Кіріспе

Американдық суретші

Мина Райт Ситрон (15 қазан 1896 – 21 желтоқсан 1991) – американдық суретші және гравюра шебері. Оның ерте гравюралары әйелдердің рөліне, кейде сатирикалық сипатта, қалалық реализм стилінде назар аударады.

Ерте өмір және білім

Мина Райт 1896 жылдың 15 қазанында Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында бес баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Ол 1924 жылы Бруклиндегі Өнер және ғылым институтында және әйелдерге арналған Нью-Йорк қолданбалы дизайн мектебінде өнерді оқуға кірісті, осы уақытта тұрмысқа шығып, Бруклинде тұрып, екі баласын бағып күтім жасады. 1928 жылға қарай ол Джон Слоан мен Кеннет Хейс Миллермен бірге Суретшілер лигасының студенті болды, олардың қалалық өмірді сатирикалық бейнелеуі оның өзінің стиліне әсер етті. Ол 1930 жылы Жаңа әлеуметтік зерттеулер мектебінде өзінің алғашқы жеке көрмесін ұйымдастырды. Бұл көрмедегі туындылар гендерлік теңсіздік және сексизм мәселелерін сатирикалық тұрғыдан қарастырды; осы туындыларында Ситрон ерлерді әйелдерді бағындыруы үшін ғана емес, сонымен қатар әйелдерді сексистік қоғамдағы өздерінің жауапкершілігі үшін де сынға алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай ол Парижге сапар шекті. 1950 жылдары ол Музыка және өнер орта мектебінде сабақ берді, онда ол реализмнен бастап қазіргі авангардтық абстрактты экспрессионистерге дейінгі барлық өнер көріністерімен таныстырған ұстаз ретінде құрметке ие болды. 1960 жылы Загребте өткен жеке көрмесі – американдық суретшінің Югославияда осындай көрме ұйымдастырған алғашқы тәжірибесі болды. 1970 жылдары (жетісті жасында) ол әйелдер қозғалысымен тығыз байланысты болды және өзін жүрегімен феминист санайтын, бірақ ұйымдасқан феминистік қозғалыстарға немесе наразылықтарға тікелей қатыспаған адам болды.

Жеке өмірі мен мұрасы

20 жасында Минна Райт Генри Ситронға, кәсіпкерге тұрмысқа шықты. Олар Бруклинге көшіп, 1934 жылы ажырасу алдында Каспер және Томас есімді екі ұлдары дүниеге келді. Ол заңгер және қайырымдылық шараларын қолдаушы Артур Б. Бреннермен ұзақ қарым-қатынаста болды; олардың психоанализге ортақ қызығушылығы Ситронның шығармашылығына әсер етті. Мина Ситрон 1991 жылдың 21 желтоқсанында 95 жасында Манхэттендегі Бет Израил ауруханасында қайтыс болды. Оның туындылары Грузия өнер мұражайының қорында сақталады. Оның 116 гравюрасы Ульрих өнер мұражайының қорында кездеседі. Оның "Мина Ситрон: Реализмнен абстракцияға дейінгі белгісіз бағыт" атты көшпелі көрмесі Пенсильвания штатының Хантингдон қаласындағы Джуниата колледжінің өнер мұражайы және суретшінің немересі ұйымдастырды. Көрме 2012 жылдың соңында Грузия өнер мұражайында, 2013 жылы Техас A&M университетінде, 2014 жылдың соңында Ричмонд университетінде көрсетілді. Ол 2015 жылдың ақпан айында Сиракуза университетінде ашылды. Ситронның туындылары сондай-ақ Грузия өнер мұражайы ұйымдастырған "Әйелдердің гравюралары: Грузия өнер мұражайының еуропалық және американдық таңдамалы туындылары" атты көшпелі көрмеге де енгізілген. Оның суреті 1972 жылы Мэри Бет Эдельсонның "Американың әйел суретшілері" плакатына қосылды.