дейін артты. Қанаттың 23-ші бомбалау эскадрильясы және оның құрамы Вьетнам соғысы кезінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ұрыс қимылдарына қатысты. Олардың экипаждары 1965-1968 жылдар аралығында «Арк-Лайт» операциясы аясында американдық және одақтас құрлық әскерлерін қолдаған кезде аймақтағы нысандарға шабуыл жасады. 1965 жылдың желтоқсанында Қорғаныс министрі Роберт С. Макнамара SAC-тің B 52 күшінің бір бөлігін кезең-кезеңмен тоқтатуды бұйырды. Нәтижесінде, 1968 жылдың жазында Трэвистегі SAC қанаты таратылды. Әуе күшіндегі ең көне бөлімшелердің бірінің тарихын сақтау үшін, қанат 1968 жылдың 25 шілдесінде қағаз жүзінде Солтүстік Дакотадағы Минот әуе күштері базасына көшірілді және әрекетсіз қалған 450-ші бомбалау қанатының ресурстарын сіңірді. 450-ші қанаттың 906-шы әуелік жанармай құю эскадрильясы 5-ші қанатқа қайта тағайындалды. Бұл көшіру қанаттың Оңтүстік-Шығыс Азиядағы орналасуын аяқтады. Минотта B 52H ұшағын ұшырып, стратегиялық титімдету миссиясына жаңа күш берді. Ол сондай-ақ шабуылдан кейінгі басқару және бақылау жүйесін (PACCS) қолдады, 1968 жылдың шілдесінен 1969 жылдың желтоқсанына дейін. 1975 жылдың жазында қанат Boeing AGM 69A қысқа қашықтықтағы шабуыл зымыранын (SRAM) алды, бұл B 52H-дің осы қауіпті ортаға ену және тірі қалу қабілетін арттырды. Ядролық оқ-дәрімен және қарапайым инерциялық басқару жүйесімен жабдықталған AGM 69A қатты отынмен жұмыс істейтін зымыран қозғалтқышымен 20 шақырымға дейін ұшырылды. Әр B-52 ұшағы 20 SRAM-ды тасымалдай алады, екі қанатты пилондарда алты-алты, ал бомба бөлімшесінде орналасқан айналмалы ұшқышта сегіздей. 1990 жылдарға кірген кезде, 5-ші БВ Операция «Шөл қалқасы» аясында Персия шығанағына әскерлерді орналастыру арқылы стандартты орнатуын жалғастырды. Соғыстың әуе науқаны кезінде, қанат АҚШ және коалициялық бомбалаушылар мен жауынгерлеріне қосылып, Ирактың әуе және құрлық күштерін жеңді. 1991 жылдың қыркүйегінде қанат суық соғыстың соңғы күндерінде өзінің ұшақтарын үздіксіз дайындық күйінен шығарған кезде тарихи сәттерді бастан өткерді – бұл жұмыс 35 жыл бойы атқарылды. 1992 жылдың маусымында қанат әуелік жанармай құю миссиясынан босатылды. 1992 жылдың 1 маусымында 5-ші қанат, Әуе шайқасы қолбасшылығының құрылуына байланысты 5-ші бомбалау қанаты болып қайта аталды.

1990 жылдардан бастап

Бомбалаушылық қанат 1998 жылдың желтоқсанында Персия шығанағында "Шөл түлкісі" операциясы кезінде қайтадан жауынгерлік қимылдарға қатысты. Бірнеше айдан кейін үш Minot B 52 және экипаждары 2-ші әуе экспедициялық тобына қосылды, бұл топ Англиядағы RAF Fairford әуе базасында орналасқан және бұрынғы Югославия Федеративтік Республикасы үстіндегі "Союздік күш" операциясын қолдады. 1996 жылғы бюджеттік кесімдер 5-ші қанаттың B 52H паркін одан әрі қысқарту қажеттігіне әкелді. 72-ші эскадрилья жыл соңында таратылды және оның 12 ұшағы қызметтен шығарылды. 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдардан кейінгі апталарда қанат "Тұрақты бостандық" операциясын қолдау үшін күштерін жұмылдырды. Алдыңғы қадамдық базадан ұшып, бомбалаушы экипаждары Ауғанстандағы стратегиялық нысаналарға шабуыл жасап, Талибан режимін құлатты. 2003 жылы қанат шамамен 550 адам мен 14 B 52 ұшағын Ұлыбританиядағы RAF Fairford әуе базасына, АҚШ Еуропалық қолбасшылығының жауапкершілік аймағына орналастырды, олар 2003 жылғы Иракқа басып кіру кезінде жауынгерлік миссияларды орындады. Соғыс кезінде қанаттың B 52 ұшақтары 120-дан астам жауынгерлік миссияны орындап, 1600 сағаттан астам ұшу уақытын тіркеді. Бомбалаушылар 3 миллион фунттан астам қару-жарақ тастады, оның ішінде әуеден ұшырылатын дәстүрлі зымырандар, бірлескен тікелей шабуыл оқ-дәрілері, гравитациялық қарулар, лазерлік басқарылатын бомбалар және парақша тарату құралдары бар еді. Соғыс тарихында алғаш рет 5-ші қанат экипажы 2003 жылдың 11 сәуірінде Ирактағы әуежайдағы нысаналарды жою үшін Litening II нысана табу жүйесін қолданды. 2004 жылдың наурыз айында қанат алты B 52 және 300-ден астам техникалық персоналды Гуамдағы Андерсен әуе базасына жіберді. Ұшақтар мен экипаждар АҚШ Тынық мұхиты қолбасшылығының операцияларын қолдап, аймақтағы тұрақтандыру күштерін қамтамасыз етті. 2005 жылдың сәуірінде қанат 40-шы әуе экспедициялық қанатқа ұшақтар мен қызметкерлерді алдын ала орналастырып, Ауғанстан үстінде жауынгерлік миссияларды орындады. Жақын әуедегі қолдау және шабуыл миссияларын орындау арқылы 5-ші қанат экипаждары жердегі жауынгерлік бөлімдердің мақсаттарына жетуіне көмектесті. Бүгінде 5-ші қанаттың B 52H ұшақтары USAF стратегиялық бомбалау күшінің маңызды бөлігі болып табылады, олармен бірге Rockwell B 1B Lancer және Northrop Grumman B 2A Spirit ұшақтары да қызмет етеді. АҚШ Әуе күштері қазіргі уақытта B 52H ұшақтарының бір бөлігін EB 52H ұшақтарына айналдыруды қарастырып жатыр, олар электрондық соғыс платформасы ретінде қолданылады. "Союздік күш" операциясы кезінде (Косовоның этникалық тазалауын тоқтату мақсатымен Сербияны бомбалау) АҚШ Әуе күштері Grumman EA 6 Prowler A және B түрлерінің қазіргі паркін толықтыру үшін қосымша қарсыласу ұшақтарының қажеттігін анықтады. Қазіргі заманғы технология мен бірлескен тікелей шабуыл оқ-дәрілері және AGM 159 JASSM сияқты жетілдірілген қарулардың арқасында қанаттың B 52 ұшақтары 2040 жылға дейін пайдалануда болады деп күтілуде. 2007 жылы қанаттың командирі полковник Брюс Эмигтің 2007 жылғы АҚШ Әуе күштерінің ядролық қаруларға қатысты оқиғасына байланысты қызметтен алынуына байланысты командирін жоғалтты, онда ядролық қаруларды абайсызда пайдалану қауіпсіздік және қауіпсіздік шараларын бұзды. Эмигтің орнын Жоел С. Веста басты. Осы оқиғадан кейін қанат 2008 жылдың мамырында Қорғаныс қауіпсіздігін қамтамасыз ету агенттігі жүргізген ядролық қауіпсіздік инспекциясын (NSI) сәтсіз өтті. Алайда, қанат ядролық қарулармен миссияларды орындау және оқулар жүргізуге рұқсатты сақтап қалды. 2009 жылдың 30 қазанында Веста 8-ші әуе күшінің командирі генерал-майор Флойд Л. Карпентердің бұйрығымен 5-ші бомбалаушы қанатының командирі лауазымынан босатылды. Карпентер Вестаның "тамаша мәдениетті қалыптастыруға қабілетсіздігі, стратегиялық миссияға назар аудармауы және бірнеше ядролық қауіпсіздік инспекциялары кезінде, соның ішінде жаңадан құрылған 69-шы бомбалаушы эскадрильясы кезіндегі нашар өнімділігі" салдарынан босатылғанын мәлімдеді. Полковник Дуглас А. Кокс жаңа қанат командирі болып тағайындалды. 2010 жылдың қаңтарында 69-шы БС алғашқы NSI-ді сәтті өтті, ал қанаттың баршасы ешбір хабарламасыз NSI-ді сәтті өтті. 2010 жылдың маусым айында қанат АҚШ Тынық мұхиты қолбасшылығының үздіксіз бомбалаушы миссиясының бөлігі ретінде ұшақтар мен қызметкерлерді Гуамға қайтадан орналастырды. Бомбалаушылардың үздіксіз болуын қамтамасыз етумен қатар, қанат 2010 жылдың тамызында ядролық қауіпсіздік инспекциясын сәтті өтті, ал 70 күннен кейін 2010 жылдың қарашасында ядролық операциялық дайындық инспекциясын сәтті өтті.

"Ghost Rider" қайта қалпына келтіру

B-52H 61 007 "Ghost Rider" ұшағы, ұзақ мерзімді сақтаудан алынып, ұшуға қабілетті қалпына келтірілген алғашқы B-52 болып тарихқа енді. "61 007" 2008 жылдың қараша айында Дэвис-Монтан әуе базасындағы 309-шы ғарыш-аэронавтикалық техникалық қызмет және жаңарту тобында сақтауға алынған болатын. 45 жылдық бомбалаушыны ұшуға дайындауға 19 ай уақыт жұмсалды. Полковник Кит Шульц (АҚШ Әуе күштерінде B-52 ұшақтарында 6500 сағаттан астам ұшу тәжірибесі бар) Барксдейл әуе базасындағы 307-ші операциялық топтың 307-ші бомбалаушы қанатының командирі ретінде 2015 жылдың 13 қаңтарында Дэвис-Монтан әуе базасынан Барксдейл әуе базасына жасалған ұшуды басқарды. Тинкер әуе базасындағы 10-шы ұшу сынақ эскадрильясының орынбасар ұшқышы, подполковник Даррелл "Тим" Хайнс және 2-ші бомбалаушы бригадасының радар навигаторы, капитан Хит "Карл" Джонсон экипаж құрамын толықтырды. Барксдейл әуе базасында Тинкер әуе базасының 76-шы ұшақтарды жөндеу тобының мамандары "61 007" ұшағы алмастырып отырған, өрттен зақымданған B-52H '61 0049' ұшағынан модификацияларды алып тастап, жаңадан қалпына келтірілген бомбалаушыға орнатты. 2015 жылдың 14 желтоқсанында бомбалаушы толық жөндеуге Оклахома штатындағы Тинкер әуе базасына жіберілді. 13 миллион долларлық жобаның Тинкердегі бөлігі 272 күнге созылды, 45 000 адам-сағат жұмыс уақыты жұмсалды және жоспарланған мерзімнен 90 күн бұрын аяқталды. Тинкердің 10-шы ұшу сынақ эскадрильясының ұшқыштары B-52 ұшағымен жүйелердің жұмыс істеуін тексеру және бомбалаушының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында алты сынақ ұшуын жүзеге асырды. 2016 жылдың 27 қыркүйегінде "Ghost Rider" Минот әуе базасындағы 5-ші бомбалаушы қанатына қосылу үшін Тинкер әуе базасынан ұшып кетті.

Геральдика

Қанатша белгісі алғаш рет 1924 жылы 5-ші жедел топ үшін бекітілді және қара мен жасыл түсті фонда қанатты адам бас сүйегін көрсетеді.